Ẩn mình bên một con đường đất ở dãy Adirondack (bang New York, Mỹ), hồ Trout là nơi Tom Place (48 tuổi) dành phần lớn thời gian mỗi mùa hè. Người dân địa phương biết ông không chỉ là diễn viên đóng thế Hollywood từng góp mặt trong nhiều bom tấn, mà còn là người suốt hơn 30 năm lặn xuống đáy hồ để tìm lại chiếc Rolex Submariner đã đánh mất.
Gia đình Place gắn bó với khu vực này từ năm 1979 và tự xây cabin bên hồ vào năm 1991. Mỗi sáng, ông thường chạy quanh hồ dài gần 10 km trước khi bắt đầu những buổi lặn. Trong công việc, Place từng hóa thân thành đủ kiểu nhân vật, từ cảnh sát New York, tay lái xe biểu diễn, kẻ cướp đến vệ sĩ. Nhưng khi rời phim trường, ông lại khoác bình dưỡng khí, mang máy dò kim loại và tiếp tục cuộc tìm kiếm chiếc đồng hồ đã mất từ năm 1996, theo GQ.
  |
| Tom Place dành nhiều thời gian tìm kiếm chiếc đồng hồ mang nhiều kỷ niệm đã đánh mất. Ảnh: Austin Rogers/GQ. |
Không chỉ là chiếc đồng hồ
Rolex vốn là truyền thống trong gia đình Place. Sau khi thành công trong lĩnh vực giao dịch hàng hóa, cha ông mua 2 cỗ máy thời gian của hãng. Đó gần như là những chiếc đồng hồ duy nhất mà bố mẹ ông đeo suốt hơn 20 năm.
“Tôi luôn nhìn thấy món phụ kiện đó trên cổ tay cha khi lớn lên. Ông đeo chúng ở mọi nơi, từ thay dầu xe, sơn nhà đến lặn biển”, Place nhớ lại.
Năm 1996, vừa tròn 18 tuổi, ông dùng toàn bộ số tiền tiết kiệm 3.100 USD để mua chiếc Submariner Date mã hiệu 16610 tại một cửa hàng ở Florida. Khi đó, ông từng cân nhắc Tudor Submariner giá 990 USD hoặc GMT-Master II vành bezel “Coke”, nhưng cuối cùng chọn Submariner vì độ bền. Đây là điều sau này trở nên đặc biệt hữu ích với nghề đóng thế.
Chỉ vài tháng sau, chiếc đồng hồ biến mất. Mùa hè năm ấy, Place và em trai nghĩ ra trò chơi mang tên “power jumping”. Hai người thay phiên chạy hết tốc lực trên chiếc xuồng cao tốc dài hơn 5 m rồi nhào, lộn hoặc lao xuống hồ.
 |
| Tom Place lặn xuống biển, mang theo các thiết bị dò tìm chiếc đồng hồ rơi xuống từ 30 năm trước. Ảnh: Austin Rogers/GQ. |
Trong một cú nhảy, chân Place trượt trên mặt sàn ướt. Khi ngã, khóa dây của món phụ kiện cổ tay mắc vào lan can thuyền rồi bung ra. “Tôi vẫn không biết chính xác chuyện xảy ra thế nào. Tôi chỉ thấy mình ngã theo một hướng, còn chiếc đồng hồ bay về phía ngược lại rồi rơi xuống hồ”, ông kể.
Place lập tức lao xuống nước nhưng vô ích. Hồ sâu hơn 24 m ở điểm sâu nhất, nước đục và đầy rong rêu. Một người hàng xóm mang đến nam châm công nghiệp nặng gần 10 kg. Trong nhiều ngày, Place dành hàng giờ kéo nam châm dọc đáy hồ, liên tục gỡ rong, bùn và sắt bám vào trước khi tiếp tục.
Sau một tuần, ông buộc phải chấp nhận thất bại. Suốt gần 20 năm sau đó, Place cố gắng quên chiếc Submariner. Ông gửi email cho thương hiệu, góp ý cải thiện thanh chốt nhỏ giữ khóa dây. Hãng sau đó hỗ trợ ông mua một chiếc GMT-Master II với mức giá ưu đãi.
Sự nghiệp của Place cũng phát triển mạnh. Ông tham gia hàng loạt dự án như Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull, The Dark Knight Rises, Mr. Robot hay The Devil Wears Prada 2.
Cuộc tìm kiếm không hồi kết
Tuy nhiên, năm 2020, khi ngành điện ảnh tạm dừng vì đại dịch, Place bất ngờ có gần nửa năm rảnh rỗi. Ông quyết định quay lại hồ Trout với bình dưỡng khí, máy dò kim loại dưới nước và lập tài khoản Instagram để ghi lại hành trình tìm kiếm.
Đến nay, ông đã có khoảng 60 giờ lặn dưới đáy hồ, mỗi lần lặn chỉ tìm được khoảng 9 m2. Phương pháp của Place gần như không thay đổi. Ông thả một phao tự chế xuống đáy hồ làm tâm tìm kiếm. Từ điểm đó, trong khoảng 45 phút, ông dùng máy dò kim loại rà từng tảng đá, bụi rong và lớp bùn trong bán kính gần 2 m rồi nổi lên.
Qua nhiều năm, Place đã tìm thấy lon bia từ thập niên 1970-1980, lốp xe cũ, lưỡi câu cá, thậm chí từng mắc kẹt vào một sợi dây neo bị bỏ quên dưới đáy hồ. Có lúc ông tưởng mình gặp quái vật trước khi phát hiện chỉ là dây cáp quấn quanh người và phải dùng dao lặn cắt thoát. Mùa đông, cuộc tìm kiếm tạm dừng vì mặt hồ đóng băng.
 |
| Ghi chú của Tom Place trong quá trình tìm kiếm món phụ kiện cổ tay đã đánh mất. Ảnh: NVCC cho GQ. |
Trong chuyến lặn đầu tiên của năm 2026, Place tiếp tục neo thuyền gần khu vực nhiều đá giữa hồ, nơi ông tin rằng chiếc đồng hồ rơi xuống 30 năm trước. Điều kiện không hề dễ dàng. Bộ đồ lặn khô giúp giữ ấm, nhưng đôi ủng nặng liên tục khuấy lớp bùn, khiến tầm nhìn chỉ còn vài chục cm. Máy dò kim loại thỉnh thoảng phát tín hiệu, nhưng sau mỗi lần đào bới, ông lại chỉ tìm thấy thêm một mảnh kim loại vô danh.
Dẫu vậy, ông chưa từng nghĩ đến chuyện dừng lại. “Tôi tin sẽ tìm thấy nó. Nếu máy dò có thể phát hiện một chiếc lưỡi câu nhỏ gỉ sét thì cũng có thể tìm được chiếc đồng hồ thép không gỉ. Tôi biết nó vẫn ở dưới đó”, ông nói.
Sau hơn 50 lần lặn, diện tích Place kiểm tra vẫn chỉ là một phần rất nhỏ so với hồ Trout có chu vi gần 10 km. Cuộc tìm kiếm phụ thuộc vào cả kỹ năng và may mắn.
Với Place, giá trị của cỗ máy thời gian đó không nằm ở giá bán hiện tại hay khả năng hoạt động sau 3 thập kỷ dưới nước. Nó là hiện thân của tuổi trẻ, của toàn bộ số tiền tiết kiệm đầu đời và những ước mơ ông từng gửi gắm vào nghề nghiệp.
Kết thúc mỗi buổi lặn, ông lại lái xe rời cabin. Trên loa xe, ca khúc I Still Haven't Found What I'm Looking For của U2 vẫn vang lên như một nghi thức quen thuộc. Ba mươi năm trôi qua, Tom Place vẫn chưa tìm thấy điều mình tìm kiếm. Nhưng ông cũng chưa bao giờ từ bỏ.
Xu hướng thời trang bền vững tăng dần qua các năm
Bắt đầu từ khoảng năm 2014, số lượt tìm kiếm “quần áo giá rẻ” bắt đầu giảm mạnh, trong khi cùng thời điểm này, số lượt tìm kiếm “quần áo bền vững” tăng mạnh. Trong cuốn Thế giới không rác thải, tác giả Ron Gonen cho rằng sự chú ý vào xu hướng phát triển bền vững trong ngành thời trang đang tăng đột phá dưới sự mở đường của những nhà tiên phong trong lĩnh vực thời trang bền vững như Stella McCartney, Eileen Fisher và Yvon Chouinard của Patagonia.
