Man City không thua Arsenal 0-3 ở Siêu cúp Anh chỉ vì thiếu thêm một tiền vệ. Trận đấu đầu tiên của Enzo Maresca phơi ra vấn đề rộng hơn: đội bóng từng vận hành gần như theo bản năng dưới thời Pep Guardiola giờ phải học lại cách kiểm soát trận đấu trong lúc những con người quan trọng nhất của hệ thống cũ lần lượt biến mất.

Rodri tới Barcelona, Bernardo Silva đã rời Etihad, còn Tijjani Reijnders cũng được bán trong hè này. Man City vì thế không đơn thuần mất ba cầu thủ tuyến giữa, mà mất những mắt xích đảm nhiệm nhiều chức năng khác nhau trong cấu trúc từng giúp họ áp đặt thế trận tại Premier League.

Cách phản ứng của Man City vẫn rất quen thuộc: chi tiền. Elliot Anderson đã đến với giá kỷ lục CLB 116 triệu bảng, Ayyoub Bouaddi có thể tiêu tốn thêm khoảng 85 triệu bảng và Enzo Fernandez vẫn nằm trong tầm ngắm với mức định giá lên tới 120 triệu bảng.

Nếu hoàn tất thêm Bouaddi, Enzo và một cầu thủ tấn công trong trường hợp Savinho ra đi, số tiền Man City chi thêm hoàn toàn có thể tiến gần mốc 300 triệu euro. Vấn đề là sau gần một thập niên được Guardiola xây dựng đến từng chi tiết, Etihad đang bước vào giai đoạn mà bài toán lớn nhất không còn là mua được bao nhiêu ngôi sao, mà là những ngôi sao ấy sẽ chơi trong một Man City như thế nào.

Man City đang phải mua lại cả một hệ thống

Rodri là ví dụ rõ nhất cho lý do tiền bạc chưa chắc mang tới lời giải ngay lập tức. Man City có thể tìm một tiền vệ chuyền bóng hay, một cầu thủ tranh chấp tốt hoặc một tài năng có khả năng thoát pressing, nhưng rất khó tìm một người cùng lúc đảm nhiệm tất cả những công việc Rodri từng làm.

Giá trị của tiền vệ Tây Ban Nha không chỉ nằm ở những đường chuyền. Rodri quyết định Man City triển khai bóng với tốc độ nào, chọn thời điểm đưa bóng lên phía trước và quan trọng hơn, luôn đứng ở vị trí giúp đội bóng không vỡ cấu trúc khi mất quyền kiểm soát.

Guardiola từng có thể đẩy nhiều cầu thủ lên cao bởi phía sau họ là Rodri. Khả năng đọc tình huống của tiền vệ này giúp Man City bóp nghẹt những pha phản công ngay từ khi chúng bắt đầu, đồng thời cho phép các hậu vệ biên hoặc trung vệ bước lên tham gia kiểm soát khu trung tuyến mà không khiến đội hình trở nên quá mong manh.

Bernardo Silva lại giải một bài toán khác. Tiền vệ người Bồ Đào Nha không phải trụ cột theo nghĩa truyền thống của một số 6, nhưng khả năng giữ bóng trong không gian hẹp, pressing liên tục và thay đổi vị trí khiến anh trở thành chất kết dính của hệ thống Guardiola.

Mất cả Rodri lẫn Bernardo Silva trong cùng một mùa hè vì thế tạo ra khoảng trống lớn hơn tổng số phút thi đấu của hai người. Man City mất một phần "trí nhớ chiến thuật" đã được hình thành qua hàng nghìn buổi tập, hàng trăm trận đấu và vô số tình huống mà cầu thủ cũ gần như không còn phải nhìn Guardiola cũng biết mình cần đứng ở đâu.

Đó là thứ Anderson, Bouaddi hay ngay cả Enzo không thể mang tới ngay khi ký hợp đồng. Họ có thể sở hữu chất lượng cá nhân rất cao, nhưng việc ghép những cầu thủ giỏi thành một tuyến giữa biết khi nào tăng tốc, khi nào giữ bóng và ai phải lấp khoảng trống khi đồng đội dâng cao vẫn cần thời gian.

Sự khác biệt về hồ sơ cầu thủ càng khiến bài toán phức tạp. Anderson được kỳ vọng đảm nhận vai trò lớn hơn ở trung tâm, trong khi Bouaddi mới 18 tuổi và dù gây ấn tượng mạnh, việc đòi hỏi anh lập tức trở thành trụ cột của một đội bóng tranh chức vô địch Premier League là áp lực rất lớn.

Enzo Fernandez đem tới một lựa chọn khác nhờ kinh nghiệm Premier League, khả năng luân chuyển bóng và nền tảng kỹ thuật tốt. Tuy nhiên, ngay cả khi Man City bỏ khoảng 140 triệu euro để đưa nhà vô địch World Cup về Etihad, anh cũng không phải bản sao của Rodri và Maresca vẫn phải thiết kế lại tuyến giữa thay vì đơn giản đặt Enzo vào vị trí người Tây Ban Nha để mọi thứ vận hành như cũ.

Tiền mua được cầu thủ, không mua được thời gian

Trận thua Arsenal cho thấy cái giá của quá trình ấy. Man City để lộ khoảng trống ở tuyến giữa, mất cân bằng trong một số tình huống phòng ngự và gặp khó khi Arsenal đẩy cường độ lên cao, trong khi đối thủ bước vào trận đấu với cấu trúc đã được Mikel Arteta xây dựng trong nhiều năm.

Một trận Siêu cúp Anh tất nhiên chưa đủ để kết luận dự án Maresca thất bại. Nhưng tỷ số 0-3 nhắc Man City rằng khoảng cách giữa việc sở hữu nhiều cầu thủ đắt giá và trở thành một đội bóng hoàn chỉnh có thể lớn hơn họ tưởng.

Guardiola mất nhiều năm để Man City đạt tới mức độ tự động hóa gần như tuyệt đối. Khi một hậu vệ bước vào giữa sân, người khác biết phải giãn ra đâu; khi Rodri nhận bóng quay lưng, các vệ tinh đã chuẩn bị vị trí; khi mất bóng, những cầu thủ gần nhất lập tức biết hướng pressing thay vì chạy theo đối phương một cách bản năng.

Maresca không được thừa hưởng trọn vẹn cỗ máy ấy. Ông đến đúng lúc những bộ phận quan trọng đang được tháo ra, nên công việc không phải chỉ bảo dưỡng di sản Guardiola mà gần như phải lắp một hệ thống mới trong khi Man City vẫn bị yêu cầu cạnh tranh chức vô địch ngay lập tức.

Đó cũng là nghịch lý của kỳ chuyển nhượng hiện tại. Càng mua nhiều, Man City càng có chất lượng để sửa những điểm yếu, nhưng cùng lúc Maresca lại phải tích hợp thêm nhiều cầu thủ chưa quen nhau, khiến quá trình hình thành các mối liên kết trên sân trở nên khó hơn.

Việc Rodri, Reijnders cùng nhiều cầu thủ khác ra đi giúp Man City thu về khoản tiền đáng kể và tạo dư địa để tiếp tục mua sắm. Tuy nhiên, doanh thu chuyển nhượng chỉ giải quyết bài toán tài chính, chứ không làm quá trình thay máu đội hình trở nên ít rủi ro hơn.

Maresca thừa nhận Man City đã biết mình cần gì trước cả trận Siêu cúp Anh và chắc chắn sẽ tiếp tục hành động trước khi thị trường đóng cửa. Ông cũng muốn tân binh tới càng sớm càng tốt, bởi từng ngày tập luyện lúc này đều có giá trị với một đội bóng đang học cách chơi mới.

Man City đủ giàu để mua Bouaddi, đủ sức theo đuổi Enzo và nếu cần vẫn có thể tìm thêm một ngôi sao khác. Nhưng họ không thể bước vào thị trường và trả 100 triệu euro để mua lại khả năng đọc trận đấu của Rodri, thêm 100 triệu euro cho sự ăn ý của Bernardo rồi bỏ một khoản khác để lấy những năm tháng Guardiola dùng để hoàn thiện hệ thống.

Đó là lý do 300 triệu euro nữa vẫn chưa đảm bảo cứu được Man City. Khoản tiền ấy có thể giúp Maresca sở hữu nguyên liệu tốt hơn, còn việc biến chúng thành một cỗ máy chiến thắng lại là công việc mà không tấm séc nào có thể làm thay ông.