Hào hứng đón lễ khai giảng năm học mới

Em Nguyễn Trang Anh, học sinh lớp 6A1, háo hức mong chờ năm học mới với mục tiêu đạt danh hiệu học sinh giỏi và thân thiết với nhiều bạn học hơn. Ảnh: Đinh Hà.

Sáng 5/9, các trường học trên cả nước tất bật chuẩn bị nốt những khâu cuối cùng cho lễ khai giảng đặc biệt, khi 26 triệu học sinh, sinh viên sẽ cùng nhau dự chung một buổi lễ.

Đây là năm thứ 2 cả nước khai giảng chung. Điểm cầu trung tâm được đặt tại trường Phổ thông dân tộc nội trú Tiểu học và THCS Mường Khương (Lào Cai) - ngôi trường khánh thành ngay ngày 5/9 và là một trong những nỗ lực để chăm lo việc học hành cho các mầm non đất nước.

Hôm nay, từ các đô thị lớn cho đến những bản làng xa xôi nơi phên giậu Tổ quốc, không khí hân hoan phủ khắp các mái trường.

Tất bật chuẩn bị cho lễ khai giảng đặc biệt

6h sáng, Minh Anh có mặt tại trường THPT Trần Khai Nguyên, hồi hộp chờ đợi lễ khai giảng đầu tiên cho chặng đường học cấp 3 của mình.

Nữ sinh lớp 10A8 cho biết em dậy từ rất sớm, không muốn chờ đợi ở nhà nên đến luôn trường học để có thể gặp bạn bè sớm hơn - có những người em đã quen từ trước và cũng có những bạn mới chỉ làm quen cách đây hơn một tuần.

Thầy trò trường THPT Khai Nguyên đến trường từ sớm để chuẩn bị cho lễ khai giảng. Ảnh: Thái An.

Không hồi hộp như Minh Anh, Bích Trâm khá hào hứng và rất mong chờ những đổi mới trong năm học 2026-2027. Nữ sinh bày tỏ kỳ vọng trường THPT Trần Khai Nguyên nói riêng và TP.HCM nói chung sẽ đưa ra nhiều chính sách giáo dục và phương pháp dạy học đổi mới để tạo điều kiện học tập tốt nhất cho học sinh.

Trường THPT Trần Khai Nguyên là điểm cầu chính của TP.HCM trong mùa khai giảng năm nay. Nhiều lãnh đạo thành phố, gồm ông Trần Lưu Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM; ông Phạm Hồng Sơn, Thành ủy viên, Chánh Văn phòng Thành ủy TP.HCM; ông Nguyễn Tấn Phát, Giám đốc Sở GD&ĐT TP.HCM; ông Nguyễn Trần Khánh Bảo, Chánh Văn phòng Sở GD&ĐT TP.HCM sẽ có mặt tại đây để chứng kiến các thầy cô cùng các em chính thức bước vào năm học mới.

Sân trường rợp cờ hoa rực rỡ. Hôm nay, trường được trang trí theo đúng chủ đề của năm học - “Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất”.

Trong không khí rộn ràng ấy, giáo viên, nhân viên nhà trường tất bật chuẩn bị nốt những công việc cuối cùng trước khi buổi lễ bắt đầu. Khu vực ngồi của học sinh, giáo viên được lắp đặt hệ thống che nắng, che mưa cùng màn hình lớn để theo dõi lễ khai giảng năm học mới.

Học sinh, phụ huynh trường THCS Trần Duy Hưng rạng rỡ trong ngày khai trường. Ảnh: Đinh Hà.

Tại điểm cầu chính ở Hà Nội, giáo viên trường THCS Trần Duy Hưng cũng có mặt từ sớm để sắp xếp bàn ghế, chuẩn bị cho học sinh trong đội văn nghệ. Ngoài cổng trường, nhiều phụ huynh tranh thủ ghi lại những khoảnh khắc cùng con trong ngày khai trường. Những cô cậu học trò tưng bừng trò chuyện giữa tiết trời mát mẻ của mùa thu.

Nguyễn Trang Anh, học sinh lớp 6A1, còn dậy từ 5h, rộn ràng đến trường. Em rất háo hức với lễ khai giảng đầu tiên sau khi rời trường tiểu học. Với cô học trò nhỏ, trường mới lớn hơn, sân khấu lễ khai giảng cũng rất hoành tráng.

Em tựu trường từ 3 tuần trước, đã quen với bạn bè, thầy cô nên không còn bỡ ngỡ. Nữ sinh chỉ háo hức bước vào năm học mới với mục tiêu phấn đấu đạt danh hiệu học sinh giỏi và thân thiết với nhiều bạn học hơn.

Năm học với nhiều điểm mới

Một trong những điểm mới của năm học 2026-2027 là việc sắp xếp, sáp nhập mạng lưới trường học nhằm nâng cao hiệu quả quản trị. Theo Bộ GD&ĐT, số cơ sở giáo dục dự kiến giảm từ 37.515 xuống còn 18.575, tương ứng giảm 50,5%. Hai mô hình sau sáp nhập là trường một cấp quy mô lớn (có các phân hiệu, điểm trường) và trường liên cấp.

Việc sắp xếp đã tạo điều kiện bố trí lại đội ngũ, giảm 32.625 hiệu trưởng, hiệu phó và 11.041 nhân viên. Nhiều cán bộ quản lý được bố trí trở lại giảng dạy.

Từ đó, số biên chế dự kiến bổ sung cho năm học 2026-2027 giảm từ 104.516 giáo viên xuống còn 43.267 giáo viên, tương đương với số biên chế giáo viên được giao năm 2025 chưa tuyển dụng và gần bằng số giáo viên đang hợp đồng. Bộ GD&ĐT cho biết cơ bản năm học mới không phải thêm biên chế cho giáo dục.

Đây cũng là năm học đầu tiên bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống của NXB Giáo dục Việt Nam được chọn làm bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất trên toàn quốc.

Cùng với việc thực hiện bộ sách giáo khoa thống nhất, từ năm học 2026-2027, nhiều địa phương như TP.HCM, Quảng Ninh, TP Huế... đã triển khai chính sách miễn phí sách giáo khoa do cân đối được ngân sách, sớm hơn lộ trình chung 3 năm.

Về kiểm tra, đánh giá định kỳ, Bộ GD&ĐT cũng dự kiến thay đổi khi công bố dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung quy định kiểm tra, đánh giá học sinh tiểu học, THCS, THPT. Trong đó, bộ dự kiến cho phép nhà trường tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ bằng bài kiểm tra trên máy tính ở nơi đủ điều kiện; thống nhất sử dụng học bạ số trong việc ghi nhận, cập nhật và quản lý kết quả đánh giá học sinh thay cho học bạ theo hình thức truyền thống.

Với kỳ thi tốt nghiệp THPT, theo phương án dự kiến, từ năm 2027, thí sinh tại một số nơi đủ điều kiện sẽ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính, các địa phương còn lại tiếp tục thi trên giấy.

Cùng với những chuyển biến mang tính hệ thống, năm học 2026-2027 còn ghi dấu mốc đặc biệt khi 107/108 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền đồng loạt khánh thành và đưa vào vận hành từ ngày 5/9, hoàn thành giai đoạn 1 theo chủ trương của Bộ Chính trị.

Gần 4.400 phòng học được bổ sung, bảo đảm điều kiện học tập cho hơn 113.000 học sinh. Các trường đều được đầu tư đáp ứng tiêu chuẩn về kỹ thuật, quy mô, diện tích; có đủ cơ sở vật chất phục vụ học tập, rèn luyện văn hóa, thể chất, tinh thần và điều kiện sinh hoạt...

Việc xây trường không chỉ để các em học sinh có điều kiện học tập tốt hơn, mà còn hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng đời sống nhân dân vùng biên giới, góp phần giữ gìn chủ quyền lãnh thổ quốc gia từ gốc rễ - đó là con người, là cộng đồng dân cư gắn bó với đất, với rừng, đường biên, cột mốc.

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Mường Khương (xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai). Ảnh: Văn Mạnh.

Bảy nhiệm vụ trọng tâm

Năm học mới 2026-2027, ngành giáo dục xác định chủ đề: “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”.

Trọng tâm là chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện, tập trung xử lý các điểm nghẽn và đo lường kết quả bằng sự tiến bộ của người học, điều kiện làm việc của nhà giáo, hiệu quả hoạt động của nhà trường và chất lượng nguồn nhân lực.

Từ đó, Bộ GD&ĐT đã xác định 7 nhiệm vụ trọng tâm:

Một là đổi mới mạnh mẽ quản trị giáo dục: Hoàn thiện và triển khai bộ chỉ số phát triển giáo dục quốc gia, địa phương và giáo dục đại học trên nền tảng số; cụ thể hóa Nghị quyết 71 thành chỉ số theo dõi hàng năm; tăng cường kiểm tra, giám sát lĩnh vực, địa phương chậm tiến độ và đánh giá theo kết quả đầu ra.

Hai là xử lý các điểm nghẽn về đội ngũ và cơ sở vật chất: Ưu tiên ngân sách cho giáo viên, trang thiết bị, hạ tầng số, trường nội trú biên giới và đào tạo nhân lực chiến lược. Hoàn thiện cơ chế phân bổ ngân sách cho giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp theo sứ mạng, chất lượng và kết quả đầu ra. Linh hoạt điều động, thỉnh giảng, thu hút giáo viên vùng khó. Thực hiện tốt mô hình trường nội trú biên giới, đánh giá và mở rộng tại các địa bàn khó khăn.

Ba là nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, phổ thông, kỷ cương và an toàn trường học: Tinh giản nội dung, tăng thực hành, STEM, AI, ngoại ngữ, nghệ thuật, thể chất; từng bước đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai. Siết chặt kỷ cương thi cử, dạy thêm học thêm, thu chi và an toàn thực phẩm. Hoàn thiện mô hình kỳ thi THPT và tuyển sinh đại học gọn nhẹ, thực chất.

Bốn là đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo: Hoàn thiện nền tảng quản trị số quốc gia, dùng học bạ/văn bằng số và VNeID để giảm thủ tục giấy tờ. Ứng dụng AI vào quản lý, dạy học và cá thể hóa học tập gắn với an toàn dữ liệu, liêm chính học thuật.

Năm là tăng tốc phát triển nhân lực kỹ năng nghề cao: Tái cấu trúc giáo dục nghề nghiệp theo nhu cầu thị trường; thu hút doanh nghiệp tham gia giảng dạy, thực hành và tuyển dụng; triển khai hiệu quả mô hình trung học nghề và đào tạo kép.

Sáu là hiện đại hóa giáo dục đại học, phát triển nhân lực trình độ cao: Kiểm soát quy mô gắn với chất lượng; ưu tiên STEM và công nghệ chiến lược. Phát triển đào tạo sau đại học, đội ngũ tiến sĩ, nhóm nghiên cứu mạnh; chuyển đánh giá nghiên cứu sang sản phẩm, sáng chế thực tế. Tái cấu trúc đại học công lập, đầu tư 3-5 trường tinh hoa và xây dựng các khu đô thị giáo dục - công nghệ tại Hà Nội, TP.HCM.

Bảy là nâng cao hiệu quả hợp tác và hội nhập quốc tế: Tập trung hợp tác sâu trong các ngành STEM, bán dẫn, AI, công nghệ sinh học và năng lượng, vật liệu mới; tăng cường thu hút các đại học uy tín, chuyên gia và nhà khoa học quốc tế.