Bệnh viện công Việt Nam làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu nhưng quy mô người bệnh lớn, cùng những hạn chế về cơ chế đầu tư, mua sắm và tự chủ, khiến việc tiếp cận các bộ tiêu chuẩn quốc tế không đơn giản.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, TS.BS Dương Huy Lương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh thuộc Bộ Y tế, cho biết khi Việt Nam hội nhập, các bệnh viện cũng phải tuân theo “luật chơi” quốc tế, trong đó có việc áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế. Tuy nhiên, quá trình này đặt ra không ít thách thức, đặc biệt với hệ thống bệnh viện công.

Bệnh viện công khó đạt chuẩn quốc tế vì lượng bệnh quá lớn

Bác sĩ Lương cho biết về chất lượng lâm sàng và điều trị, bệnh viện Việt Nam có nhiều thế mạnh. Hệ thống y tế đã làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu, trong khi người dân cũng tin tưởng vào các bệnh viện chuyên sâu, trước đây được gọi là bệnh viện tuyến cuối. Tuy nhiên, một đặc điểm của bệnh viện Việt Nam là quy mô phục vụ rất lớn.

“Có những bệnh viện 5.000 hoặc 7.000 lượt khám một ngày và quy mô giường bệnh Việt Nam cũng rất lớn. Trên thế giới có ít bệnh viện có quy mô tương tự”, bác sĩ Lương nói.

Trong khi đó, Việt Nam có dân số hơn 100 triệu người, kéo theo nhu cầu khám, chữa bệnh rất lớn. Đây là một trong những yếu tố khiến bệnh viện công gặp khó khi đáp ứng đồng thời các yêu cầu nghiêm ngặt của những bộ tiêu chuẩn quốc tế.

Theo bác sĩ Lương, nếu áp dụng máy móc tiêu chuẩn quốc tế, bệnh viện có thể phải giảm số lượng người bệnh phục vụ để bảo đảm các yêu cầu về chất lượng. Đây là thách thức lớn trong bối cảnh nhu cầu khám, chữa bệnh tại Việt Nam rất cao.

Đặc điểm này cũng tạo ra sự khác biệt giữa bệnh viện công và bệnh viện tư khi tiếp cận các chứng nhận quốc tế.

Đối với bệnh viện tư, ngay từ quá trình xây dựng, thiết kế đến vận hành, nhiều cơ sở đã có xu hướng tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế ngay từ đầu. Vì vậy, nhóm bệnh viện này có điều kiện thuận lợi hơn trong quá trình hướng tới các chứng nhận quốc tế.

Tuy nhiên, bác sĩ Lương nhấn mạnh bệnh viện công hoàn toàn có thể đạt tiêu chuẩn quốc tế. Vấn đề là cần một cách tiếp cận phù hợp với đặc thù của hệ thống y tế Việt Nam.

Để giải quyết bài toán này, Bộ Y tế đang xây dựng bộ tiêu chuẩn chất lượng bệnh viện nâng cao dành cho các bệnh viện Việt Nam. Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đang phối hợp với các bệnh viện xây dựng bộ tiêu chuẩn này.

Điểm đáng chú ý là bộ tiêu chuẩn chất lượng nâng cao không sao chép nguyên xi các tiêu chuẩn quốc tế mà được xây dựng trên cơ sở kết hợp giữa những yêu cầu phù hợp với Việt Nam và các tiêu chuẩn tiên tiến của thế giới.

Cụ thể, bộ tiêu chuẩn kế thừa 83 tiêu chí chất lượng bệnh viện được ban hành cách đây 13 năm, chiếm khoảng 70%. Khoảng 30% còn lại được chọn lọc từ các bộ tiêu chuẩn chất lượng quốc tế của Mỹ và Australia.

Trong đó có bộ tiêu chuẩn của JCI (Joint Commission International) và ACHS của Australia. Đây là những bộ tiêu chuẩn phổ biến và được đánh giá cao trên thế giới.

"Việc bổ sung các tiêu chuẩn quốc tế vào bộ tiêu chuẩn của Việt Nam sẽ giúp hệ thống đánh giá chất lượng bệnh viện hoàn thiện hơn, kết hợp được đặc thù trong nước với những yếu tố tiên tiến của thế giới", bác sĩ Lương cho biết.

Khi bộ tiêu chuẩn được áp dụng, bệnh viện công và tư sẽ được đánh giá theo cùng một hệ thống, tạo ra sân chơi bình đẳng giữa hai khối.

Đặc biệt, những bệnh viện đạt tiêu chuẩn chất lượng nâng cao của Việt Nam sẽ có điều kiện thuận lợi hơn để tiếp tục hướng tới các chứng nhận chất lượng quốc tế.

Đây được xem là một bước trung gian quan trọng, thay vì yêu cầu các bệnh viện phải lập tức đáp ứng toàn bộ tiêu chuẩn quốc tế trong khi vẫn phải bảo đảm nhiệm vụ khám, chữa bệnh với lượng bệnh nhân rất lớn.

Hai năm thí điểm tiêu chuẩn chất lượng nâng cao

Theo bác sĩ Lương, bộ tiêu chuẩn chất lượng nâng cao đang được trình và dự kiến sau khi ban hành sẽ có lộ trình thí điểm trong 2 năm. Việc áp dụng trong giai đoạn này mang tính chất không bắt buộc.

Tuy nhiên, bộ tiêu chuẩn có thể tạo ra một phong trào thi đua và sự cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng giữa các bệnh viện.

“Các bệnh viện không muốn nâng cao chất lượng thì tùy vào định hướng của bệnh viện. Tuy nhiên, khi bệnh viện không phát triển thì có nghĩa sẽ tụt hậu”, bác sĩ Lương nói.

Khi người bệnh có thêm lựa chọn, những cơ sở không cải tiến chất lượng có thể đối mặt với nguy cơ mất người bệnh vào tay các bệnh viện có chất lượng dịch vụ tốt hơn. Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh các bệnh viện Việt Nam đang phải thực hiện tự chủ.

Bác sĩ Lương nhấn mạnh nếu bệnh viện không phát triển, nguồn lực để chi trả cho những bác sĩ có tay nghề cao cũng có thể bị ảnh hưởng. Trong khi đó, bác sĩ có chuyên môn cao có xu hướng dịch chuyển đến những bệnh viện có điều kiện làm việc tốt hơn, thu nhập cao hơn và chất lượng tốt hơn.

Từ đó, áp lực cải tiến chất lượng đối với bệnh viện công sẽ ngày càng lớn.

“Điều đó sẽ tạo nên áp lực rất lớn để các bệnh viện công buộc phải chuyển mình và cải tiến chất lượng”, bác sĩ Lương cho hay.

Song song với việc xây dựng bộ tiêu chuẩn, chính sách đối với bệnh viện cũng được định hướng theo hướng cởi mở hơn, đặc biệt trong vấn đề tự chủ.

Theo bác sĩ Lương, bệnh viện cần được chủ động hơn trong đầu tư, mua sắm thiết bị, thuốc và định hướng phát triển để nâng cao chất lượng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người bệnh.

Ông cho biết các luật sửa đổi liên quan đến khám chữa bệnh, dược và thiết bị y tế đang được xem xét, kỳ vọng được Quốc hội thông qua cuối năm nay. Những thay đổi này được kỳ vọng tháo gỡ các vướng mắc, tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho bệnh viện.

Về lâu dài, cải cách chính sách, tự chủ bệnh viện, nâng cao chuyên môn và áp dụng tiêu chuẩn quốc tế có thể giúp bệnh viện Việt Nam tiệm cận chuẩn mực toàn cầu. Khi đó, chứng nhận quốc tế không chỉ là danh hiệu mà còn hỗ trợ bệnh viện thu hút người bệnh nước ngoài, tạo nền tảng cho du lịch y tế phát triển.