 |
| GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục đại học, Bộ GD&ĐT. Ảnh: MOET. |
Thông tin được ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục Đại học, Bộ GD&ĐT, đưa ra tối 17/9, sau khi bộ công bố dự thảo mới về thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định tuyển sinh và đào tạo đại học.
Thang đo giữa các phương thức chưa thực sự tương đương
Theo dự thảo, năm 2027, mỗi ngành, chương trình đào tạo chỉ được được áp dụng ba phương thức tuyển sinh, không bao gồm xét tuyển thẳng và xét nhóm cử tuyển. Từ năm 2028, bộ dự kiến các trường chỉ được dùng một phương thức tuyển sinh với một ngành, chương trình.
Ở cấp cơ sở đào tạo, dự thảo vẫn quy định sử dụng tối đa 5 phương thức.
Giải thích về điều chỉnh này, ông Thảo khẳng định đây là lộ trình nhằm giúp các trường lựa chọn cách đánh giá phù hợp nhất với từng ngành, không phải chủ trương bắt mọi trường, mọi ngành dùng chung một kết quả.
Thực tế, giai đoạn 2022-2026 cho thấy chỉ 36,4% tổng số lượt chương trình đào tạo có căn cứ đối chiếu chính thức giữa các phương thức. Hơn 40% chương trình dùng từ 2 phương thức trở lên vẫn có biên độ điểm chênh quá lớn. Trong cùng một mã ngành, điểm học bạ cao hơn hẳn điểm thi tốt nghiệp THPT. Hơn 2.000 chương trình ghi nhận mức lệch giữa các phương thức xét tuyển từ 3 điểm trở lên.
"Khi các thang đo chưa thực sự tương đương, việc chia một ngành thành nhiều cửa xét tuyển có thể làm thí sinh cùng năng lực được đối xử khác nhau", theo ông Thảo.
Do đó, đại diện Bộ GD&ĐT khẳng định việc giảm phương thức xét tuyển là để mở rộng cơ hội bình đẳng, không phải giảm cơ hội tiếp cận của thí sinh. Mỗi phương thức phải bảo đảm mọi thí sinh đủ điều kiện đều có thể tham gia, công bố rõ tiêu chí và sử dụng một thang điểm chung.
Cơ sở đào tạo có trách nhiệm lựa chọn phương thức phù hợp với yêu cầu đầu vào của chương trình; kết quả thi riêng, học bạ hoặc chứng chỉ vẫn có thể được sử dụng khi được cấu trúc minh bạch trong phương thức đã công bố.
 |
| Sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân. Ảnh minh họa: Việt Linh. |
Đề xuất không sử dụng điểm cộng do trường tự quy định
Ngoài thay đổi trên, dự thảo đề xuất không sử dụng điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung. Lý do là trên thực tế, điểm cộng có thể tạo bất bình đẳng.
Thứ nhất, cơ hội tiếp cận chứng chỉ, kỳ thi hoặc hoạt động được cộng điểm khác nhau theo điều kiện kinh tế, địa bàn và khả năng chi trả. Thứ hai, cùng một loại chứng chỉ nhưng mức quy đổi, mức cộng và tổ hợp áp dụng khác nhau giữa các trường.
Thứ ba, một năng lực có thể được ghi nhận hai lần - vừa là thành phần điểm xét tuyển, vừa được cộng thêm - làm sai lệch thứ tự thí sinh. Thứ tư, ở nhóm điểm cao, chỉ một phần điểm cộng nhỏ cũng có thể thay đổi kết quả trúng tuyển, dù chưa chứng minh được mức điểm đó phản ánh tốt hơn khả năng học tập của chương trình.
"Cách xử lý phù hợp hơn là đánh giá đúng năng lực, đúng chỗ", ông Thảo nói.
Theo đó, thí sinh có chứng chỉ năng lực ngoại ngữ vẫn có thể được quy đổi vào môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai, hoặc dùng để chứng minh yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ.
Khi đó, chứng chỉ được sử dụng như một minh chứng năng lực có liên quan trực tiếp, thay vì trở thành một khoản điểm cộng ngoài thang đo. Nguyên tắc là một năng lực được ghi nhận một lần, theo cùng quy tắc đối với mọi thí sinh.
Dự thảo đang trong quá trình lấy ý kiến. Bộ GD&ĐT khẳng định sẽ tiếp tục đánh giá tác động, lắng nghe thí sinh, cơ sở đào tạo và chuyên gia trước khi ban hành.
Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.
Tác phẩm cung cấp cho độc giả những đánh giá về thị trường lao động tương lai, những giải pháp cho nhu cầu vừa học vừa làm đang ngày một tăng, cùng với đó là đưa ra những cách kết nối để quá trình chuyển đổi “học-làm” diễn ra thuận lợi hơn. Từ đó, tác giả nêu lên vai trò của việc học tập suốt đời.
