|
|
Được đánh giá là mẫu vật Nanotyrannus quý hiếm, bộ hóa thạch Jodi lập mức giá 47,3 triệu USD vào ngày 27/10. Ảnh: Matthew Sherman/Sotheby's. |
Ngày 27/10, hóa thạch Nanotyrannus, loài khủng long có họ hàng với T. rex nhưng kích thước nhỏ hơn, vừa được bán tại nhà đấu giá Sotheby's ở New York với giá 47,3 triệu USD. Phiên đấu giá kéo dài 12 phút, với sự tham gia của 6 người mua tiềm năng, CNN đưa tin.
Mẫu vật có tên Jodi, là một trong 3 bộ xương Nanotyrannus tương đối hoàn chỉnh hiếm hoi được giới khoa học biết đến. Giá bán cao gấp nhiều lần mức ước tính ban đầu (khoảng 6-9 triệu USD), trở thành hóa thạch khủng long được đấu giá cao thứ hai trong lịch sử. Vị trí thứ nhất thuộc về bộ xương khủng long bạo chúa T. rex có tên Gus được bán với giá 50,1 triệu USD vào giữa tháng 7.
Jodi cao khoảng 2,9 m và dài gần 6 m, chỉ bằng hơn một nửa kích thước của Gus. Sự khan hiếm của những mẫu vật tương tự được cho là một trong những yếu tố khiến giá bán tăng cao. Bản thân sự tồn tại của Nanotyrannus cũng từng gây tranh cãi trong giới cổ sinh vật học. Chỉ trong những năm gần đây, nhiều nhà nghiên cứu mới bắt đầu nghiêng về giả thuyết đây là một loài khủng long riêng biệt, thay vì chỉ là cá thể T. rex chưa trưởng thành.
Theo Sotheby's, Jodi được bảo quản trong tình trạng tốt, gồm 191 mảnh xương, trong đó hộp sọ gần như còn nguyên vẹn.
 |
| Bộ xương Jodi cao khoảng 2,9 m và dài gần 6 m, gồm 191 mảnh xương và hộp sọ gần như nguyên vẹn. Ảnh: Matthew Sherman/Sotheby's. |
Bộ xương được Jodi Pierson, một chủ trang trại tại bang Montana (Mỹ), phát hiện vào năm 2019. Tên của bà cũng được dùng để đặt cho mẫu vật. Sau đó, nhà cổ sinh vật học Clayton Phipps, người có biệt danh “Dinosaur Cowboy” (tạm dịch: Cao bồi Khủng long), phụ trách khai quật bộ xương.
Jodi được tìm thấy tại Hệ tầng Hell Creek, khu vực giàu hóa thạch khủng long trải dài qua các bang Montana, Wyoming và Dakota (Mỹ). Đây cũng là nơi từng phát hiện nhiều mẫu vật quan trọng trong lịch sử nghiên cứu khủng long. Năm 1902, một trong những bộ xương T. rex đầu tiên được tìm thấy tại đây. Tên gọi Tyrannosaurus rex cũng gắn liền với những hóa thạch được khai quật trong khu vực.
Năm 2006, tại một địa điểm không xa nơi tìm thấy Jodi, Phipps từng khai quật hóa thạch nổi tiếng mang tên Dueling Dinosaurs (tạm dịch: Những con khủng long giao chiến). Mẫu vật hiện được trưng bày tại Bảo tàng Khoa học Tự nhiên Bắc Carolina ở thành phố Raleigh (Mỹ), gồm hai bộ xương dường như đang trong tư thế đối đầu, một con Triceratops và một con khủng long bạo chúa nhỏ hơn. Cá thể sau này được xác định là Nanotyrannus.
Bộ xương Nanotyrannus thứ 3 được giới khoa học biết đến có tên Jane, cũng được tìm thấy tại Hệ tầng Hell Creek. Hiện vật đang được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Burpee ở thành phố Rockford, bang Illinois (Mỹ).
 |
| Dù mang lại giá trị thương mại lớn, các thương vụ mua bán hóa thạch khủng long vẫn vấp phải sự phản đối từ giới khoa học. Ảnh: Ben Levine/Sotheby's. |
Dựa trên kích thước tổng thể và mức độ phát triển của xương, Sotheby's nhận định Jodi là một cá thể trưởng thành. Những phần xương bị thiếu đã được bổ sung bằng các chi tiết in 3D và điêu khắc riêng. Mẫu vật được bán kèm quyền sở hữu đầy đủ, không chứa các bộ phận có bản quyền từ những mẫu khủng long khác. Điều này đồng nghĩa chủ nhân mới có thể tạo bản sao bộ xương để bán cho bảo tàng hoặc nhà sưu tập.
Tuy nhiên, những thương vụ mua bán hóa thạch khủng long trị giá hàng chục triệu USD từ lâu đã vấp phải sự phản đối của giới khoa học. Nguyên nhân là các mẫu vật có giá trị nghiên cứu có thể rơi vào tay tư nhân, thay vì được lưu giữ trong các bảo tàng và phục vụ hoạt động nghiên cứu công khai.
Steve Brusatte, Giáo sư cổ sinh vật học và tiến hóa tại Đại học Edinburgh (Scotland), bày tỏ sự tiếc nuối khi một mẫu vật quan trọng như Jodi được đưa ra đấu giá.
“Chúng ta vừa mới phát hiện ra rằng Nanotyrannus thực sự tồn tại, vậy mà một trong những bộ xương tốt nhất của loài này đã được đem bán cho người trả giá cao nhất”, ông viết trong email. Theo Brusatte, sẽ rất đáng tiếc nếu Jodi bị cất giữ trong bộ sưu tập tư nhân thay vì được trưng bày tại bảo tàng, nơi trẻ em, các gia đình và công chúng có cơ hội chiêm ngưỡng, tìm hiểu về loài khủng long này.
David Hone, nhà cổ sinh vật học kiêm giảng viên động vật học tại Đại học Queen Mary London, cũng bất ngờ trước mức giá cuối cùng của Jodi, cao hơn đáng kể so với dự đoán ban đầu. Ông cho rằng thị trường hóa thạch khủng long đang có dấu hiệu tăng giá quá mức và khó duy trì đà tăng này trong dài hạn.
Về giá trị khoa học của mẫu vật, Hone nhận định chưa thể đưa ra kết luận nếu chưa có quá trình nghiên cứu và thẩm định chuyên môn đầy đủ. Ông cũng hoài nghi khả năng Jodi được đưa vào một bộ sưu tập công cộng và tạo điều kiện cho giới nghiên cứu tiếp cận.
“Nếu điều đó không xảy ra, mẫu vật thực sự nằm ngoài phạm vi nghiên cứu khoa học”, ông nói.
Các CLB sách 'hưởng lợi' từ các cô gái Gen Z
Trong bối cảnh xã hội ngày càng cô đơn, nhiều phụ nữ thuộc Gen Z (sinh năm 1997-2012) đang tìm đến các câu lạc bộ sách để kết nối và xây dựng mối quan hệ. Theo Business Insider, số lượng phụ nữ trẻ tự lập hoặc tham gia các câu lạc bộ sách đã tăng mạnh, với sự phổ biến của các nền tảng và xu hướng chia sẻ về sách trên mạng xã hội.
