Những hàng ngân hạnh cổ thụ với tán lá vàng rực mỗi độ thu về đã trở thành hình ảnh đặc trưng của Hàn Quốc, thu hút đông đảo du khách. Tuy nhiên, loài cây được yêu thích này cũng gây không ít phiền toái cho cư dân đô thị khi vào mùa quả chín.

Mỗi khi tới mùa rụng quả, đường phố thường vương vãi những bạch quả bị dập nát, tỏa ra mùi khó chịu và khiến lối đi trơn trượt. Những ai vô tình giẫm phải hoặc chạm vào chúng sẽ thấy mùi hôi nồng nặc này bám dai dẳng trên da hoặc giày dép. Người đi xe đạp và người đi bộ đôi khi còn gặp nguy hiểm khi tránh những quả này.

“Nếu vô tình giẫm phải, mùi hôi khó chịu sẽ làm hỏng cả tâm trạng của tôi”, cô Kim, 46 tuổi, cư dân quận Songpa ở Seoul, cho biết.

Hàn Quốc không phải nơi duy nhất đối mặt với tình trạng cây xanh gây mùi tại các khu đô thị. Từ thu hoạch quả trước khi rụng đến thay thế những loài cây không phù hợp, nhiều thành phố trên thế giới đang tìm cách hạn chế phiền toái cho cư dân mà vẫn giữ gìn giá trị cảnh quan và sinh thái.

Hàn Quốc dùng máy rung thu hoạch quả ngân hạnh

Để ngăn tình trạng gây mùi của quả ngân hạnh, đầu tháng 10, chính quyền quận Songpa triển khai đội công nhân vệ sinh cùng máy chuyên dụng đến khu vực gần ga Seokchon. Khi chiếc máy kẹp chặt thân cây rồi rung mạnh, hàng trăm quả màu tím sẫm rơi xuống như mưa. Công nhân lập tức thu gom chúng vào những chiếc túi đen để đưa đi xử lý.

Theo Herald Economy, trong một ngày làm việc, lượng quả thu gom có thể lên tới 6 tấn. Đây là một trong những công việc vệ sinh đường phố được người dân địa phương phản ánh nhiều nhất mỗi mùa thu.

Theo số liệu được báo chí Hàn Quốc dẫn từ chính quyền Seoul, thành phố có hàng trăm nghìn cây xanh đường phố, trong đó ngân hạnh chiếm tỷ lệ lớn nhất. Việc loại bỏ toàn bộ cây cái sẽ tốn kém, đồng thời làm mất đi bóng mát và giá trị cảnh quan của những cây trưởng thành. Do đó, chính quyền thường ưu tiên xử lý tại những đoạn đường nhận được nhiều phản ánh từ cư dân.

Không chỉ Seoul, tại Busan, chính quyền thành phố cũng triển khai chương trình thu hoạch sớm quả ngân hạnh trên khoảng 10.000 cây cái trong tổng số 33.000 cây ngân hạnh trồng ven đường, Korea Times cho biết.

Theo thông báo ngày 23/9 của chính quyền Busan, trung bình khoảng 250 nhân viên được huy động mỗi ngày, sử dụng máy rung và sào để thu gom quả. Thành phố cũng lên kế hoạch lắp khoảng 200 lưới hứng nhằm ngăn quả rơi xuống vỉa hè.

Cách xử lý quả sau thu hoạch cũng được tính đến. Năm 2025, Busan thu gom 48.860 kg quả ngân hạnh trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 11. Trong số này, 3.000 kg được kiểm tra kim loại nặng trước khi quyên góp cho các cơ sở phúc lợi. Lượng quả thu hoạch trong năm 2026 có thể được tặng cho các cơ sở có nhu cầu, đưa đi xử lý hoặc sử dụng làm phân bón tại vườn ươm cây của thành phố.

Song song với thu hoạch, Busan đã thay thế 118 cây cái bằng cây đực trên 9 tuyến đường, đồng thời xử lý khoảng 1.400 cây trên 37 tuyến đường bằng thuốc hạn chế hình thành quả hoặc thúc đẩy quả rụng sớm.

Mỹ xử lý ngay từ nguyên nhân

Ở Mỹ, Washington D.C. cũng phải xử lý vấn đề quả ngân hạnh gây mùi. Thay vì chặt bỏ hàng loạt cây trưởng thành, chính quyền thủ đô triển khai chương trình phun chế phẩm nhằm hạn chế sự hình thành quả trên cây cái.

Theo thông báo của Sở Giao thông Washington D.C. (DDOT) tháng 4/2026, chương trình phun thuốc được thực hiện vào ban đêm, tiếp nối biện pháp đã áp dụng trong khoảng 20 năm. Mục tiêu là giảm lượng quả chín rụng xuống đường và vỉa hè, qua đó hạn chế mùi khó chịu cũng như khối lượng công việc vệ sinh.

Tuy nhiên, ngân hạnh không phải loài cây duy nhất khiến các đô thị phải điều chỉnh kế hoạch trồng cây. Tại bang South Carolina, lê Bradford từng được ưa chuộng nhờ tán cây cân đối, tốc độ sinh trưởng nhanh và những chùm hoa trắng nổi bật vào mùa xuân. Tuy nhiên hoa của cây có mùi nồng, thường được so sánh với mùi cá thối.

Ngoài mùi hoa, lê Bradford còn có nhược điểm về sinh thái và độ bền. Cành cây dễ gãy khi gặp thời tiết khắc nghiệt, trong khi các giống lê Callery có thể phát tán ra môi trường tự nhiên, cạnh tranh với thực vật bản địa và hình thành những quần thể cây xâm lấn.

Để khuyến khích người dân thay thế loài cây này, Đại học Clemson phối hợp với Ủy ban Lâm nghiệp South Carolina triển khai chương trình Bradford Pear Bounty. Theo đó, người dân chặt bỏ cây lê Bradford có thể đổi lấy tối đa 5 cây non bản địa miễn phí, tùy điều kiện của chương trình.

Theo Đại học Clemson, biện pháp này giúp giảm sự hiện diện của loài cây gây nhiều vấn đề, đồng thời khuyến khích trồng những giống phù hợp hơn với hệ sinh thái địa phương. Theo tờ State, bang South Carolina cũng đã cấm bán lê Bradford, song việc loại bỏ hoàn toàn cây lê Callery khỏi môi trường tự nhiên vẫn là thách thức do chúng đã phát tán rộng.

Singapore kết hợp bảo tồn cây di sản với đa dạng hóa cây xanh

Singapore theo đuổi cách tiếp cận rộng hơn, kết hợp bảo tồn những cây trưởng thành có giá trị với việc lựa chọn và đa dạng hóa chủng loại cây xanh phù hợp với môi trường đô thị.

Cơ quan Công viên Quốc gia Singapore (NParks) triển khai chương trình cây di sản từ năm 2001 nhằm nhận diện và bảo tồn những cây có giá trị thực vật học, lịch sử, văn hóa, xã hội hoặc thẩm mỹ. Những cây lâu năm góp phần định hình cảnh quan và bản sắc địa phương, vì vậy cần được cân nhắc kỹ trước khi quyết định thay thế.

Một ví dụ là 22 cây me tây dọc đường Connaught Drive được công nhận là cây di sản vào năm 2016. Theo NParks, việc gìn giữ những cây trưởng thành góp phần duy trì tính liên tục của cảnh quan trong bối cảnh thành phố không ngừng phát triển.

Song song với bảo tồn, Singapore chú trọng đa dạng hóa cây trồng tại đường phố, công viên và các tuyến kết nối không gian xanh. Theo Straits Times, NParks trồng hơn 900 loài cây tại các khu vực này. Việc lựa chọn dựa trên mục tiêu tạo bóng mát, cải thiện cảnh quan, hỗ trợ đa dạng sinh học và tăng kết nối giữa các không gian xanh.

Cách tiếp cận này không đồng nghĩa với việc Singapore giữ lại mọi cây bất kể tình trạng. Việc trồng mới hoặc thay thế vẫn cần cân nhắc đặc điểm sinh học, khả năng thích nghi và mức độ phù hợp với từng địa điểm.