Câu hỏi lớn sau lời hứa tặng 10 tỷ cổ phiếu cho trẻ em của Elon Musk

Hôm 19/10, tỷ phú Elon Musk tuyên bố sẽ tặng mỗi trẻ em tại Mỹ một cổ phiếu SpaceX vào năm 2027.

“Đây sẽ là món quà đầu tiên trong số rất nhiều món quà khác”, ông viết trên mạng xã hội X.

Một số người hẳn sẽ coi đây là cử chỉ khá hào phóng của người sở hữu khối tài sản gần chạm mốc 1.000 tỷ USD.

Cổ phiếu SpaceX đã có phần chững lại kể từ đợt phát hành lần đầu ra công chúng (IPO) hồi tháng 6. Tuy nhiên, công ty có các hợp đồng trị giá hàng tỷ USD với chính phủ Mỹ, và Musk đã hứa doanh thu của SpaceX sẽ tăng vọt từ mức chưa đến 19 tỷ USD năm ngoái lên 1.000 tỷ USD vào năm 2030.

Với khoảng 72 triệu trẻ em dưới 18 tuổi, kế hoạch tặng cổ phiếu có tổng giá trị ước tính hơn 10 tỷ USD, dựa trên thị giá cổ phiếu hiện tại.

Nếu thực hiện, tài sản ròng của Musk giảm xuống còn 889,5 tỷ USD.

Theo tính toán của Bloomberg Opinion, quyền biểu quyết của Musk hiện vào khoảng 82% nhờ cơ cấu hai loại cổ phiếu của SpaceX, sẽ chỉ giảm 0,1 điểm phần trăm sau đợt tặng này.

Bloomberg đánh giá món quà như vậy chẳng ảnh hưởng gì nhiều đến khối tài sản và quyền lực khổng lồ của CEO Tesla.

Tuy nhiên, cam kết của Musk vẫn đặt ra nhiều câu hỏi, đặc biệt về tính khả thi và cơ chế thực hiện.

Còn nhiều câu hỏi

Lời hứa được đưa ra trên X, nền tảng mạng xã hội trước đây có tên Twitter, nơi ông từng công bố nhiều kế hoạch chưa được triển khai.

Tỷ phú Elon Musk thông báo kế hoạch tặng mỗi trẻ em tại Mỹ một cổ phiếu của SpaceX. Ảnh: Journal du coin.

Một trường hợp đáng chú ý là tuyên bố năm 2018 - ông cho biết đã “bảo đảm được nguồn tài chính” để đưa Tesla Inc. trở thành công ty tư nhân với giá 420 USD/cổ phiếu. Tuyên bố này sau đó dẫn đến những rắc rối pháp lý nghiêm trọng khi thông tin về nguồn tài chính không đúng như ông đã nêu.

Các kế hoạch chưa thành hiện thực khác của Musk bao gồm tính năng cho phép xe Tesla tự băng qua cả lục địa để đón chủ nhân - theo phong cách phim Hành trình kỳ diệu (The Incredible Journey); hay những chuyến bay bằng tên lửa từ New York (Mỹ) đến London (Anh).

Thậm chí, năm 2019, Elon Musk từng tuyên bố Tesla có thể có "1 triệu taxi tự hành" trên đường phố vào năm 2020 chỉ bằng cách nâng cấp phần mềm cho các phương tiện hiện có. Mốc thời gian này đã trôi qua mà không thành hiện thực.

Tesla có gần 400 taxi tự hành đang hoạt động tính đến giữa năm 2026. Theo báo cáo của EVwire, công ty thực hiện khoảng 28.000 chuyến đi tự lái mỗi tuần.

Những trường hợp này cho thấy cần phân biệt giữa các tuyên bố về kế hoạch trong tương lai và những cam kết đã có phương án thực hiện cụ thể.

Hiện sau tuyên bố của Musk, Tổng thống Donald Trump đã đăng tải thông điệp khen ngợi trên nền tảng mạng xã hội X - nơi ông hiếm khi sử dụng kể từ khi thành lập mạng xã hội Truth Social cá nhân.

"Gửi lời cảm ơn chân thành tới người bạn huyền thoại của chúng ta, Elon Musk, vì sự hào phóng không thể tin được khi trao tặng cổ phiếu SpaceX cho hàng triệu trẻ em Mỹ thông qua tài khoản Trump Accounts", ông Trump viết.

Theo thông tin do tổng thống Mỹ tiết lộ, số cổ phiếu này sẽ được phân bổ thông qua Trump Accounts - chương trình tài khoản đầu tư dành cho trẻ em được chính quyền của ông thành lập.

Thời điểm gây chú ý

Thời điểm Musk công bố kế hoạch tặng cổ phiếu cũng thu hút sự chú ý.

Theo Reuters, động thái của Elon Musk diễn ra trong bối cảnh các doanh nghiệp AI ngày càng quan tâm đến cách chia sẻ lợi ích kinh tế với xã hội, đặc biệt khi công nghệ này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thay thế việc làm.

Tỷ phú Elon Musk. Ảnh: Reuters.

Một ngày trước đó, Anthropic PBC, công ty phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) nổi tiếng với Claude, thông báo dự định dành 5% cổ phần để quyên góp cho một quỹ phục vụ “lợi ích công cộng”.

Số cổ phần này có thể trị giá 75 tỷ USD nếu công ty được định giá 1.500 tỷ USD.

Theo Anthropic, quỹ sẽ hỗ trợ các mục tiêu vì lợi ích cộng đồng, trong đó có việc ứng phó với những tác động của AI đối với thị trường lao động và cơ hội việc làm trong tương lai.

Musk phản hồi thông báo của Anthropic bằng một câu ngắn gọn: “Tôi khuyên nên trao cổ phiếu trực tiếp cho công chúng”.

Tuyên bố này dường như ngụ ý rằng ông mới là người biết cách làm từ thiện tốt hơn, theo Bloomberg.

Vài giờ sau, ông đưa ra cam kết tặng mỗi trẻ em tại Mỹ một cổ phiếu SpaceX, nhưng chưa công bố chi tiết về cách thức triển khai.

Cam kết của Anthropic được đưa ra trước thềm IPO, trong bối cảnh những lo ngại về AI ngày càng gia tăng.

Một bộ phận công chúng lo ngại công nghệ này có thể thay thế lao động và gây ra những thay đổi sâu rộng đối với thị trường việc làm.

Musk cũng đang đối mặt với những tranh cãi liên quan đến các phát ngôn và hoạt động kinh doanh của mình.

Trong thời gian điều hành Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE), ông tham gia thúc đẩy cắt giảm nhân sự và hoạt động của các cơ quan với mục tiêu giảm bớt lãng phí, tinh giản bộ máy hành chính.

Tuy nhiên, thay đổi này làm dấy lên lo ngại về tác động đối với các chương trình công và những người phụ thuộc vào viện trợ. Một số báo cáo đã đề cập đến hậu quả nhân đạo liên quan đến việc cắt giảm hoạt động của Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID).

Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến cách công chúng đánh giá Musk cũng như doanh nghiệp do ông điều hành.