Năm 2019, chị Hàn ở Thượng Hải trả 6.000 nhân dân tệ (khoảng 23 triệu đồng) để mua thẻ tập gym có thời hạn 5 năm. Sau đó, chị mua thêm thẻ hội viên cao cấp, kéo dài thời gian sử dụng đến đầu năm 2025.

Nhưng trước khi thẻ hết hạn, các cơ sở của chuỗi Kim Cát Điểu ở thành phố lần lượt đóng cửa. Việc hoàn tiền cũng không được giải quyết.

"Tôi nghĩ mình đã có một nơi tập luyện lâu dài", chị nói với Xinmin Evening News.

Tại Singapore, các vụ đóng cửa của UFC Gym và Haus Athletics cũng khiến khách hàng mắc kẹt với những gói tập chưa sử dụng, theo The Business Times.

Cái bẫy thu tiền trước

Bán thẻ dài hạn vốn mang lại lợi ích cho cả hai phía. Phòng gym thu được một khoản tiền ngay từ đầu để phục vụ hoạt động kinh doanh, còn khách hàng thường được hưởng mức giá thấp hơn so với mua gói ngắn hoặc từng buổi.

Tuy nhiên, khoản tiền thu về chưa đồng nghĩa với lợi nhuận đã kiếm xong. Doanh nghiệp vẫn phải duy trì mặt bằng, thiết bị, nhân sự và dịch vụ trong suốt thời hạn đã bán cho hội viên. Thẻ tập dài hạn được ví như "con dao hai lưỡi", giúp phòng gym thu tiền ngay nhưng có thể đẩy doanh nghiệp vào vòng xoáy thiếu hụt nếu chi hết tiền trước khi phục vụ đủ cam kết.

Lee Ee Yang, giám đốc điều hành hãng luật Covenant Chambers, gọi đây là sự đánh đổi giữa dòng tiền trước mắt và khả năng tồn tại lâu dài.

"Các phòng gym đang trông vào việc nhiều người có thể bỏ tập chỉ sau một, hai tháng, thay vì tìm cách giữ chân khách lâu dài", Lee nói.

Tan Wei Cheong, giám đốc điều hành mảng tư vấn tài chính tại Deloitte Singapore, mô tả vòng xoáy thường thấy ở những cơ sở thiếu vốn: bán gói tập giá thấp, sử dụng khoản thu trước khi khách dùng hết dịch vụ, rồi tiếp tục bán thêm để bù khoản đã chi.

Ông gọi đó là việc dùng “tiền của tương lai”. Khi thiếu hụt tăng lên, phòng tập lại phải đưa ra “mức giá ngày càng quyết liệt hơn” để thu tiền mới.

Nếu mức giá không đủ trang trải chi phí cung cấp dịch vụ, mỗi đợt bán thêm có thể giúp giải quyết khó khăn trước mắt nhưng đồng thời làm tăng nghĩa vụ phục vụ khách trong tương lai. Tiền đã được chi, trong khi hội viên vẫn còn nhiều tháng tập hoặc hàng chục buổi chưa sử dụng.

Vì vậy, bài toán không chỉ là bán được bao nhiêu thẻ, mà còn là giữ lại đủ nguồn lực để thực hiện những cam kết đã bán.

"Chúng tôi không bán quá 50 buổi tập trong một gói", Anabel Chew, đồng sáng lập phòng tập barre WeBarre, cho hay.

Phòng tập thể lực và boxing boOm cũng đang chuyển sang bán các gói có thời hạn ngắn hơn. Đồng sáng lập Bryan Tay phải thường xuyên theo dõi cơ sở còn nợ khách bao nhiêu buổi tập, trong thời gian bao lâu, để tránh chi hết khoản tiền đã thu.

"Kẻ giết người"

Trong khi tiền từ một gói tập chỉ được thu một lần hoặc theo một số đợt, chi phí cung cấp dịch vụ lại phát sinh liên tục. Phòng gym phải trả tiền thuê, lương nhân viên và bảo trì thiết bị ngay cả khi những hội viên đã đóng tiền trước không mang lại thêm doanh thu trong kỳ.

Tiền thuê mặt bằng là một áp lực lớn. Địa điểm thuận tiện giúp tiếp cận khách nhưng thường đắt đỏ, còn mặt bằng rẻ hơn có thể khó thu hút đủ hội viên để duy trì hoạt động.

Simon Oberman, đại diện nhượng quyền chuỗi Snap Fitness tại Singapore, gọi tiền thuê là “kẻ giết người” với nhiều đơn vị. Theo ông, việc chọn địa điểm luôn đòi hỏi cân nhắc giữa chi phí và khả năng thu hút khách.

Trang Mỹ Lâm, nhân viên vận hành tại chuỗi Physical ở Trung Quốc gần 10 năm, cho biết hoạt động kinh doanh bắt đầu khó khăn từ năm 2022. Tiền thuê và phí quản lý của một số cơ sở vào khoảng 300.000-400.000 nhân dân tệ mỗi tháng (khoảng 1,1-1,5 tỷ đồng). Tại địa điểm đắt đỏ, con số có thể lên tới một triệu nhân dân tệ mỗi tháng.

"Công ty đã bán thẻ giá thấp để thu tiền nhưng vẫn khó khăn", cô nói.

Hai áp lực này có thể kéo doanh nghiệp vào cùng một vòng xoáy. Chi phí vận hành thúc đẩy phòng tập bán thêm thẻ để có tiền ngay. Nhưng càng bán nhiều gói giá thấp, doanh nghiệp càng phải duy trì dịch vụ cho lượng hội viên lớn trong thời gian dài, trong khi nguồn tiền từ những hợp đồng đó đã được sử dụng.

Bán thẻ dài hạn không tự nó khiến phòng gym thất bại. Rủi ro tăng lên khi doanh nghiệp định giá không đủ bù chi phí, sử dụng hết khoản thu trước hoặc phụ thuộc vào khách mới để trang trải những cam kết với khách cũ.

Với hội viên, hệ quả là mức giá tưởng rẻ chỉ có ý nghĩa khi họ thực sự sử dụng được dịch vụ trong thời gian đã mua. Nếu cơ sở ngừng hoạt động hoặc việc chuyển sang chi nhánh khác quá bất tiện, phần thời hạn còn lại có thể trở thành khoản tiền khó thu hồi.

Giảm rủi ro từ khoản trả trước

Cách thanh toán cũng ảnh hưởng đến việc xử lý quyền lợi khi phòng tập đóng cửa.

Trong bối cảnh Singapore, R S Ramasamy, chuyên gia xử lý khủng hoảng tại Mirai Consulting SG, cho biết khách trả góp qua ngân hàng có thể vẫn phải thanh toán các kỳ còn lại nếu ngân hàng đã chuyển toàn bộ tiền cho phòng tập.

Hình thức này khác với việc phòng tập thu phí định kỳ từng tháng. Với khoản thu định kỳ theo hợp đồng, Rezvana Fairouse, phó giám đốc tại NLC Law Asia, cho rằng hợp đồng có thể chấm dứt nếu cơ sở đóng cửa và không thể tiếp tục cung cấp dịch vụ.

Rezvana khuyến nghị người tập cân nhắc gói ngắn hoặc thanh toán theo tháng, chỉ mua số buổi phù hợp với nhu cầu, đồng thời đọc kỹ điều khoản hoàn tiền và chuyển nhượng trước khi ký.

Hợp đồng, hóa đơn và chứng từ thanh toán cũng cần được lưu giữ để có căn cứ yêu cầu giải quyết quyền lợi nếu dịch vụ ngừng giữa chừng.