Book2Screen trên mục Giải trí là series khám phá những cuốn sách kinh điển và đương đại đã truyền cảm hứng cho điện ảnh. Mỗi bài viết không chỉ giới thiệu nguyên tác, mà còn lý giải vì sao một câu chuyện có thể vượt qua thời gian, được kể lại qua nhiều thế hệ và tiếp tục sống trên màn ảnh. Từ văn học, thần thoại đến lịch sử, Book2Screen tìm kiếm hành trình của những tác phẩm khi bước từ trang sách vào thế giới điện ảnh, đồng thời đánh giá chất lượng chuyển thể của biên kịch, đạo diễn thông qua các bộ phim.
Gần đây, tiểu thuyết Incidents Around the House của Josh Malerman được chú ý trở lại khi bản chuyển thể điện ảnh Other Mommy ra mắt khán giả. Xuất bản tháng 6/2024, sách từng gây tiếng vang trong cộng đồng yêu thích kinh dị, được Esquire đưa vào danh sách tác phẩm kinh dị hay nhất năm và nhận đề cử Bram Stoker ở hạng mục Tiểu thuyết xuất sắc. Malerman cũng là tác giả của Bird Box, được Netflix chuyển thể thành phim năm 2018.
Câu chuyện xoay quanh Bela, cô bé 8 tuổi thường gặp một thực thể kỳ lạ tên Other Mommy trong tủ quần áo. Ban đầu, sinh vật tỏ ra thân thiện, trò chuyện và chơi đùa cùng Bela, nhưng liên tục hỏi liệu nó có thể bước vào trái tim cô bé hay không. Khi không được đồng ý, Other Mommy dần mất kiên nhẫn, xuất hiện ở nhiều nơi và đe dọa cả gia đình. Cha mẹ Bela buộc phải tìm cách bảo vệ con trước hiểm họa mà họ không hiểu rõ.
Nỗi sợ qua góc nhìn trẻ thơ
Từ tiền đề đơn giản, Malerman xây dựng bầu không khí kinh dị bằng cách giữ lại nhiều khoảng trống về nguồn gốc và bản chất của Other Mommy. Thực thể hiện lên qua những quan sát rời rạc, với hình dạng kỳ quái, khó đoán. Sự mơ hồ ấy khiến độc giả bất an, nhất là khi phòng ngủ, nhà bếp hay phòng khách, những nơi vốn gắn với cảm giác an toàn, đều có thể trở thành nơi xảy ra những sự việc đáng sợ.
 |
| Incidents Around the House khai thác nỗi sợ siêu nhiên và những rạn nứt trong gia đình. |
Sức hút của tác phẩm còn nằm ở cách Malerman lựa chọn điểm nhìn và tổ chức lời kể. Sử dụng ngôi thứ nhất, ông để Bela trực tiếp thuật lại những gì mình chứng kiến. Ngôn ngữ giản dị, câu văn ngắn, nhiều đoạn hội thoại không đặt trong dấu ngoặc kép, tạo cảm giác gần với suy nghĩ của một đứa trẻ.
Bela không hiểu hết chuyện của người lớn, cũng chưa nhận thức đầy đủ hiểm họa. Đôi khi cô kể về những hiện tượng kỳ quái bằng giọng điệu bình thản, trong khi độc giả đã nhận ra những dấu hiệu đáng sợ. Khoảng cách ấy giúp tác giả duy trì sự căng thẳng xuyên suốt câu chuyện.
Đằng sau yếu tố siêu nhiên, Incidents Around the House còn khai thác những rạn nứt trong gia đình và tổn thương tâm lý ở trẻ nhỏ. Cha mẹ Bela yêu con nhưng cuộc hôn nhân gặp nhiều trục trặc. Người mẹ ngoại tình, còn người cha cố duy trì vẻ ngoài vui vẻ, bình yên. Giữa những mâu thuẫn ấy, Bela dần trở nên cô đơn, thiếu cảm giác được bảo vệ. Other Mommy tiếp cận cô bằng sự quan tâm và lắng nghe, trước khi bộc lộ ý đồ kiểm soát. Hình tượng này có thể được xem là ẩn dụ về sự thao túng tình cảm, đồng thời gợi suy nghĩ về những tổn thương mà người lớn vô tình gây ra cho con trẻ.
Theo Kirkus Reviews - tạp chí phê bình sách uy tín của Mỹ, Incidents Around the House là một tiểu thuyết kinh dị hấp dẫn, với nhiều tình tiết rùng rợn và cách kể chuyện lôi cuốn. Dù vậy, tác phẩm vẫn có những hạn chế trong cách xây dựng nhân vật và dẫn dắt câu chuyện. Những đoạn độc thoại dài về bí mật gia đình và những tổn thương tuổi thơ đôi lúc làm giảm cảm giác hồi hộp, trong khi nhân vật Bela chưa được khai thác đủ sâu.
Cuốn sách thường được đặt cạnh Coraline của Neil Gaiman, song được đánh giá là chưa đạt đến mức độ độc đáo của tác phẩm này.
Bản chuyển thể gây tranh cãi
Việc Incidents Around the House được Hollywood lựa chọn chuyển thể xuất phát từ sức hút của câu chuyện và hình tượng Other Mommy. Trong cuộc phỏng vấn với SciFiNow, đạo diễn Rob Savage tiết lộ ông đã muốn thực hiện bộ phim ngay khi đọc bốn trang đầu tiên của tiểu thuyết. Nhà làm phim đặc biệt ấn tượng với hình tượng Other Mommy, cho rằng nhân vật có tiềm năng trở thành một phản diện kinh dị biểu tượng, tương tự Freddy Krueger hay Pennywise.
Dự án sau đó được thực hiện với sự tham gia của James Wan trong vai trò nhà sản xuất, Nathan Elston đảm nhận kịch bản, còn Jessica Chastain hóa thân thành cả người mẹ Ursula lẫn thực thể Other Mommy. Bộ phim có kinh phí sản xuất khoảng 19 triệu USD. Việc nữ diễn viên từng đoạt Oscar đảm nhận hai vai đối lập được kỳ vọng mang đến sức hút cho tác phẩm, khiến đây trở thành một trong những tác phẩm kinh dị được chú ý trước mùa Halloween.
Song, trái với những kỳ vọng ban đầu, Other Mommy vấp phải làn sóng đánh giá tiêu cực khi ra rạp. Tính đến ngày 10/10, phim đạt 19% đánh giá tích cực từ giới phê bình trên Rotten Tomatoes, trong khi điểm khán giả chỉ ở mức 47%. Nhiều cây bút nhận xét tác phẩm chưa phát huy được những ưu điểm của nguyên tác, đặc biệt là cách nuôi dưỡng nỗi sợ và khai thác tâm lý nhân vật.
 |
| Bản chuyển thể Other Mommy có Jessica Chastain đóng chính, song nhận nhiều đánh giá tiêu cực từ giới phê bình khi ra mắt. Ảnh: CGV. |
The Guardian cho rằng bộ phim quá phụ thuộc vào những màn hù dọa bất ngờ, hình ảnh bạo lực và các tình huống gây sốc, trong khi mạch truyện thiếu liền mạch. Vulture cũng nhận xét tác phẩm chưa khai thác hiệu quả góc nhìn trẻ thơ, vốn là yếu tố quan trọng tạo nên sức hút của tiểu thuyết. Việc phô bày quái vật cùng những hình ảnh kỳ dị khiến một phần sự mơ hồ, bất an trong nguyên tác không còn được duy trì.
Bên cạnh chất lượng, những thay đổi so với cuốn sách cũng trở thành chủ đề bàn luận. Theo Variety, bản phim điều chỉnh nhiều tình tiết, từ hình dạng Other Mommy đến các cuộc đối đầu với thực thể này, đồng thời bổ sung những phân cảnh bạo lực trực diện hơn. Đáng chú ý, cái kết được thay đổi theo hướng bớt bi quan so với nguyên tác. Sự điều chỉnh này khiến cách khép lại hành trình của Bela và ý nghĩa câu chuyện có những khác biệt đáng kể.
Dù vậy, bộ phim vẫn ghi nhận một số đánh giá tích cực, chủ yếu dành cho màn thể hiện của Jessica Chastain. The Daily Beast đánh giá cao khả năng biến hóa của nữ diễn viên, cùng những hình ảnh kinh dị giàu năng lượng mà Rob Savage mang lên màn ảnh.
