Sáng 29/10, TAND TP Hà Nội mở phiên xét xử sơ thẩm 11 bị cáo trong vụ án khai thác cát trái phép xảy ra tại Công ty CP khoáng sản Thiên An Phát và các đơn vị liên quan.
 |
| Bị cáo Lê Đức Giang. |
Cựu Phó chủ tịch Thanh Hóa và 3 cấp dưới nhận 295 triệu đồng
Trong đó, bị cáo Lê Đức Giang (cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa); Phạm Văn Hoành (cựu Phó giám đốc Sở TN&MT tỉnh Thanh Hóa); Nguyễn Thế Hùng (cựu Trưởng phòng Tài nguyên khoáng sản) và Nguyễn Văn Tâm (cựu chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh Thanh Hóa) bị xét xử về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí".
Các bị cáo Nguyễn Xuân Tùng (Giám đốc Công ty Thiên An Phát); Nguyễn Gia Hải, Hà Thị Nga, Nguyễn Thị Cúc (cùng là thành viên góp vốn tại Công ty Thiên An Phát); Nguyễn Công Bắc, Trần Văn Linh và Nguyễn Thị Tâm (Giám đốc Công ty CP xây dựng và thương mại Thanh Tâm) bị xét xử về một trong 3 tội các tội "Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên"; "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" hoặc "Trốn thuế".
Theo cáo trạng, mỏ cát số 2 tại huyện Thiệu Hóa cũ, tỉnh Thanh Hóa trước đây được cấp phép khai thác với tổng trữ lượng hơn 634.800 m3. Sau nhiều năm khai thác, đến cuối năm 2022, trữ lượng còn lại chỉ hơn 101.200 m3 cát ở thể tự nhiên.
Cáo trạng xác định tháng 9/2022, bà Nguyễn Thị Tâm (Giám đốc Công ty CP Xây dựng và Thương mại Thanh Tâm) thỏa thuận chuyển nhượng quyền khai thác mỏ cho nhóm cổ đông Công ty CP Khoáng sản Thiên An Phát với giá 62 tỷ đồng. Tuy nhiên, trên hợp đồng và hóa đơn, giá trị chuyển nhượng chỉ thể hiện hơn 2,5 tỷ đồng.
Sau khi thỏa thuận, bị cáo Nguyễn Xuân Tùng (Giám đốc Công ty Thiên An Phát) tìm gặp cựu Phó chủ tịch tỉnh Lê Đức Giang, nhờ giúp đỡ giải quyết các thủ tục chuyển nhượng mỏ cát. Ông Giang lúc này được phân công phụ trách lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản, trực tiếp theo dõi và chỉ đạo hoạt động của Sở TN&MT.
Do có quan hệ quen biết, ông Giang đồng ý hướng dẫn ông Tùng liên hệ với Sở TN&MT để hoàn thiện hồ sơ. Sau đó, ông Giang ký văn bản chấp thuận cho Công ty Thanh Tâm chuyển nhượng quyền khai thác mỏ số 2 cho Công ty Thiên An Phát, dù hồ sơ chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.
Ngoài ra, ông Giang ký thêm giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty Thiên An Phát với trữ lượng hơn 147.000 m3 cát ở thể tự nhiên. Trong khi đó, trữ lượng còn lại của mỏ theo hồ sơ được phê duyệt chỉ hơn 101.000 m3. Hành vi ký giấy phép đã "tạo điều kiện" cho doanh nghiệp khai thác vượt trữ lượng còn lại hơn 46.000 m3 cát ở thể tự nhiên.
Viện Kiểm sát xác định lượng cát được cấp phép vượt trữ lượng có giá trị hơn 5,18 tỷ đồng, là phần thiệt hại tài sản Nhà nước do các sai phạm trong quá trình thẩm định, tham mưu và cấp phép gây ra. Ông Giang bị cáo buộc không thực hiện đúng trách nhiệm trong việc kiểm tra, xem xét hồ sơ trước khi ký các văn bản thuộc thẩm quyền, dẫn đến việc cấp phép khai thác vượt trữ lượng còn lại của mỏ.
Trong quá trình được giải quyết các thủ tục chuyển nhượng, cấp phép khai thác mỏ cát, bị cáo Nguyễn Xuân Tùng đã nhiều lần đưa tiền cho những cán bộ có liên quan. Như ông Lê Đức Giang nhận tổng cộng 180 triệu đồng dưới hình thức bồi dưỡng, quà lễ, Tết; ông Phạm Văn Hoành nhận 60 triệu đồng; ông Nguyễn Thế Hùng nhận 35 triệu đồng; ông Nguyễn Văn Tâm nhận 20 triệu đồng. Tổng cộng, Nguyễn Xuân Tùng đã chi 295 triệu đồng cho 4 cựu cán bộ.
 |
| Một số bị cáo trong vụ án. |
Tạo điều kiện cho doanh nghiệp thu lợi bất chính, trốn thuế hàng chục tỷ đồng
Cáo trạng xác định ông Hoành và ông Hùng có trách nhiệm trong việc thẩm định, tham mưu, đề xuất cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty Thiên An Phát. Những người này đã thực hiện không đúng quy định, dẫn đến việc hồ sơ được trình lên UBND tỉnh để cấp phép vượt trữ lượng còn lại.
Đối với ông Tâm, Viện Kiểm sát cáo buộc đã không thực hiện đúng nhiệm vụ được giao trong quá trình tham mưu, thẩm tra hồ sơ trước khi trình lãnh đạo tỉnh ký; còn ông Giang, với vai trò Phó chủ tịch UBND tỉnh phụ trách lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản, là người trực tiếp ký các văn bản chấp thuận chuyển nhượng và giấy phép khai thác, dẫn đến thiệt hại 5,18 tỷ đồng.
Sau khi nhận chuyển nhượng mỏ cát, Công ty Thiên An Phát đã khai thác vượt xa trữ lượng được cấp phép. Cụ thể, tháng 4/2023-3/2025, Công ty Thiên An Phát khai thác tổng cộng hơn 582.000 m3 cát ở thể tự nhiên, trong khi giấy phép được cấp chỉ có trữ lượng hơn 147.000 m3.
Cơ quan tố tụng kết luận doanh nghiệp khai thác vượt độ sâu cho phép trên diện tích hơn 159.000 m3, đồng thời vượt tổng trữ lượng được phép khai thác gần 435.000 m3 cát ở thể tự nhiên, trị giá gần 76 tỷ đồng.
Trong số cát khai thác trái phép, các bị cáo đã bán, thu về hơn 65 tỷ đồng. Số cát còn lại trị giá hơn 12 tỷ đồng chưa kịp tiêu thụ thì bị bắt giữ.
Sau khi trừ chi phí, bị cáo Nguyễn Xuân Tùng và Nguyễn Thị Cúc được hưởng lợi bất chính mỗi người hơn 8,2 tỷ đồng, còn Hà Thị Nga hưởng lợi hơn 7,2 tỷ đồng.
Ngoài việc khai thác cát trái phép, nhóm bị cáo tại Công ty Thiên An Phát còn bị cáo buộc để ngoài sổ sách kế toán một phần doanh thu, tài sản, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 8,1 tỷ đồng.
Đối với sai phạm trong hoạt động khai thác cát, cơ quan tố tụng còn cáo buộc bà Nguyễn Thị Tâm (Giám đốc Công ty Thanh Tâm) trốn thuế khi chuyển nhượng quyền khai thác mỏ. Theo đó, thương vụ có giá trị thực tế 62 tỷ đồng nhưng hợp đồng chỉ ghi 2 tỷ đồng, gây thiệt hại về thuế hơn 16 tỷ đồng.
Sách về Pháp luật
Cuốn sách "Công tác thi hành án hình sự thuộc trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã" giới thiệu phạm vi nghiên cứu về 3 vấn đề: Thi hành án treo, thi hành hình phạt cải tạo không giam giữ và áp dụng biện pháp tái hòa nhập cộng đồng tại địa phương. Cuốn sách đánh giá toàn diện cơ sở pháp lý về thi hành án hình sự, trọng tâm là về hình phạt và trách nhiệm của UBND cấp xã.
