Muse, trợ lý AI cá nhân mới của Meta, nhanh chóng vươn lên vị trí dẫn đầu bảng xếp hạng App Store sau khi được giới thiệu tại sự kiện Meta Connect. Công ty mô tả đây là AI agent (tác nhân AI) “dành cho tất cả”, kể cả những người ít kinh nghiệm với công nghệ, có thể hỗ trợ các công việc thường ngày. Theo NBC News, Muse được thiết kế để tự động thực hiện nhiệm vụ thay người dùng.
Điểm khiến Muse khác biệt nằm ở hình thức. Thay vì một giao diện AI đơn thuần, Meta tạo cho công cụ này một nhân vật hoạt hình có thể tùy chỉnh.
Avatar mặc định có màu kem, đôi mắt đen nhỏ và nụ cười nhẹ nhàng, được CEO Mark Zuckerberg đặt tên Jolly. Người dùng có thể thay đổi tên, ngoại hình và trang phục của Muse. Avatar của Zuckerberg mang tên Agrippa, mặc áo toga và đội vòng nguyệt quế. Meta cũng giới thiệu Muse Charm, thiết bị cầm tay nhỏ có thể kích hoạt AI khi người dùng di chuyển. Thiết bị này có hình dáng gợi nhớ đến Labubu và Tamagotchi, dự kiến được bán vào cuối năm nay.
AI dành cho người lớn nhưng mang hình dáng đồ chơi
Theo WIRED, Muse hiện chỉ dành cho người trên 18 tuổi. Người dùng phải cung cấp ngày sinh khi tạo tài khoản. Meta cũng chặn những tài khoản có thể thuộc về người dưới 18 tuổi. Công ty đồng thời thực hiện thêm các bước kiểm tra để xác nhận độ tuổi của người dùng.
Tuy nhiên, chính hình thức của Muse đang gây tranh luận. Jolly có ngoại hình mềm mại, tròn trịa và có thể mặc quần áo như một con búp bê. Josh Golin, Giám đốc điều hành của tổ chức Fairplay, cho rằng nhân vật này có nhiều đặc điểm dễ thu hút trẻ nhỏ, đặc biệt là hình dáng tròn.
 |
| Vẻ ngoài đáng yêu của Meta khiến người dùng giảm cảnh giác. Ảnh: Minh Connors/Bloomberg. |
Meta cho rằng mục đích của thiết kế là tạo ra trải nghiệm thú vị và bớt xa cách khi người dùng tương tác với AI. Mona Sarantakos, Phó chủ tịch quản lý sản phẩm tại Meta Superintelligence Labs, nói đội ngũ muốn Muse mang lại cảm giác dễ chịu, thay vì khiến người dùng có cảm giác đang trò chuyện với “một logo hoặc thực thể doanh nghiệp”.
Một số chuyên gia được WIRED phỏng vấn cho rằng thiết kế này không nhất thiết nhắm đến trẻ em. Họ liên hệ cách Meta xây dựng Jolly với lịch sử sử dụng các nhân vật đáng yêu để tiếp thị công nghệ tại Nhật Bản. AI cũng từng được nhân hóa bằng những nhân vật như Clippy của Microsoft hay các hình tượng hoạt hình khác.
Điều đáng chú ý là chiến lược này không chỉ tác động đến trẻ nhỏ. Vẻ ngoài dễ thương của Muse có sức hút với người dùng ở nhiều độ tuổi. Julian De Freitas, Phó giáo sư marketing tại Harvard, nhận định những yếu tố đáng yêu có thể khiến sản phẩm trông ấm áp và bớt đáng sợ hơn. Với một công cụ yêu cầu người dùng trao quyền xử lý nhiều nhiệm vụ cá nhân, đây là yếu tố quan trọng.
Điều này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh các AI companion (trợ lý ứng dụng trí tuệ nhân tạo) ngày càng được thiết kế để tạo cảm giác giống tương tác giữa người với người. Tolan, một AI companion có ngoại hình ngộ nghĩnh, được sử dụng phổ biến ở nhóm phụ nữ trẻ.
Trong khi đó, theo dữ liệu năm 2025 của The Guardian, hơn 100 triệu người trên thế giới sử dụng các chatbot được nhân hóa, vốn được thiết kế để tạo ra tương tác giống con người. Những sản phẩm này cho thấy AI đang được đưa ra khỏi hình ảnh của một công cụ kỹ thuật thuần túy. Thay vào đó, chúng được xây dựng để tạo cảm giác gần gũi, có tính cách và dễ tương tác.
Văn hóa tiêu dùng sản phẩm đáng yêu ở người trẻ
Thiết kế của Muse cũng bắt nhịp với văn hóa đồ chơi và xu hướng công nghệ dành cho người trẻ. The Guardian nhận định thiết bị Muse Charm gợi nhớ đến Tamagotchi, những thú cưng ảo từng trở thành hiện tượng văn hóa vào cuối thập niên 1990. Nhân vật Muse trên màn hình nhỏ có thể được tùy chỉnh, khiến thiết bị giống một món đồ chơi kỹ thuật số hơn là sản phẩm công nghệ thuần túy.
Hiện nay, các sản phẩm đáng yêu trở lại mạnh mẽ trong văn hóa tiêu dùng của người trẻ. Muse vì thế được đặt cạnh những món đồ chơi như Labubu, vốn vượt khỏi phạm vi đồ chơi trẻ em, trở thành phụ kiện và biểu tượng văn hóa của người trưởng thành.
  |
Thiết kế của Muse Charm gợi nhớ đến Tamagotchi. Ảnh: Carlos Barria/Reuters, Urban Outfitters. |
Muse Charm có khả năng tạo sức hút với Gen Z nhờ sự kết hợp giữa AI, thời trang và khả năng cá nhân hóa. Thiết bị có màn hình khoảng 2 inch, hiển thị một nhân vật Muse có thể tùy chỉnh. Theo các chuyên gia được Reuters dẫn lời, cách tiếp cận này phù hợp với nhóm người dùng trẻ vốn quen với việc coi AI như một người bạn đồng hành.
Katie Seaborn, chuyên gia tại Đại học Cambridge, chia sẻ với The Guardian rằng thiết kế này khai thác sức hút của những yếu tố dễ thương, tạo cảm giác gần gũi và giảm sự cảnh giác của người dùng. Đây cũng là một phần của xu hướng “cute technology” (công nghệ đáng yêu), nơi các sản phẩm công nghệ được thiết kế giống nhân vật có tính cách, nhằm tạo kết nối cảm xúc thay vì chỉ nhấn mạnh chức năng.
Trên mạng xã hội, phản ứng với Muse khá trái chiều. Một bộ phận người dùng hào hứng tạo avatar và chia sẻ hình ảnh của mình. Alexandr Wang, Giám đốc AI của Meta, cũng liên tục đăng meme về Jolly.
Nhóm khác đặt câu hỏi về bảo mật và lượng thông tin phải giao cho một AI agent. Một số người dùng đặt vấn đề liệu họ có muốn để Meta tiếp cận toàn bộ cuộc sống của mình hay không. Trong khi đó, Meta kỳ vọng Muse phát triển thành một dạng “siêu trí tuệ cá nhân” được hàng tỷ người sử dụng.
Xu hướng thời trang bền vững tăng dần qua các năm
Bắt đầu từ khoảng năm 2014, số lượt tìm kiếm “quần áo giá rẻ” bắt đầu giảm mạnh, trong khi cùng thời điểm này, số lượt tìm kiếm “quần áo bền vững” tăng mạnh. Trong cuốn Thế giới không rác thải, tác giả Ron Gonen cho rằng sự chú ý vào xu hướng phát triển bền vững trong ngành thời trang đang tăng đột phá dưới sự mở đường của những nhà tiên phong trong lĩnh vực thời trang bền vững như Stella McCartney, Eileen Fisher và Yvon Chouinard của Patagonia.
