Đằng sau người phụ nữ 'không có đối thủ'

Với những người thường xuyên theo dõi điện ảnh thế giới, có lẽ cái tên Hamnet đã không còn xa lạ. Mang đậm phong cách nữ tính, dịu dàng nhưng cũng đầy âm ỉ của Chloé Zhao, tác phẩm trở thành một trong những bộ phim nổi bật nhất năm 2025, nhận 8 đề cử Oscar.

Trong thành công ấy, Jessie Buckley là điểm sáng nổi bật nhất, với màn trình diễn giàu nội lực giúp cô gần như không có đối thủ trong mùa giải thưởng 2025-2026.

Thực chất, trước khi gây tiếng vang trên màn ảnh, Hamnet đã có đời sống riêng trên trang sách, là một trong những tiểu thuyết lịch sử được chú ý nhất những năm gần đây. Từ một khoảng trống nhỏ trong tiểu sử William Shakespeare, nhà văn O’Farrell mở ra góc nhìn khác về cuộc đời đại văn hào, nơi gia đình ông trở thành trung tâm của câu chuyện.

Người phụ nữ và những nỗi đau ít ai biết của Shakespeare

Năm 1596, Hamnet, con trai duy nhất của Shakespeare, qua đời khi mới 11 tuổi. Lịch sử gần như không để lại nhiều thông tin về cậu bé, kể cả nguyên nhân cái chết. Vài năm sau, Shakespeare viết Hamlet, một trong những vở kịch nổi tiếng nhất của ông. Hamnet và Hamlet cũng được xem là những biến thể của cùng một cái tên trong tiếng Anh thời bấy giờ.

Từ những dữ kiện ít ỏi ấy, O’Farrell tưởng tượng câu chuyện về một gia đình trước và sau khi mất đi một đứa trẻ. Hamnet không cố tìm lời giải lịch sử cho sự ra đời của vở kịch Hamlet, cũng không khẳng định cái chết của Hamnet là nguyên nhân trực tiếp tạo nên kiệt tác này. Cuốn sách thay vào đó gợi mở cách đau thương có thể tác động đến Shakespeare, đồng thời hình dung nghệ thuật như nơi ông chuyển hóa một mất mát khó có thể diễn đạt bằng lời.

Hamnet dựng nên câu chuyện gia đình William Shakespeare từ những dữ kiện ít ỏi trong lịch sử.

Điểm đặc biệt hơn cả nằm ở lựa chọn nhân vật trung tâm. Shakespeare hiện diện xuyên suốt câu chuyện nhưng thậm chí không được gọi trực tiếp bằng tên. Người đứng ở trung tâm Hamnet là Agnes, vợ của ông, thường được lịch sử biết đến với tên Anne Hathaway.

Những ghi chép còn lại cho biết rất ít về đời sống hay tính cách của bà. Khoảng trống ấy mở ra không gian để O’Farrell xây dựng một Agnes khác với hình dung quen thuộc về người phụ nữ âm thầm đứng phía sau một thiên tài. Agnes trong tiểu thuyết mạnh mẽ, độc lập, am hiểu cây cỏ và các phương thuốc, có trực giác đặc biệt với con người và thế giới tự nhiên. Cô có đời sống và năng lực riêng, thay vì chỉ hiện diện với tư cách “vợ của Shakespeare”.

Cách xây dựng này tạo nên sự đối lập thú vị giữa hai nhân vật. Shakespeare cảm nhận và tái tạo thế giới bằng ngôn từ, còn Agnes hiểu nó thông qua thiên nhiên, cơ thể và trực giác. Hai con người với những khả năng rất khác nhau cùng xây dựng một gia đình, rồi cũng phải tìm cách riêng để sống tiếp trước cái chết của người con Hamnet.

O’Farrell dành nhiều dung lượng cho những biến chuyển nhỏ trước và sau mất mát ấy: sự hoảng loạn của người mẹ, khoảng trống trong căn nhà, nỗi đau của Judith khi mất người anh em song sinh hay khoảng cách dần xuất hiện giữa Agnes và chồng.

Những chi tiết đời thường được miêu tả giàu cảm giác, từ cây cỏ, căn bếp, xưởng làm găng tay đến bệnh tật, sinh nở và dịch bệnh, giúp nước Anh thế kỷ XVI hiện lên gần gũi thay vì chỉ là một bối cảnh lịch sử xa xôi.

Đến cuối cùng, Hamnet hấp dẫn bởi cách O’Farrell đảo ngược một câu chuyện tưởng đã quá quen thuộc. Lịch sử ghi nhớ Shakespeare và những kiệt tác của ông, nhưng gần như chỉ dành vài dòng cho người vợ và đứa con đã mất. Cuốn sách đưa những con người ấy trở lại trung tâm, qua đó nhìn một thiên tài văn học trước hết như một người chồng, người cha từng trải qua mất mát và phải tìm cách sống cùng nỗi đau ấy.

Hamnet xoay quanh tình yêu, gia đình và nỗi đau mất con.

Chiến thắng tuyệt đối của Jessie Buckley

Khi bước lên màn ảnh, Hamnet được Chloé Zhao chia thành hai chặng với sắc thái khá khác nhau. Phần đầu phim mở ra chậm rãi, theo sát tình yêu, hôn nhân và nhịp sống gia đình của Agnes - Shakespeare, để những gắn bó giữa các nhân vật dần được thành hình. Từ biến cố Hamnet qua đời, không khí phim chuyển sang trầm hơn, những khoảng cách trong gia đình cũng dần hiện ra khi mỗi người phải học cách sống cùng một nỗi đau riêng.

Zhao dành nhiều sự chú ý cho những chuyển động bên trong gia đình. Máy quay thường ở gần nhân vật, để những va chạm, khoảng cách hay thay đổi tâm lý hiện lên trực tiếp hơn. Cách làm này khiến Hamnet mang màu sắc riêng so với nhiều tác phẩm lấy bối cảnh lịch sử, đồng thời đặt yêu cầu khá lớn lên dàn diễn viên.

Trong lựa chọn ấy, Jessie Buckley trở thành linh hồn của bộ phim. Nữ diễn viên đưa Agnes từ trạng thái tràn đầy sức sống đến khi gần như bị mất mát đánh gục, tạo nên một trong những màn trình diễn được chú ý nhất của mùa giải.

Khi bi kịch đến cũng là lúc diễn xuất của Buckley thực sự tạo sức nặng. Cô không cố duy trì nỗi đau ở trạng thái dữ dội xuyên suốt, mà để cảm xúc thay đổi theo từng thời điểm. Có lúc Agnes hoàn toàn mất kiểm soát, nhưng cũng có những khoảng lặng kéo dài khi sự trống rỗng hiện rõ trên gương mặt. Cách diễn giàu bản năng nhưng vẫn có sự tiết chế giúp nhân vật tránh rơi vào cảm giác phô diễn đau thương.

Một trong những khoảnh khắc gây ấn tượng mạnh nhất là tiếng gào của Agnes khi nỗi đau vượt khỏi khả năng chịu đựng. Đến phần cuối, khi nhân vật chứng kiến Hamlet trên sân khấu, Buckley thu cảm xúc lại đáng kể. Những thay đổi nhỏ trên gương mặt giúp cảnh phim đạt được sức nặng mà không cần đẩy cảm xúc lên quá cao, đồng thời cho thấy khả năng kiểm soát của nữ diễn viên.

Jessie Buckley gây tiếng vang với vai Agnes, áp đảo đường đua nữ chính mùa giải 2025-2026.

Diễn xuất của Buckley vì thế trở thành điểm được giới phê bình nhắc đến nhiều nhất khi nói về Hamnet. Ngay cả trong những đánh giá còn tranh luận về cách Chloé Zhao đẩy cảm xúc của bộ phim, màn thể hiện của nữ diễn viên vẫn nhận được sự đồng thuận lớn. Agnes qua Buckley dữ dội nhưng không một màu, với những khoảng lặng đủ để màn trình diễn giữ được độ tự nhiên.

Sự đồng thuận ấy nhanh chóng được phản ánh trong mùa giải thưởng 2025-2026. Jessie Buckley liên tiếp chiến thắng tại Critics Choice Awards, Quả cầu Vàng, BAFTA và giải của SAG-AFTRA, trước khi giành Oscar Nữ diễn viên chính xuất sắc, hoàn tất một mùa giải gần như hoàn hảo đối với một diễn viên.