Ung thư dạ dày là một trong những bệnh ung thư phổ biến tại Việt Nam. Theo GLOBOCAN 2022, nước ta ghi nhận 16.277 ca mắc mới và 13.264 ca tử vong do bệnh, lần lượt đứng thứ 5 về số ca mắc và thứ 3 về số ca tử vong trong các loại ung thư.
Đáng lưu ý, bệnh thường khởi phát bằng những triệu chứng mơ hồ như đau âm ỉ vùng thượng vị, đầy bụng, nhanh no, chán ăn hoặc buồn nôn, dễ khiến người bệnh chủ quan với các bệnh tiêu hóa thông và trì hoãn thăm khám.
 |
| Ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm thường có triệu chứng mơ hồ, vì vậy không nên chủ quan với những dấu hiệu kéo dài hoặc tái diễn. Ảnh: Shutterstock. |
Khi “chưa đau đến mức phải khám”
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Thắng, khoa Phẫu thuật Cấp cứu Tiêu hóa, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội), chia sẻ trường hợp một đồng nghiệp từng phát hiện ung thư dạ dày sau thời gian dài chịu đựng những cơn đau âm ỉ vùng thượng vị.
Ban đầu, người này nghĩ đây chỉ là vấn đề dạ dày thông thường nên tự dùng thuốc. Cơn đau có lúc thuyên giảm, rồi lại xuất hiện. Công việc bận rộn khiến việc thăm khám hết lần này đến lần khác bị trì hoãn.
Đến khi người phụ nữ quyết định đi nội soi, khối u đã phát triển lớn và bệnh đã tiến triển đến giai đoạn muộn.
Câu chuyện khiến bác sĩ Thắng nhận ra một điều mà không ít người mắc phải: khi triệu chứng chưa quá nghiêm trọng, chúng ta thường cho rằng cơ thể chỉ đang gặp một vấn đề nhỏ và tự nhủ có thể đi khám sau.
 |
| Bác sĩ Nguyễn Văn Thắng cho biết nhiều người có xu hướng xem nhẹ triệu chứng khi chưa quá nghiêm trọng, từ đó trì hoãn việc thăm khám. Ảnh: BSCC. |
Theo bác sĩ Thắng, nhiều người có tâm lý xem nhẹ những triệu chứng nhỏ: “Đau bụng một chút thì nghĩ chắc không sao, đầy bụng một chút lại cho rằng do ăn uống, mệt một chút thì tự nhủ chắc do làm việc nhiều”.
Họ thường tự nhủ “để hôm nào rảnh đi khám”, nhưng rồi cái “hôm nào” ấy thường không xác định và kéo dài rất lâu mới đến.
Triệu chứng mơ hồ dễ bị bỏ qua
Ung thư dạ dày là bệnh khó nhận biết ở giai đoạn sớm bởi các triệu chứng ban đầu thường không đặc hiệu. Đây cũng là lý do nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển.
Người bệnh có thể chỉ cảm thấy đau âm ỉ vùng thượng vị, đầy bụng, nhanh no, chán ăn hoặc buồn nôn - những biểu hiện dễ bị nhầm với viêm dạ dày, rối loạn tiêu hóa hoặc các bệnh lý đường tiêu hóa thông thường.
 |
| Đau âm ỉ vùng thượng vị, đầy bụng, nhanh no, chán ăn hoặc buồn nôn là những triệu chứng dễ bị nhầm với các bệnh lý tiêu hóa thông thường. |
Theo bác sĩ Thắng, chính sự tương đồng này khiến một số người lựa chọn tự mua thuốc điều trị. Khi triệu chứng thuyên giảm, họ có thể cho rằng bệnh đã được kiểm soát mà không tìm hiểu nguyên nhân.
Tuy nhiên, việc hết hoặc giảm triệu chứng không đồng nghĩa với nguyên nhân gây bệnh đã được loại trừ. Nếu các biểu hiện kéo dài hoặc tái diễn, người bệnh nên đi khám để được đánh giá.
Đặc biệt, khi xuất hiện đau vùng thượng vị kéo dài, sụt cân không chủ ý, chán ăn, thiếu máu, nôn ói hoặc đi ngoài phân đen, người bệnh càng không nên trì hoãn thăm khám.
Những dấu hiệu này không đặc hiệu cho ung thư dạ dày, nhưng nếu kéo dài hoặc tái diễn, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân.
 |
| Phân đen, sụt cân không chủ ý hoặc thiếu máu có thể là những dấu hiệu cảnh báo cần được lưu ý, nhất là khi đi kèm triệu chứng tiêu hóa kéo dài. Ảnh: Magnific. |
Trong đó, phân đen có thể liên quan đến xuất huyết đường tiêu hóa; sụt cân không chủ ý và thiếu máu cũng cần được đánh giá, đặc biệt khi đi kèm các triệu chứng tiêu hóa kéo dài.
Bác sĩ Thắng cho rằng việc đánh giá sớm giúp xác định nguyên nhân, đồng thời không bỏ lỡ cơ hội phát hiện và điều trị bệnh ở giai đoạn còn thuận lợi.
Nội soi và sinh thiết giúp xác định tổn thương
Theo bác sĩ Thắng, với những bất thường ở dạ dày, nội soi tiêu hóa trên là phương pháp quan trọng giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc, xác định vị trí, kích thước và đặc điểm tổn thương.
Khi phát hiện vùng nghi ngờ, bác sĩ có thể lấy mẫu mô để sinh thiết. Kết quả giải phẫu bệnh giúp xác định tổn thương có phải ung thư hay không.
 |
| Bệnh nhân được chẩn đoán ung thư dạ dày giai đoạn 3, khi khối u đã xâm lấn các hạch bạch huyết khu vực. Ảnh: Chinatimes. |
Với ung thư dạ dày, thời điểm phát hiện có ý nghĩa quan trọng đối với lựa chọn phương pháp điều trị và tiên lượng. Khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm, tổn thương còn khu trú, người bệnh có nhiều cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị phù hợp hơn so với khi bệnh đã tiến triển hoặc lan rộng.
Vì vậy, không phải cứ xuất hiện đau dạ dày là nghĩ ngay đến ung thư. Điều đáng lưu ý là những triệu chứng kéo dài, tái diễn hoặc có dấu hiệu bất thường đi kèm, thay vì chỉ dựa vào việc triệu chứng có thuyên giảm hay không.
Từ câu chuyện của người đồng nghiệp, bác sĩ Thắng muốn nhắc rằng cơ thể thường có những tín hiệu cảnh báo, nhưng đôi khi chúng ta lại bỏ qua vì nghĩ rằng “chưa đến mức phải lo”.
Với ung thư dạ dày, nhận biết và kiểm tra những dấu hiệu bất thường đúng lúc có thể giúp bệnh được phát hiện khi còn ở giai đoạn thuận lợi cho điều trị.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.
