|
|
Thận là cơ quan quan trọng đảm nhiệm nhiều chức năng thiết yếu cho cơ thể. Ảnh tạo bởi AI. |
Thận đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng như lọc chất thải khỏi máu, cân bằng nước và điện giải, đồng thời tham gia điều hòa huyết áp. Một số thay đổi trong việc đi tiểu, tình trạng phù, da hoặc cơ bắp có thể là dấu hiệu cảnh báo chức năng thận gặp vấn đề.
Tuy nhiên, điều đáng lưu ý là bệnh thận mạn thường diễn tiến âm thầm. Ở giai đoạn sớm, nhiều người gần như không có triệu chứng và chỉ có thể phát hiện thông qua xét nghiệm máu, nước tiểu. Vì vậy, ngoài việc chú ý đến các dấu hiệu của cơ thể, khám sức khỏe định kỳ vẫn là cách tốt nhất để bảo vệ thận.
Không bị phù nề bất thường
Theo Viện Quốc gia về Bệnh Đái tháo đường, Tiêu hóa và Bệnh Thận Mỹ (NIDDK), thận khỏe mạnh giúp cơ thể loại bỏ lượng nước và muối dư thừa. Khi chức năng này bị ảnh hưởng, cơ thể có thể giữ nước, dẫn đến phù ở chân, mắt cá, bàn chân, bàn tay hoặc quanh mắt.
Vì vậy, không xuất hiện tình trạng phù không rõ nguyên nhân là một dấu hiệu tích cực. Ngược lại, nếu thường xuyên bị sưng phù, đặc biệt khi đi kèm thay đổi nước tiểu, tăng huyết áp hoặc mệt mỏi, nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Theo NIDDK, phù có thể xảy ra khi thận không loại bỏ được lượng nước và muối dư thừa, tình trạng này thường rõ hơn ở bệnh thận tiến triển hoặc khi có nhiều protein thất thoát qua nước tiểu.
Da sạch và khỏe mạnh
Khi thận hoạt động bình thường, nước và các chất điện giải trong cơ thể được duy trì ở trạng thái cân bằng. Đồng thời, các chất thải được đào thải hiệu quả giúp hạn chế tình trạng da khô, ngứa hoặc nổi mẩn liên quan đến rối loạn chuyển hóa.
Khi chức năng thận suy giảm, cơ thể có thể gặp những thay đổi về cân bằng khoáng chất và chất thải, từ đó gây khô hoặc ngứa da ở một số người. Ngược lại, làn da không xuất hiện tình trạng khô, ngứa kéo dài không rõ nguyên nhân là một trong những dấu hiệu tích cực của sức khỏe thận.
Dù vậy, da khô và ngứa có rất nhiều nguyên nhân khác như thời tiết, dị ứng, bệnh da liễu hoặc sử dụng sản phẩm chăm sóc da không phù hợp nên không thể dùng riêng dấu hiệu này để đánh giá sức khỏe thận.
 |
| Thận giúp điều hòa lượng nước và duy trì mức độ khoáng chất thích hợp, hỗ trợ làn da khỏe mạnh. Ảnh: Shutterstock. |
Đi tiểu ổn định, không có những thay đổi bất thường
Theo NIDDK, một người có thói quen đi tiểu tương đối ổn định, không xuất hiện tình trạng tiểu quá nhiều hoặc quá ít kéo dài có thể xem đây là dấu hiệu thuận lợi.
Tình trạng nước tiểu cũng có liên quan trực tiếp đến sức khỏe của thận. Nước tiểu bình thường có thể được đánh giá dựa trên màu sắc, tính chất và tần suất đi tiểu.
Khi chức năng thận suy giảm, một số người có thể nhận thấy thay đổi về tần suất đi tiểu, đặc biệt là phải thức dậy nhiều lần vào ban đêm. Nước tiểu cũng có thể xuất hiện bọt kéo dài hoặc có máu.
Giấc ngủ tương đối ổn định
Thận có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ, vì vậy chất lượng giấc ngủ có thể bị ảnh hưởng khi chức năng thận suy giảm. Thận khỏe mạnh giúp lọc các chất thải và tạp chất ra khỏi cơ thể thông qua nước tiểu. Khi chức năng này bị suy giảm, nó có thể tác động đến chất lượng giấc ngủ.
Ngoài mất ngủ hoặc ngủ không ngon giấc, bệnh thận còn được liên hệ với một số vấn đề về giấc ngủ khác, chẳng hạn ngưng thở khi ngủ.
Do đó, duy trì giấc ngủ ổn định là dấu hiệu thuận lợi cho sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, mất ngủ không đồng nghĩa với mắc bệnh thận bởi căng thẳng, lo âu, thói quen sinh hoạt, caffeine và nhiều nguyên nhân khác cũng có thể gây rối loạn giấc ngủ.
Không thường xuyên bị chuột rút cơ
Chuột rút đôi khi có thể xảy ra sau khi vận động, mất nước hoặc giữ một tư thế quá lâu. Tuy nhiên, chuột rút thường xuyên cũng có thể xuất hiện ở người mắc bệnh thận tiến triển do những rối loạn về chất điện giải và khoáng chất.
NIDDK liệt kê chuột rút cơ trong nhóm triệu chứng có thể gặp khi bệnh thận mạn đã tiến triển. Vì vậy, nếu tình trạng này xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc đi kèm các bất thường khác, không nên chủ quan.
Để duy trì chức năng thận khỏe mạnh lâu dài, bên cạnh việc chú ý những thay đổi bất thường của cơ thể, mỗi người nên chủ động xây dựng lối sống khoa học. Một số nguyên tắc đơn giản cần duy trì gồm:
- Uống đủ nước, tùy nhu cầu của cơ thể và tình trạng sức khỏe.
- Kiểm soát huyết áp và đường huyết, đặc biệt nếu có bệnh nền.
- Ăn uống lành mạnh, hạn chế muối, thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống nhiều đường.
- Duy trì cân nặng hợp lý, vận động thường xuyên để giảm các yếu tố nguy cơ gây tổn thương thận.
- Không tự ý lạm dụng thuốc, nhất là thuốc giảm đau khi sử dụng kéo dài.
- Kiểm tra chức năng thận định kỳ nếu thuộc nhóm có nguy cơ cao hoặc được bác sĩ khuyến nghị.
Không có triệu chứng bất thường chưa chắc đồng nghĩa với thận hoàn toàn khỏe mạnh. Đây là điều đặc biệt quan trọng bởi bệnh thận giai đoạn đầu thường không gây biểu hiện rõ ràng. NIDDK cho biết xét nghiệm máu và nước tiểu là cách quan trọng để đánh giá chức năng và phát hiện tổn thương thận.
Đặc biệt, người mắc tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh thận nên trao đổi với bác sĩ về việc kiểm tra chức năng thận định kỳ. Phát hiện sớm các bất thường giúp có biện pháp kiểm soát và bảo vệ chức năng thận tốt hơn.
Học cách già đi
Bước vào tuổi xế chiều, nhiều người cảm thấy hụt hẫng. Họ không còn công việc để làm, mất đi sự năng động vốn có và trở nên tự ti. Về già, hãy học cách yêu cuộc đời một lần nữa. Trong cuốn sách Khoa học tâm thức, Carl Jung mổ xẻ một số lĩnh vực quan trọng và gây tranh cãi nhất trong tâm lý học phân tích: Phân tích giấc mơ, vô thức nguyên thủy và mối quan hệ giữa tâm lý học và tôn giáo. Ông cũng xem xét những khác biệt giữa lý thuyết của mình và của Freud, cung cấp kiến thức về các nguyên tắc cơ bản của phân tâm học.
