Điểm mù phía sau những chiến thắng của tuyển Việt Nam

Ngay cả trận thắng Campuchia ở cuối vòng bảng, HLV Kim Sang-sik cũng chỉ thay đổi một vị trí so với đội hình xuất phát đánh bại Indonesia ba ngày trước đó là đưa Quang Hải thay vị trí của Tài Lộc. Khi giải đấu bước vào giai đoạn quyết định, sự “lười” xoay tua có thể trở thành điểm yếu đáng lo.

Bộ khung ổn định nhưng vòng quay quá hẹp

Có thể hiểu vì sao HLV Kim Sang-sik muốn duy trì một đội hình ổn định. Trong một giải đấu ngắn ngày như ASEAN Cup, thời gian chuẩn bị và tập luyện giữa các trận không nhiều. Một đội hình thi đấu cùng nhau thường xuyên sẽ tạo ra sự ăn ý, đặc biệt trong những tình huống pressing, chuyển trạng thái và tổ chức phòng ngự.

Đó là lý do sau khi thắng Timor Leste, Việt Nam bê nguyên đội hình xuất phát khi tiếp Singapore. Hay sau khi hài lòng với chiến thắng 3-0 trước Indonesia, ở trận gặp Campuchia chỉ ba ngày sau, HLV người Hàn Quốc chỉ có 1 sự điều chỉnh là Quang Hải đá chính thay Tài Lộc, còn những vị trí khác gần như được giữ nguyên.

Nhưng chính ở đây xuất hiện vấn đề. Nếu gọi đó là sự ổn định thì cũng đúng. Song, nếu nhìn từ góc độ quản trị thể lực, Việt Nam đang có vòng quay cầu thủ quá hẹp. Một đội tuyển có nhiều lựa chọn nhưng phần lớn thời gian vẫn dựa vào cùng một nhóm cầu thủ đồng nghĩa với việc những người đá chính phải gánh khối lượng vận động lớn hơn cần thiết.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý bởi ASEAN Cup không phải một giải đấu các đội có thời gian nghỉ dài. Càng vào sâu, mật độ thi đấu càng trở thành một yếu tố chiến thuật. Một cầu thủ có thể vẫn đủ sức ra sân trận kế tiếp, nhưng chưa chắc đạt trạng thái tốt nhất về tốc độ, sức mạnh, khả năng tập trung hay chất lượng xử lý bóng. Đó là khác biệt rất quan trọng giữa “có thể thi đấu” và “thi đấu ở trạng thái tốt nhất”.

HLV Kim Sang-sik xây dựng đội hình quanh 13-14 trụ cột.

Mặt trái thể hiện khi hậu vệ xuống sức

Điểm đáng nói là Việt Nam không thiếu những phương án để xoay tua. Vấn đề nằm ở chỗ HLV Kim Sang-sik dường như vẫn ưu tiên một bộ khung cố định.

Từ đầu giải những vị trí phải liên tục đá chính là Lê Giang Patrik, Thành Chung, Xuân Mạnh, Văn Vĩ, Tiến Anh, Hoàng Đức, Đình Bắc. Kể từ trận gặp Indonesia, Bùi Hoàng Việt Anh thay vị trí của Văn Hậu và Thành Long được dùng liên tiếp 3 trận. Hai vị trí còn lại thì xoay tua quanh 3 cầu thủ nhập tịch, Quang Hải, Hai Long.

Cách làm này có ưu điểm: đội hình chính luôn duy trì được sự ổn định. Nhưng nó cũng tạo ra một rủi ro khác. Những cầu thủ dự bị dù có chất lượng nhưng ít được đá chính sẽ thiếu cảm giác thi đấu ở cường độ cao. Đến khi đội tuyển buộc phải sử dụng họ vì chấn thương, thẻ phạt hoặc thể lực của đội hình chính, sự chênh lệch về nhịp thi đấu có thể xuất hiện.

Một đội bóng muốn đi sâu trong giải đấu không thể chỉ có 11 cầu thủ hay một nhóm 13-14 người đáng tin cậy. Họ cần nhiều cầu thủ được duy trì trạng thái thi đấu đủ tốt để có thể bước vào sân mà không làm hệ thống suy giảm quá nhiều. Đây cũng là lý do “lười xoay tua” có thể trở thành điểm yếu thực sự của Việt Nam ở các trận cuối cùng.

Ở vòng bảng, sự khác biệt về chất lượng đối thủ đôi khi cho phép HLV giữ nguyên bộ khung mà vẫn kiểm soát được trận đấu. Nhưng bán kết và chung kết là câu chuyện khác. Khi đối thủ có tốc độ, thể lực và khả năng gây áp lực cao hơn, chỉ cần một vài vị trí xuống sức cũng có thể khiến cả hệ thống vận hành kém hiệu quả.

Các hậu vệ Việt Nam đã cho thấy dấu hiệu xuống sức khi phải liên tục đua tốc với những tiền đạo giàu tốc độ của Malaysia. Nếu giành quyền vào chơi trận chung kết, bài toán thể lực vẫn sẽ rất đáng lo, nhất là khi đối thủ sở hữu nhiều cầu thủ trẻ và có khả năng duy trì cường độ cao.

Vì thế, HLV Kim Sang-sik có lẽ cần tính xa hơn chuyện giải quyết từng trận. Những trụ cột, đặc biệt ở hàng phòng ngự, nên được san sẻ thời lượng thi đấu ngay từ đội hình xuất phát để tuyển Việt Nam tránh rơi vào tình trạng hụt hơi ở thời điểm quyết định.