Điều tuyệt đối không nên làm khi thấy rắn bò vào nhà, chung cư

Rắn cạp nia có đầu thon mảnh, con ngươi tròn, trên thân có các khoang màu đen, trắng xen kẽ.

Mới đây, cư dân tại một số khu dân cư ở Hà Nội cho biết bắt gặp rắn bò trên đường nội khu, xuất hiện gần chung cư, thậm chí bò vào nhà. Có trường hợp người dân nhận diện được rắn cạp nia, hổ mang, khiến nhiều gia đình lo lắng, nhất là những nơi có trẻ nhỏ.

Vì sao mùa mưa rắn thường bò vào nhà?

Anh Hồ Hải Nam, quản lý tổ chức Viet Snake Rescuer (VSR), khuyến cáo khi bất ngờ gặp rắn, điều quan trọng nhất là giữ khoảng cách, đưa trẻ nhỏ và vật nuôi ra khỏi khu vực,

Dựa trên kinh nghiệm về cứu hộ rắn, anh Nam nhấn mạnh trường hợp này, người dân không nên tìm cách bắt, chọc hoặc dồn rắn vào góc. Nếu không có kinh nghiệm xử lý, người dân nên liên hệ lực lượng có chuyên môn thay vì tự tiếp cận.

Từ tháng 4 đến tháng 10, khi bước vào mùa mưa, rắn có xu hướng hoạt động nhiều hơn. Đây cũng là giai đoạn nhiều loài sinh vật sinh sản, phát triển, khiến nguồn thức ăn của rắn trở nên dồi dào.

Rắn hổ mang Trung Quốc là một loài rắn độc nguy hiểm thuộc họ rắn hổ, phân bố rộng khắp các tỉnh phía bắc. Ảnh: Snakes of Taiwan.

Những trận mưa lớn kéo dài có thể làm ngập hang hốc, buộc rắn rời nơi trú ẩn để tìm chỗ khô ráo. Ở khu vực ngập nước, dòng lũ cũng có thể cuốn rắn ra khỏi nơi ở. Vì vậy vào mùa mưa, rắn có thể xuất hiện ở nhiều nơi gần khu dân cư - từ bụi cây, cống rãnh, sân vườn đến cả trong nhà - và việc này thường chỉ là rắn đang tìm chỗ trú tạm.

Đáng lưu ý, những khu dân cư nằm cạnh bãi đất trống, cây cối um tùm hoặc đang thi công cũng dễ bắt gặp rắn hơn. Khi đất bị san lấp, nơi trú ngụ bị xáo trộn, rắn buộc phải rời đi tìm chỗ ở mới.

Theo Hải Nam, tại miền Bắc, những loài rắn độc có thể bắt gặp gồm rắn hổ mang, cạp nia, cạp nong và một số loài rắn lục. Nghiên cứu các trường hợp rắn cắn được điều trị tại Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai ghi nhận hổ mang là nhóm gây ra nhiều ca nhất, trong đó hổ mang Trung Quốc (Naja atra) là loài phổ biến.

Rắn cạp nia có các khoang vàng, đen đặc trưng, là một trong những loài rắn độc có thể xuất hiện gần khu dân cư. Ảnh: Thailand Snakes.

Ngoài ra, nhóm cạp nia ở miền Bắc gồm cạp nia Bắc và cạp nia sông Hồng. Một số loài rắn lục như rắn lục xanh và rắn lục xanh núi cũng được ghi nhận.

Gặp rắn trong nhà, khu vực sống thì xử lý thế nào?

Khi phát hiện rắn, việc đầu tiên là giữ bình tĩnh và nhanh chóng tạo khoảng cách. Dựa trên kinh nghiệm tiếp xúc rắn, Hải Nam cho biết phần lớn loài này không chủ động tấn công con người mà chỉ phản ứng khi cảm thấy bị đe dọa hoặc bị dồn vào thế không thể thoát thân.

Nếu rắn xuất hiện trong nhà, quanh sân vườn, gia đình nên đưa trẻ nhỏ, vật nuôi ra khỏi khu vực nguy hiểm, tuyệt đối không tiến lại gần để chụp ảnh, bắt, chọc hoặc tìm cách xua đuổi.

Nếu xác định đó là rắn vô hại, người dân có thể dùng sào dài để xua rắn ra khỏi khu vực sinh hoạt nhưng vẫn cần giữ khoảng cách an toàn. Với rắn độc hoặc không thể xác định loài, cách an toàn hơn là cô lập khu vực và liên hệ người có kinh nghiệm, lực lượng cứu hộ hoặc cơ quan chức năng để được hỗ trợ.

Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai ghi nhận hổ mang là nhóm gây ra nhiều ca nhất, trong đó hổ mang Trung Quốc (Naja atra) là một trong những loài rắn độc thường gặp tại miền Bắc.

Chuyên gia cảnh báo tuyệt đối không dồn rắn vào đường cùng hoặc cố tình tấn công, bắt hay đánh rắn. Khi bị chặn đường thoát và cảm thấy bị đe dọa, rắn có thể phản ứng tự vệ bằng cách cắn, khiến nguy cơ bị thương tăng lên.

Nếu rắn đe dọa trực tiếp, hãy ưu tiên đưa người và vật nuôi ra khỏi khu vực, giữ khoảng cách và tìm người có chuyên môn hỗ trợ thay vì tự xử lý.

Bị rắn cắn, không rạch hay hút nọc

Nếu không may bị rắn cắn, nạn nhân cần giữ bình tĩnh, hạn chế vận động, đặc biệt là phần chi bị cắn và nhanh chóng tìm kiếm sự trợ giúp y tế. Có thể rửa sạch vết thương bằng nước sạch, giữ người bệnh ở trạng thái nghỉ ngơi và tránh tự xử lý theo kinh nghiệm truyền miệng.

Nếu bảo đảm an toàn, người đi cùng có thể ghi nhớ hoặc chụp lại đặc điểm của con rắn từ khoảng cách an toàn để cung cấp thông tin cho nhân viên y tế.

Người bị rắn cắn cần được đưa đến cơ sở y tế gần nhất càng sớm càng tốt, kể cả khi vết cắn ban đầu chưa gây nhiều đau đớn hoặc chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng.

Tuyệt đối không tự chích, rạch vết thương, hút nọc, đắp lá hay bôi các loại thuốc dân gian, bởi những cách này không giúp loại bỏ nọc độc mà còn có thể gây nhiễm trùng, làm tổn thương mô và khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn.

Điều quan trọng nhất sau khi bị rắn cắn là tranh thủ thời gian đưa người bệnh đến cơ sở y tế. Tại đây, bác sĩ có thể đánh giá mức độ nguy hiểm, theo dõi diễn biến và đưa ra hướng xử trí phù hợp nếu người bệnh bị rắn độc cắn.