Đối mặt với nỗi đau

Irvin Yalom là một trong những tên tuổi có ảnh hưởng trong lĩnh vực tâm lý học hiện sinh. Người bạn đời của ông, Marilyn Yalom, là nhà văn và học giả nổi tiếng của Mỹ. Gắn bó hơn sáu thập kỷ, họ không chỉ là bạn đời mà còn là cộng sự trong học thuật và sáng tạo.

Tình yêu làm điểm tựa trước mất mát

Thế nhưng, tri thức hay thành công không thể miễn trừ con người khỏi đau khổ. Irvin Yalom cũng phải đối diện với những mất mát lớn trong cuộc đời, từ sự ra đi của người vợ vì ung thư đến nỗi đau mất con trai sau nhiều năm chống chọi với bệnh tâm thần.

Được viết đan xen từ góc nhìn của Irvin và Marilyn, cuốn sách ghi lại hành trình vợ chồng Yalom đối diện với bệnh tật, nỗi đau, hy vọng rồi dần đi đến chấp nhận.

Chính những trải nghiệm ấy khiến Món quà của sinh mệnh trở nên đặc biệt. Tác phẩm không chỉ kể về một người sắp ra đi, mà còn về người ở lại đang học cách đối diện với sự chia ly.

Điều khiến những trang viết trở nên lay động không nằm ở những biến cố xảy ra trong gia đình Yalom, mà ở những khoảnh khắc đời thường.

Đó là khi hai vợ chồng cùng trò chuyện về quãng thời gian còn lại, cùng hồi tưởng hơn sáu thập kỷ bên nhau và cùng chuẩn bị cho một cuộc chia ly mà cả hai đều biết không thể tránh khỏi. Sau cùng, khi bệnh tật và cái chết khiến mọi thành tựu trở nên thứ yếu, điều còn giữ hai người ở bên nhau vẫn là tình yêu.

Hai tác giả Irvin Yalom và Marilyn Yalom. Ảnh: Matthias Günter/Das Kollektiv GmbH.

Đứng trước điểm cuối, họ không chỉ nói về những ngày còn lại mà còn ngoái nhìn cả một đời sống chung, với những ký ức, lựa chọn và tình yêu đã được vun đắp qua năm tháng.

Cuốn sách không xem tình yêu như thứ có thể xóa đi nỗi đau, mà như một điểm tựa để con người đủ can đảm bước qua nó.

Khi cái chết nhắc ta về sự sống

Yalom không cố tỏ ra mạnh mẽ mà bình thản nhìn thẳng vào nỗi đau. Ông thừa nhận sự bất lực, cô đơn, sợ hãi và cảm giác trống vắng khi nghĩ đến một cuộc sống không còn Marilyn.

Tuy nhiên, qua những trang hồi ký, cái chết dưới góc nhìn của Yalom không còn là đối nghịch của sự sống mà trở thành lời nhắc nhở về giá trị của hiện tại.

Được viết từ trải nghiệm có thật, Món quà của sinh mệnh ghi lại cách Irvin và Marilyn Yalom đối diện với bệnh tật, mất mát và sự hữu hạn của cuộc đời. Ảnh: NXB Trẻ.

Sinh, lão, bệnh, tử là quy luật không thể thay đổi. Với Yalom, nỗi đau trước cái chết không chỉ đến từ sự chia ly mà còn từ những điều con người chưa kịp hoàn thành. Bởi vậy, đối diện với cái chết cũng là dịp nhìn lại cách mình đã sống, những người mình đã yêu và những điều còn dang dở.

Món quà của sinh mệnh không phải là khả năng tránh khỏi khổ đau mà là khoảng thời gian hữu hạn để con người yêu thương, chăm sóc và bên cạnh nhau.

Irvin và Marilyn Yalom không phủ nhận nỗi đau, cũng không lý tưởng hóa cái chết. Họ chỉ lặng lẽ kể về những ngày cuối đời bằng tất cả sự trung thực và lòng can đảm. Chính sự chân thành ấy giúp người đọc hiểu vì sao con người sợ mất mát và học cách chấp nhận nó.

Sau cùng, điều còn ở lại không phải là nỗi sợ trước cái chết, mà là lời nhắc rằng mỗi ngày còn được ở bên người mình yêu thương đều là một món quà.

Và có lẽ, đó cũng là điều Irvin Yalom muốn giữ lại sau những mất mát ông đã đi qua.