 |
| Núi lửa Ile Lewotolok ở Lembata (Indonesia) phun trào ngày 6/9. Ảnh: ANTARA. |
Đứng trước những dòng đá đen còn âm ỉ hơi nóng, Virgilius Nama chỉ tay về phía sườn núi Lewotolok. Phía sau anh, lớp dung nham đã nguội cứng thành đá, kéo dài xuống gần những khu vườn và ngôi làng truyền thống.
Với người dân, núi lửa vốn là một phần của cuộc sống trên đảo Lembata. Tuy nhiên, khi dung nham bắt đầu xuất hiện ngay trước cửa những khu dân cư, cảm giác quen thuộc ấy nhanh chóng nhường chỗ cho lo sợ.
Dung nham tiến sát vườn rau
Núi Lewotolok trên đảo Lembata, tỉnh Đông Nusa Tenggara, Indonesia, phun trào sáng 8/9, phủ tro bụi xuống khu vực xung quanh. Trên sườn núi, những dòng dung nham sau khi nguội cứng thành đá tiếp tục tràn xuống, tiến gần khu dân cư.
Virgilius Nama, một người dân địa phương, cho biết dung nham đã chảy sát những khu vườn rau và một ngôi làng truyền thống của người dân. Có thời điểm, dòng dung nham chỉ còn cách ngôi làng khoảng 200-300 m, theo Reuters.
“Dòng dung nham phía sau tôi chảy từ núi Lewotolok. Bạn có thể thấy magma nguội và biến thành đá. Dòng dung nham gần như tràn vào các khu vườn của người dân và tiến sát”, Nama nói.
Theo người dân này, khi còn nóng, dung nham có màu đỏ rực và chảy xuống sườn núi. Sau khi nguội, lớp bên ngoài đông cứng thành đá, trong khi nhiệt lượng vẫn được giữ lại bên trong.
Dòng dung nham không phải mối lo duy nhất của người dân sống dưới chân núi. Katerina Sita, một cư dân địa phương, cho biết Lewotolok có thể phun trào nhiều lần trong ngày, kèm rung chấn và tro bụi rơi xuống khu vực sinh sống.
“Hiện chúng tôi vẫn lo lắng. Trước đây từng xảy ra trận lũ lớn sau các đợt phun trào, vì vậy chúng tôi sợ điều đó tái diễn”, Sita nói.
Trước đó, nhà quan sát núi lửa Ile Lewotolok, Stanislaus Arakian, cho biết hôm 6/9 rằng trong giai đoạn này, núi lửa đã trải qua nhiều lần phun trào, với độ cao phun trào đạt từ 200 đến 700 mét so với đỉnh núi.
"Cột tro bụi từ các vụ phun trào có màu trắng, xám, thậm chí cả đen", Arakian thông báo.
Theo Antara, trong trường hợp hoạt động núi lửa gia tăng, người dân đã chuẩn bị phương án sơ tán tới các trang trại để tránh nguy hiểm.
Tro đen phủ 11 ngôi làng
Cùng lúc dòng dung nham tiến xuống sườn núi, tro bụi từ Lewotolok cũng phủ lên nhiều khu dân cư xung quanh.
Theo detikBali, tro núi lửa ngày 8/9 bao phủ 11 ngôi làng thuộc huyện Ile Ape, gồm Napasabok, Bunga Muda, Lamawara, Amakaka, Tanjung Batu, Waowala, Beutaran, Tagawiti, Dulitukan, Palilolon và Kolipadan.
Nadus Jue, một người dân làng Amakaka, cho biết tro bụi phủ kín đường, khiến lá cây chuyển màu đen và bám lên mái nhà, khu dân cư.
Tại Amakaka, trưởng làng Ambrosius Boyang cho phóng viên xem lớp tro núi lửa màu đen tích tụ trên mặt đường. Hình ảnh do detikBali ghi nhận cho thấy tro và cát núi lửa phủ lên đường sá, cây cối và các khu vực sinh sống.
    |
Núi lửa phun trào và tro bụi phủ đầy các khu dân cư xung quanh tại tỉnh Banten (Indonesia) ngày 6/9. Ảnh: Reuters. |
Lewotolok phun trào lúc 6h35 ngày 8/9. Theo cơ quan địa chất Indonesia, cột tro khi đó vươn cao khoảng 800 m phía trên đỉnh núi, có màu xám và đặc, sau đó di chuyển về phía tây.
Laurens Manu, người đứng đầu huyện Ile Ape, cho biết hoạt động phun trào gia tăng, trong khi gió thổi từ đông đông nam sang tây bắc khiến lượng tro bụi lớn rơi xuống các khu dân cư.
“Cây trồng bắt đầu bị ảnh hưởng, người dân bị đau mắt và ngứa người”, Manu nói. Chính quyền địa phương đã liên hệ cơ quan ứng phó thiên tai để bảo đảm đủ khẩu trang phân phát cho người dân.
Sống cùng nguy cơ từ núi lửa
Những gì xảy ra tại Lewotolok cho thấy cư dân sống quanh các núi lửa ở Indonesia phải thường xuyên đối mặt với nhiều dạng nguy hiểm, từ dòng dung nham, tro bụi đến rung chấn và nguy cơ lũ sau phun trào.
Ngày 8/9, cơ quan chức năng yêu cầu người dân và du khách không tiến vào khu vực trong bán kính 2 km tính từ trung tâm hoạt động của Lewotolok. Ở sườn phía nam và đông nam, phạm vi này được nâng lên 3 km. Người dân cũng được khuyến cáo đeo khẩu trang, đồng thời bảo vệ mắt và da khi tiếp xúc với tro núi lửa.
Trong khi Lewotolok tiếp tục hoạt động, một núi lửa khác của Indonesia là Anak Krakatau cũng phun trào 3 lần trong sáng 8/9. Cơ quan giám sát núi lửa cho biết các đợt phun trào này có cường độ thấp hơn những lần trước, song vẫn có khả năng ảnh hưởng đến hoạt động hàng không tùy thuộc độ cao của cột tro và hướng gió.
“Cho đến nay, tác động chưa lớn như những đợt phun trào trước, nhưng chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi”, Lana Saria, người đứng đầu cơ quan địa chất Indonesia, nói với Reuters qua tin nhắn.
Indonesia có khoảng 130 núi lửa đang hoạt động và nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương, nơi các mảng kiến tạo giao nhau, khiến khu vực thường xuyên hứng chịu động đất và các đợt phun trào.
Theo dữ liệu do Bộ Nội vụ, Bộ Giao thông Vận tải và Cơ quan Địa chất Indonesia công bố ngày 7/9, hoạt động núi lửa được ghi nhận gần như đồng thời tại 6 ngọn núi gồm Anak Krakatau, Semeru, Ibu, Lewotobi Laki-laki, Lewotolok và Sinabung kể từ ngày 31/8.
Trong bối cảnh hoạt động núi lửa gia tăng, một tàu cao tốc chở 5 nhà báo cùng 3 thành viên thủy thủ đoàn mất tích ngoài khơi Pandeglang, tỉnh Banten, từ ngày 7/9. Cơ quan cứu hộ địa phương thông báo vụ việc vào tối 8/9.
Theo Cơ quan Tìm kiếm và Cứu hộ Quốc gia Indonesia (Basarnas), nhóm 8 người khởi hành trên một chiếc tàu cao tốc hướng tới một hòn đảo núi lửa nằm trong eo biển Sunda.
Lực lượng cứu hộ sau đó triển khai một tàu chuyên dụng dài 40 m cùng 6 nhân viên để tìm kiếm nhóm người mất tích. Ông Al Amrad, người đứng đầu cơ quan cứu hộ, cho biết chiến dịch tìm kiếm đang được tiến hành.
Những cuốn sách hay về biến đổi khí hậu
“Những kiến thức cơ bản về biến đổi khí hậu”, “Băng - Những câu chuyện ly kỳ từ một thế giới đang dần biến mất”, “Thảm họa khí hậu - Chúng ta đã có gì và làm gì để ứng phó?”,... nằm trong số những cuốn sách giúp độc giả có cái nhìn trực diện và bao quát hơn khi nói đến vấn đề môi trường và biến đổi khí hậu.
Độc giả có thể xem thêm tại đây.
