Theo hồ sơ SpaceX công bố hôm 6/11, ông Harrison thông báo từ chức thành viên Hội đồng quản trị SpaceX vào ngày 4/11, một ngày sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ. Công ty khẳng định quyết định này không liên quan đến bất kỳ bất đồng nào với ban lãnh đạo.
 |
| Ông Donald Harrison. Ảnh: Tài khoản X. |
Ông Harrison gia nhập SpaceX từ năm 2015 đại diện cho khoản đầu tư của Google (nay là Alphabet) vào công ty tên lửa, vệ tinh và trí tuệ nhân tạo do Elon Musk sáng lập. Ông là thành viên độc lập và hiện vẫn làm việc tại Alphabet, công ty mẹ của Google, phụ trách mảng phát triển doanh nghiệp và quan hệ đối tác.
Tháng trước, CEO Elon Musk cho biết SpaceX và Tesla đã thành lập các ủy ban đặc biệt gồm thành viên độc lập trong hội đồng quản trị để đánh giá khả năng sáp nhập hai công ty.
Theo Bloomberg, hai bên đang thúc đẩy việc công bố thỏa thuận trong nửa đầu năm 2027, với mục tiêu hoàn tất thương vụ trong nhiệm kỳ của chính quyền Mỹ hiện tại.
Musk chưa tiết lộ danh sách thành viên tham gia các ủy ban đặc biệt. Ngoài Harrison, SpaceX còn xác định năm giám đốc độc lập khác gồm Ira Ehrenpreis, Roelof Botha, Luke Nosek, Steve Jurvetson và Randy Glein.
Alphabet hiện là nhà đầu tư lớn thứ hai tại SpaceX, chỉ sau Musk. Khoản đầu tư này đã ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh Alphabet công bố tuần trước, do giá trị cổ phần SpaceX sụt giảm trong quý III.
Trong khi đó, Google và SpaceX đang phát triển hai mô hình AI và chatbot cạnh tranh trực tiếp là Gemini và Grok. Cả hai cũng phải cạnh tranh với Claude của Anthropic và ChatGPT của OpenAI.
SpaceX đối mặt nguy cơ giám sát chặt hơn
Theo South China Morning Post, việc đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ đặt tỷ phú Elon Musk trước một cục diện chính trị mới, trong đó các hoạt động kinh doanh của ông có thể bị giám sát chặt chẽ hơn.
 |
| Một tên lửa Falcon 9 của SpaceX bên ngoài cơ sở của công ty tại Hawthorne, California. Ảnh: Bloomberg. |
Sau khi chi khoản tiền kỷ lục 474 triệu USD cho các tổ chức chính trị, chủ yếu nhằm ủng hộ đảng Cộng hòa, Musk có thể phải giải trình nhiều hơn về các hợp đồng với chính phủ liên bang.
Sự thay đổi cán cân quyền lực ở Quốc hội có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hệ sinh thái kinh doanh của Musk, từ Tesla, SpaceX đến công ty AI xAI. Trong đó, SpaceX được đánh giá là một trong những doanh nghiệp có nguy cơ chịu sự giám sát lớn nhất do vai trò nhà thầu quốc phòng của Mỹ.
Riêng trong tháng 5, SpaceX giành hai hợp đồng từ Lực lượng Không gian Mỹ với tổng trị giá 6,45 tỷ USD. Đáng chú ý, một hợp đồng trị giá 4,16 tỷ USD liên quan đến phát triển vệ tinh theo dõi các mối đe dọa trên không. Trong khi đó, xAI cũng nhận hợp đồng gần 200 triệu USD từ Bộ Quốc phòng Mỹ vào tháng 7/2025.
Ông Kyle Chan, chuyên gia nghiên cứu tại Viện Brookings, nhận định Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát có thể phần nào hạn chế ảnh hưởng của Musk tại Washington.
Theo ông Chan, các nghị sĩ có thể xem xét những hợp đồng quân sự của SpaceX và hoạt động của Musk trong thời gian lãnh đạo Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE), bao gồm các cáo buộc sử dụng dữ liệu chính phủ sai mục đích.
Tesla thu hẹp sản xuất Cybertruck
Cùng ngày 6/11 theo giờ Mỹ, Tesla cho biết sẽ thu hẹp sản xuất Cybertruck trong bối cảnh mẫu bán tải điện này liên tục không đạt kỳ vọng doanh số kể từ khi ra mắt. Thay vào đó, hãng muốn dành năng lực tại nhà máy Gigafactory ở Texas để tăng sản lượng Cybercab, mẫu robotaxi tự hành được Elon Musk xác định là trọng tâm trong chiến lược phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ xe không người lái.
 |
| Tesla sẽ thu hẹp xuất mẫu xe bán tải điện Cybertruck. Ảnh: Reuters. |
Trên mạng xã hội X, Musk cho biết việc điều chỉnh sản xuất Cybertruck sẽ giúp Tesla đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với Cybercab. Khi trả lời một người dùng, tỷ phú vẫn gọi Cybertruck là "mẫu xe tốt nhất Tesla từng sản xuất", đồng thời mô tả quyết định này là "kết thúc một kỷ nguyên".
Tesla chưa xác nhận liệu hoạt động sản xuất Cybertruck có được chuyển sang nhà máy khác hay chấm dứt hoàn toàn. Cơ sở tại Austin hiện là nơi duy nhất được biết đến có khả năng sản xuất những bộ phận chuyên biệt của mẫu bán tải này.
Theo Kelley Blue Book, Tesla chỉ bán được 20.237 chiếc Cybertruck tại Mỹ trong năm 2025, giảm 48% so với mức 38.965 xe năm 2024. Kết quả này cách rất xa mục tiêu 250.000 xe mỗi năm mà Musk từng đặt ra khi mẫu xe bắt đầu được sản xuất vào năm 2023.
Andy Palmer, cựu CEO Aston Martin, cho rằng Tesla không có nhiều lý do để duy trì một dòng sản phẩm liên tục không đạt chỉ tiêu kinh doanh. Ông nhận định dù Cybertruck chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng doanh thu của hãng, doanh số thấp vẫn cho thấy hiệu quả kinh doanh không như mong đợi.
Đáng chú ý, SpaceX, công ty hàng không vũ trụ cũng do Musk điều hành, từng là một trong những khách hàng lớn của Cybertruck. Theo hồ sơ đăng ký IPO, SpaceX đã mua lượng xe trị giá 131 triệu USD từ Tesla trong năm 2025, tính theo giá niêm yết.
Động thái này phản ánh sự chuyển hướng chiến lược của Tesla dưới thời Elon Musk, từ một hãng sản xuất ôtô điện sang tập trung phát triển AI, robot và công nghệ tự hành. Trong đó, Cybercab được xác định là sản phẩm chủ lực.
Mẫu robotaxi hai chỗ ngồi có thiết kế cửa mở kiểu cánh bướm, không trang bị vô lăng, bàn đạp hay gương chiếu hậu truyền thống. Musk kỳ vọng phương tiện này sẽ trở thành nền tảng cho mạng lưới taxi tự hành trên toàn cầu.
Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế
Mục Thế giới giới thiệu cuốn “Quốc gia thăng trầm: Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế” được NXB Thế giới cho ra mắt vào năm 2018. Tác phẩm làm rõ sự phát triển và đi xuống của nền kinh tế thế giới từ cuối thập niên 1990 đến đầu những năm 2000. Cuốn sách vạch ra 10 quy luật để nhận diện về chu kỳ kinh tế dẫn đến vận mệnh tăng trưởng hay suy thoái của một quốc gia.
> Độc giả có thể xem thêm tại đây.
