Giun rồng đục khoét, chui ra từ dưới da bệnh nhân

Hình ảnh giun rồng chui ra từ mô dưới da. Ảnh minh họa: CDC Yên Bái.

Theo thông tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Thanh Hóa, bệnh nhân mới được ghi nhận tại thôn Năng Cát, xã Linh Sơn. Khoảng một tháng trước đó, người này xuất hiện tình trạng ngứa da dữ dội, sau đó nổi các mụn nhọt ở bắp tay, vùng ngực và hông.

Ngứa dữ dội, nổi mụn nhọt sau khi đi rừng

Bệnh nhân thường xuyên đi nương rẫy, vào rừng sâu dài ngày và có thói quen uống trực tiếp nước suối tự nhiên. Bác sĩ chuyên khoa I Vũ Nhật Tân, Phó trưởng khoa Ký sinh trùng - Côn trùng, CDC tỉnh Thanh Hóa, cho biết người mắc bệnh là người nhà của bệnh nhân N. V. T., từng được ghi nhận nhiễm giun rồng vào năm 2025 tại bản Năng Cát.

Như vậy, địa phương này đã ghi nhận tổng cộng 3 trường hợp mắc bệnh giun rồng. Điểm đáng chú ý là những người mắc bệnh đều có liên quan đến việc sử dụng chung nguồn nước suối trong sinh hoạt hoặc khi đi rừng.

Thực tế này cho thấy nguy cơ lây nhiễm từ nguồn nước chưa được xử lý cần được đặc biệt lưu ý, nhất là với người dân thường xuyên làm việc, sinh hoạt tại khu vực rừng núi.

Một người ở Thanh Hóa bị ngứa da dữ dội, nổi mụn nhọt sau thời gian đi rừng. Ảnh: CDC Thanh Hóa.

Bệnh giun rồng, tên khoa học là Dracunculiasis, do ký sinh trùng Dracunculus medinensis gây ra. Người và một số động vật, trong đó có chó, mèo, có thể nhiễm bệnh khi uống nước chứa các loài giáp xác nhỏ mang ấu trùng giun rồng hoặc ăn các vật chủ thủy sinh có chứa ấu trùng còn khả năng gây nhiễm.

"Sau khi xâm nhập vào cơ thể, ấu trùng phát triển thành giun trưởng thành. Thông thường, khoảng 10-14 tháng sau khi nhiễm, giun cái di chuyển đến dưới da, gây phồng rộp, sưng đau và hình thành vết loét. Giun có thể từ từ chui ra ngoài qua vùng da tổn thương, thường gặp ở chân và bàn chân", bác sĩ Tân nói.

Không chủ quan với những nốt mụn nhọt bất thường

Khi vùng da có giun chui ra tiếp xúc với nước, giun có thể giải phóng ấu trùng vào môi trường nước. Các ấu trùng tiếp tục chu trình phát triển qua vật chủ trung gian, từ đó duy trì nguy cơ lây truyền bệnh.

Người mắc bệnh có thể phải chịu những cơn đau kéo dài, gặp khó khăn khi đi lại và sinh hoạt. Vết loét trên da cũng có nguy cơ bị nhiễm khuẩn thứ phát, khiến tình trạng tổn thương trở nên nghiêm trọng hơn.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh giun rồng đã tiến gần đến mục tiêu thanh toán trên phạm vi toàn cầu. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm các trường hợp nghi mắc, bảo đảm nguồn nước an toàn và duy trì giám sát dịch tễ vẫn đóng vai trò quan trọng trong ngăn ngừa lây truyền.

Để chủ động phòng bệnh, CDC tỉnh Thanh Hóa khuyến cáo người dân sử dụng nguồn nước an toàn, giữ gìn vệ sinh môi trường và đến cơ sở y tế khi xuất hiện những dấu hiệu nghi ngờ.

Đoạn giun rồng dài khoảng 10-15 cm được kéo ra từ cánh tay bệnh nhân do người nhà tự nặn. Ảnh: BVCC.

Trước hết, người dân cần không uống trực tiếp nước chưa qua xử lý từ sông, suối, ao, hồ hoặc giếng hở, đặc biệt khi đi nương rẫy, đi rừng. Nước uống cần được đun sôi hoặc lọc bằng thiết bị có màng lọc phù hợp để loại bỏ các loài giáp xác nhỏ có thể mang ấu trùng giun rồng. Không nên chỉ dựa vào việc dùng clo hoặc các chất khử trùng thông thường để phòng bệnh.

Bên cạnh đó, cần chú ý phòng bệnh cho vật nuôi. Chó, mèo có thể nhiễm giun rồng và góp phần duy trì nguồn lây trong môi trường. Người dân không nên cho vật nuôi ăn sống các loại thủy sinh như tôm, cua, cá, ốc; cần bảo đảm thức ăn được nấu chín phù hợp.

Việc bảo vệ nguồn nước sinh hoạt cũng rất quan trọng. Người dân cần che đậy các bể, giếng nước và không để người hoặc vật nuôi nghi mắc bệnh tiếp xúc với nguồn nước. Người có tổn thương da nghi ngờ liên quan đến giun rồng cần tránh tắm, ngâm chân tay hoặc để vùng tổn thương tiếp xúc với ao, hồ, suối và các nguồn nước sinh hoạt, đồng thời thông báo cho nhân viên y tế để được hướng dẫn.

Khi xuất hiện tình trạng ngứa da dữ dội, nổi mụn nhọt bất thường ở bắp tay, ngực, hông hoặc chân, nhất là sau thời gian đi rừng, đi nương, người dân cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Nếu thấy giun chui ra từ da, người bệnh cũng cần đi khám sớm.

Người dân không tự ý kéo giun, nặn mụn, dùng dao chọc vết loét hoặc tự điều trị khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế. Những thao tác này có thể làm tổn thương mô, khiến giun bị đứt hoặc làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Phòng, chống bệnh giun rồng cần sự phối hợp giữa người dân, ngành y tế, ngành thú y và các cơ quan liên quan trong bảo đảm an toàn nguồn nước, quản lý vật nuôi và phát hiện sớm các trường hợp nghi mắc.

Mỗi người dân cần chủ động sử dụng nước an toàn, thực hiện vệ sinh môi trường và thông báo kịp thời cho cơ sở y tế khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Đây là những biện pháp thiết thực nhằm bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.