Hành khách kể bất cập trên du thuyền từng 'mắc kẹt' ở Campuchia

Bà Sharon Lane dùng bữa trên du thuyền vào mùa hè 2025. Ảnh: CNN.

Ngày 4/11, du thuyền Villa Vie Odyssey đã tiếp nhiên liệu và rời cảng Sihanoukville (Campuchia), chỉ với khoảng 50 thủy thủ đoàn, không có hành khách.

Hành khách Mary Ann Demsar (67 tuổi, Canada), tiết lộ chủ sở hữu hiện hành không cung cấp bất kỳ thông tin nào về hải trình tiếp theo. Phía công ty Villa Vie Residences cũng không trả lời email hay điện thoại, theo Reuters.

Trước đó, khoảng 200 hành khách đã bỏ ra 119.999-439.999 USD để mua cabin, đổi lấy cuộc sống lâu dài trên biển. Tuy nhiên, vào ngày 27/10, mọi kế hoạch đổ vỡ khi công ty vận hành thông báo du thuyền tạm dừng hoạt động tại Campuchia do thiếu chi phí nhiên liệu.

Nhìn lại thời gian cư trú trên du thuyền, một số hành khách cho biết việc Odysse "mắc kẹt" đã được dự báo từ trước bởi chất lượng cuộc sống không như kỳ vọng.

Những dấu hiệu báo trước

Bà Sharon Lane (78 tuổi), giáo viên về hưu người Mỹ, chuyển lên du thuyền từ tháng 6/2025. Trên đài NBC Los Angeles, bà kể rằng đã bán phần lớn tài sản cá nhân, chi 200.000 USD cho cabin sinh sống 15 năm. Do vấn đề sức khỏe, bà về lại đất liền hồi tháng 8.

Dù vậy, người phụ nữ nhận đã nhận ra những bất cập từ sớm. Có nhiều ngày, sau bữa trưa, hành khách phải chờ đến gần 19h mới được phục vụ bữa ăn tiếp theo. Trong lúc chờ chỉ có bánh quy lót dạ.

"Số lượng bánh không đủ cho 200 người. Nhân viên trên du thuyền tỏ ra không hài lòng khi chúng tôi lấy thức ăn dự trữ trong cabin, nhưng tất cả đã quá đói", bà Lane nhớ lại.

Bà Lane cũng nói rằng du thuyền từng có nhiều ngày lênh đênh giữa biển, không tốn nhiên liệu để di chuyển đến bất kỳ địa điểm nào.

Vì nghĩ đến những hành khách chỉ còn nguồn trợ cấp an sinh xã hội, không đủ khả năng chi trả tiền nhiên liệu theo đề nghị của công ty, bà đã tự nguyện đóng thêm hàng trăm USD. Thậm chí, một số người bạn của bà còn không được nhận phiếu hỗ trợ khách sạn tại Campuchia sau khi rời du thuyền.

Cặp đôi du khách Mỹ chụp ảnh ở Alaska (Mỹ) - nơi du thuyền neo đậu. Ảnh: Randy Cassingham.

Cặp đôi Kit và Randy Cassingham (Mỹ) đã dọn hành lý khỏi du thuyền và lưu trú tại một khách sạn ở Campuchia từ ngày 28/10. Trên tờ The Guardian, họ chia sẻ rằng đã nhìn thấy những dấu hiệu cạn kiệt tiền của công ty. Đó là thực đơn và khẩu phần ít đi, kết nối Internet chập chờn, công suất điều hòa bị điều chỉnh để tiết kiệm nhiên liệu. Đáng nói, những chuyến tham quan trên bờ cũng bị cắt giảm.

"Tôi biết chắc cảnh khó khăn khi nhân viên đề nghị mỗi hành khách đóng góp 1.800 USD để du thuyền có đủ tiền đến Bangkok (Thái Lan)", du khách này nói.

Tương tự, Pamela Reckamp (59 tuổi), một hành khách thuê cabin cùng chồng, cũng từng lo ngại về số phận của du thuyền khi công ty thông báo huy động một triệu USD để rời vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) hồi tháng 9, bởi nhiên liệu chỉ còn đủ hoạt động trong vài ngày.

Thừa nhận trên tờ Business Insider, CEO Villa Vie Residences cho biết ngoài khoản huy động, công ty từng đề nghị hành khách giúp củng cố tài chính bằng cách cho vay tiền với mức lãi suất 12-24%.

Du thuyền neo đậu tại Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long (Quảng Ninh) ngày 21/8. Ảnh: Villa Vie Odyssey.

Ngày 1/11, trước khi rời Campuchia, công ty vận hành thông báo đến hành khách rằng du thuyền sẽ được bên cho vay tiếp quản, đồng thời chịu trách nhiệm trả lương cho thủy thủ đoàn và đảm nhận chi phí nhiên liệu. Dự kiến du thuyền sẽ được bên cho vay bán đấu giá, theo CBS News.

"Quá trình này sẽ kéo dài 30-90 ngày. Trong khoảng thời gian đó, chúng tôi có cơ hội tái cơ cấu. Công ty vẫn hy vọng giành lại Odyssey nếu tìm được đối tác vận hành", ông Mikael Petterson, người đứng đầu Villa Vie Residences, chia sẻ về định hướng trước mắt. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa khoản đầu tư của hành khách đã có lời giải.

Rủi ro khi mua cabin đi khắp thế giới

Ý tưởng về du thuyền cư trú bắt đầu từ cuối thế kỷ 20 với dự án The World ra mắt năm 2002, cung cấp các căn hộ giá 2-15 triệu USD. Tuy nhiên, trên thực tế, việc dốc tiền mua cabin định cư dài hạn trên biển, chu du khắp thế giới có thể đối mặt với không ít rủi ro.

Theo Larry Pimentel, cựu quản lý cấp cao thương hiệu nghỉ dưỡng Cunard, Azamara và Four Seasons, nguồn vốn là rào cản lớn với du thuyền cư trú. Những dự án này triển khai "nhỏ giọt" do đa phần công ty đứng ra phát triển thiếu kinh nghiệm hàng hải, khó huy động vốn, phụ thuộc vào doanh thu bán cabin trước và gặp nhiều thách thức trong khâu vận hành.

Việc mua căn hộ trên biển là đầu tư vào tài sản hao mòn. Du thuyền có tuổi thọ trung bình 30 năm. Người mua còn phải chi trả chi phí bảo trì hàng năm khiến đây là lựa chọn về lối sống hơn đầu tư tài chính.

Hành khách được tận hưởng nhiều tiện ích như hồ bơi, sân pickleball, phòng tập thể dục, nhà hàng... trên du thuyền. Ảnh: Roya Shahidi/Business Insider.

Trên tờ The Guardian, một chuyên gia bất động sản cho biết quyền sở hữu là lỗ hổng của mô hình cư trú trên biển. Hành khách chỉ mua cabin, không sở hữu du thuyền. Khi đó, họ phải phụ thuộc hoàn toàn vào cân đối tài chính của doanh nghiệp, biến động nhiên liệu và những quy định pháp lý vận hành hàng hải.

Khi chủ nhà mặt đất phá sản, người thuê thường có sự bảo vệ của pháp luật. Tuy nhiên, khi một du thuyền dừng hoạt động, chủ sở hữu cabin chỉ là một hành khách. Những công ty vận hành du thuyền thường tập trung quảng bá về cuộc sống như mơ hoặc "du thuyền không bao giờ kết thúc", nhưng hiếm khi đề cập đến phụ phí nhiên liệu hay những đợt buộc phải neo cảng khẩn cấp.

Vì vậy, chuyên gia khuyên rằng cần cân nhắc kỹ rủi ro trước khi giao toàn bộ khoản tích lũy cả đời cho một công ty vận hành nào đó, nhất là khi thị trường năng lượng toàn cầu biến động khó lường.