Khi còn học đại học, Julia Andrusiak (26 tuổi) từng nhận ra giảng viên nhiều lần phải ngừng bài giảng vì tiếng gõ bàn phím của mình. Cô chỉ sử dụng hai ngón tay, gõ chậm và liên tục nhìn xuống bàn phím. “Đó là lần đầu tiên tôi nhận ra mình có thể không giỏi việc này”, Gen Z kể với Business Insider.
Sau đó, cô bắt đầu luyện gõ bằng cách chép lại nội dung từ sách. Tốc độ được cải thiện, nhưng Andrusiak vẫn phải nhìn bàn phím. Cô tiếp tục tập gõ bằng nhiều ngón mà không cần nhìn xuống các phím, đồng thời cải thiện độ chính xác.
Hiện Andrusiak làm công việc liên quan đến AI, trong đó có hướng dẫn người khác sử dụng công nghệ và viết câu lệnh (prompt). Kỹ năng đánh máy ngày càng cần thiết cho công việc.
Tuy nhiên, với những câu lệnh dài, cô đôi khi vẫn chọn nhập liệu bằng giọng nói vì tốc độ gõ chưa đủ nhanh. Cách này lại khiến Andrusiak không thoải mái khi làm việc trong văn phòng mở, cô có cảm giác như đang nói chuyện một mình trước đồng nghiệp.
Học lại cách gõ 10 ngón
Việc một bộ phận người trẻ gặp khó khăn với bàn phím máy tính từng được chú ý từ trước. Năm 2024, The Wall Street Journal cho biết kỹ năng đánh máy của nhiều người thuộc thế hệ Gen Z khiến giáo viên và phụ huynh bất ngờ, dù đây là nhóm lớn lên cùng các thiết bị kỹ thuật số.
Một nguyên nhân là môi trường công nghệ mà họ tiếp xúc từ nhỏ đã thay đổi. Smartphone và máy tính bảng trở nên phổ biến, khiến nhiều người quen với màn hình cảm ứng hơn bàn phím vật lý.
 |
| Andrusiak cho rằng khả năng đánh máy ngày càng hữu ích khi AI trở thành công cụ phổ biến trong công việc. Ảnh: Andrusiak. |
Andreas Francazi (36 tuổi), giáo viên công nghệ thông tin tại Vienna (Áo), cho biết kỹ năng đánh máy của học viên 15-30 tuổi mà ông giảng dạy có xu hướng giảm trong khoảng một thập kỷ qua. Nhiều học viên trẻ có thể gõ khá nhanh nhưng chủ yếu sử dụng hai ngón tay.
Theo Francazi, thế hệ học viên mới không lớn lên bên máy tính truyền thống như những nhóm trước. Vì vậy, ông phải hướng dẫn lại những kỹ năng cơ bản, từ vị trí đặt tay đến cách gõ mà không cần nhìn bàn phím.
Dù vậy, ông nhận thấy ngày càng có học viên muốn cải thiện kỹ năng này. Những bài kiểm tra tốc độ kéo dài khoảng 3 phút có thể khiến cả lớp tập trung hoàn toàn vào màn hình.
“Việc luyện tập có thể giống như thiền. Bạn chỉ ngồi đó, nhìn đoạn văn trước mặt rồi gõ từng ký tự. Nó phần nào giúp bạn bình tĩnh lại”, Francazi nói.
Nhu cầu sử dụng bàn phím cũng xuất hiện trở lại trong môi trường giáo dục. Nick Sjolinder, nhà sáng lập BYOK, thiết bị viết kỹ thuật số tối giản có thể kết nối với bàn phím, cho biết khoảng 10% đơn hàng của công ty đến từ lĩnh vực giáo dục, từ trường tiểu học, trung học đến đại học và các gia đình dạy con tại nhà.
Một giáo viên dạy viết sáng tạo tại trường trung học gần đây còn đặt mua thiết bị theo lô nhằm hạn chế việc học sinh sử dụng AI và giảm những yếu tố gây xao nhãng.
Tarun Krishnamurthy (18 tuổi), sinh viên năm hai tại Đại học Bang San Diego (Mỹ), bắt đầu chủ động luyện đánh máy từ thời trung học cơ sở. Kỹ năng này giúp anh theo kịp những giảng viên nói nhanh và chuyển slide liên tục.
“Tôi may mắn vì ít nhất có thể theo kịp một số giảng viên. Những sinh viên phải nhìn xuống bàn phím có thể gặp khó khăn vì không thể đồng thời theo dõi slide”, anh nói.
Gõ nhanh để dùng AI
Sự phát triển của AI từng được cho là có thể làm giảm nhu cầu đánh máy. Người dùng hiện có thể đọc câu lệnh bằng giọng nói, để công cụ ghi chú tự động hoặc giao một số công việc viết cho chatbot.
Tuy nhiên, việc sử dụng AI hiệu quả vẫn phụ thuộc đáng kể vào thông tin đầu vào. Những câu lệnh dài dòng, thiếu cấu trúc khi nhập bằng giọng nói có thể khiến yêu cầu kém rõ ràng hoặc thiếu chính xác. Điều này khiến một số người trẻ quay lại luyện gõ để nhập prompt nhanh và đầy đủ hơn.
Andrey Gerasimov (23 tuổi), tốt nghiệp ngành khoa học máy tính, chưa từng tham gia lớp đánh máy chính thức. Ban đầu, anh học gõ nhanh để trò chuyện khi chơi trò chơi điện tử, sau đó nâng tốc độ lên khoảng 170 từ/phút.
 |
| Thói quen dùng tablet, điện thoại thông minh khiến một số Gen Z chỉ quen gõ bằng 2 ngón. Ảnh minh họa: Mart Production/Pexels. |
Khi AI trở thành công cụ thường xuyên, Gerasimov nhận thấy tốc độ đánh máy giúp việc viết prompt thuận tiện hơn. “Bạn sẽ thoải mái hơn khi trình bày đầy đủ suy nghĩ và ý tưởng nếu biết rằng việc đó chỉ mất khoảng một phút”, anh nói.
Andrusiak cũng cho rằng khả năng gõ nhanh ngày càng hữu ích trong môi trường làm việc đề cao hiệu suất. Dù thường xuyên dùng AI để hỗ trợ viết và nghiên cứu, cô không muốn phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ.
“Một người bạn từng nói với tôi rằng không cần gõ cả trang, chỉ cần đưa cho AI những câu ngắn. Nhưng tôi cảm thấy như vậy là giao quá nhiều hoạt động tư duy cho công nghệ”, cô chia sẻ.
Với Krishnamurthy, kỹ năng này trở thành lợi thế khi đi làm. Khi AI giúp xử lý nhiều công việc nhanh hơn, tốc độ đánh máy chậm có thể khiến người dùng mất thêm thời gian.
Theo anh, nếu mất quá nhiều thời gian để chuyển suy nghĩ thành văn bản, người lao động có thể khó tận dụng hết tốc độ mà các công cụ AI mang lại. Ngược lại, khả năng gõ nhanh và không cần nhìn bàn phím giúp rút ngắn khoảng cách giữa việc hình thành ý tưởng và đưa yêu cầu cho AI.
AI có cướp đi công việc của chúng ta?
Trong cuốn AI chuyện chưa kể, tác giả Tomoe Ishizumi cho rằng đây chỉ là công cụ tối ưu không hơn không kém. Có một điều chắc chắn rằng AI có thể thay thế phần lớn công việc mà con người đang làm hiện nay. Tuy nhiên, chúng ta không nên nghĩ máy móc sẽ cướp đi công việc của con người mà hãy nghĩ rằng máy móc sẽ làm những công việc vất vả để con người có thời gian sáng tạo hơn.
