Bờ Nam kênh Đôi dọc đường Phạm Thế Hiển, qua phường Chánh Hưng và phường Bình Đông, là khu vực tập trung mật độ nhà ở trên và ven kênh, rạch cao.
Theo các tờ trình UBND TP.HCM trình HĐND TP.HCM tại kỳ họp thứ 5 (kỳ họp chuyên đề) sáng 21/9, toàn tuyến dài khoảng 8,8 km, có khoảng 5.807 trường hợp nhà ven kênh, rạch. Con số này chiếm 38,8% số nhà ven kênh, rạch trên địa bàn quận 8 cũ, tương ứng khoảng 29% chỉ tiêu di dời 20.000 căn và 14,5% mục tiêu di dời 40.000 căn trong giai đoạn 2025-2030.
Phần lớn nhà ở hiện hữu có diện tích nhỏ hẹp, tạm bợ, thiếu hạ tầng; điều kiện vệ sinh, môi trường và an toàn chưa bảo đảm.
Từ hiện trạng này, UBND TP.HCM trình HĐND TP.HCM 4 tờ trình quyết định chủ trương đầu tư các dự án chỉnh trang bờ Nam kênh Đôi, trải dài từ cầu Rạch Ông đến hết bờ Nam kênh Đôi.
Chỉnh trang dải đô thị ven sông
Đoạn đầu tiên là dự án Chỉnh trang đô thị khu vực bờ Nam kênh Đôi, từ cầu Rạch Ông đến cầu Mật, phường Chánh Hưng.
Dự án dự kiến xây dựng khoảng 1,2 km kè phía bờ Nam kênh Đôi; mở rộng đường Phạm Thế Hiển dọc bờ Nam kênh Đôi với bề rộng 30 m; xây dựng hệ thống thoát nước mưa, nước thải, hào kỹ thuật, cây xanh, chiếu sáng dọc tuyến và công viên cây xanh - thể dục thể thao dọc kênh Đôi.
Tổng diện tích đất thu hồi khoảng 6,13 ha, tương ứng khoảng 944 trường hợp bị ảnh hưởng, trong đó 860 trường hợp giải tỏa toàn phần và 84 trường hợp giải tỏa một phần.
Dự án có tổng mức đầu tư hơn 6.870 tỷ đồng, sử dụng ngân sách thành phố, thực hiện trong giai đoạn 2026-2031.
 |
| Kênh đôi trước cuộc tái thiết. Ảnh: Duy Hiệu. |
Tiếp nối đoạn trên là dự án Chỉnh trang đô thị khu vực bờ Nam kênh Đôi, từ cầu Mật đến cầu Hiệp Ân, phường Chánh Hưng.
Dự án dự kiến xây dựng khoảng 2,1 km kè phía bờ Nam kênh Đôi; mở rộng đường Phạm Thế Hiển dọc bờ Nam kênh Đôi với bề rộng 30 m; xây dựng, mở rộng cầu Mật, cầu Hiệp Ân; xây dựng hệ thống thoát nước mưa, nước thải, hào kỹ thuật, chiếu sáng dọc đường Phạm Thế Hiển và công viên cây xanh - thể dục thể thao dọc kênh Đôi.
Tổng diện tích đất thu hồi khoảng 11,01 ha, tương ứng khoảng 2.060 trường hợp bị ảnh hưởng, trong đó 2.042 trường hợp giải tỏa toàn phần và 18 trường hợp giải tỏa một phần.
Tổng mức đầu tư dự án là hơn 13.600 tỷ đồng, nguồn vốn từ ngân sách thành phố. Thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2026 đến 2031.
Đoạn tiếp theo từ cầu Hiệp Ân đến cầu Bà Tàng, thuộc phường Bình Đông, dài khoảng 2,6 km, với 1.278 trường hợp nhà ven kênh, rạch cần thực hiện di dời.
Dự án Chỉnh trang đô thị khu vực bờ Nam kênh Đôi, từ cầu Hiệp Ân đến cầu Bà Tàng với mục tiêu di dời khoảng 1.278 hộ dân đến nơi ở mới có điều kiện sống tốt hơn, đảm bảo an sinh xã hội, xây dựng mới cầu Bà Tàng, mở rộng đường Phạm Thế Hiển lên 30 m.
Dự án đồng thời nhằm hoàn thiện hệ thống giao thông theo quy hoạch, góp phần phát triển giao thông thủy, cải thiện môi trường nước mặt, phòng chống sạt lở; giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường, cải tạo hệ thống thoát nước, xây dựng cảnh quan đô thị văn minh hiện đại, hình thành và phát triển hạ tầng du lịch, phát triển giao thông đường thủy; tăng diện tích mảng xanh và cây xanh, góp phần chỉnh trang đô thị.
Tổng mức đầu tư dự án là hơn 10.634 tỷ đồng, sử dụng ngân sách thành phố. Thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2026 đến năm 2032, trong đó giai đoạn 2026 chuẩn bị đầu tư và thực hiện từ năm 2027.
 |
| Một số hộ dân sinh sống trong những ngôi nhà tạm hai bên bờ kênh hàng ngày vẫn xuống kênh để thả lưới, đánh bắt cá. Ảnh: Duy Hiệu. |
Ở đoạn cuối, dự án Chỉnh trang đô thị khu vực bờ Nam kênh Đôi, từ cầu Bà Tàng đến hết bờ Nam kênh Đôi, phường Bình Đông có chiều dài khoảng 2,9 km.
Dự án được đầu tư để di dời khoảng 1.627 hộ dân nằm trên và ven bờ Nam kênh Đôi đến nơi ở mới có điều kiện sống tốt hơn, đảm bảo an sinh xã hội.
Cùng đó, mở rộng đường Phạm Thế Hiển lên 30 m; xây dựng đường D8, D7 dọc bờ Nam kênh Đôi; giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường, cải tạo hệ thống thoát nước, xây dựng cảnh quan đô thị văn minh hiện đại, hình thành và phát triển hạ tầng du lịch, phát triển giao thông đường thủy; tăng diện tích mảng xanh và cây xanh, góp phần chỉnh trang đô thị.
Dự án có tổng mức đầu tư hơn 17.900 tỷ đồng, nguồn vốn từ ngân sách thành phố, thực hiện giai đoạn 2026-2032.
Hơn 49.000 tỷ đồng cho 8,8 km bờ Nam Kênh Đôi cho thấy quy mô của cuộc chỉnh trang lần này không còn là câu chuyện di dời vài khu nhà ven kênh, mà là một bước tái thiết cả một dải đô thị.
Như vậy, 4 dự án lần lượt bao phủ toàn bộ tuyến bờ Nam kênh Đôi dài khoảng 8,8 km, với các đoạn từ cầu Rạch Ông đến cầu Mật, cầu Mật đến cầu Hiệp Ân, cầu Hiệp Ân đến cầu Bà Tàng và từ cầu Bà Tàng đến hết bờ Nam kênh Đôi.
Cả 4 dự án đều thuộc nhóm A, cấp quyết định chủ trương đầu tư là HĐND TP.HCM, cấp quyết định đầu tư là UBND TP.HCM. Chủ đầu tư dự kiến là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM và hình thức đầu tư công.
Theo UBND TP.HCM, việc đầu tư 4 dự án là cần thiết, cấp bách nhằm thực hiện công tác di dời nhà ven kênh, rạch và chỉnh trang đô thị; qua đó cải thiện điều kiện sống, bảo đảm an toàn cho người dân, đồng thời góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông, cải thiện môi trường, phòng, chống sạt lở, tăng khả năng tiêu thoát nước và chỉnh trang không gian đô thị dọc tuyến bờ Nam kênh Đôi.
Từ đó, UBND TP.HCM trình HĐND TP.HCM xem xét, thông qua chủ trương đầu tư 4 dự án trên. Điều này cho thấy thành phố đang cụ thể hóa mục tiêu di dời nhà ven kênh, rạch bằng những dự án có quy mô, nguồn vốn và tiến độ rõ ràng.
Cầu Rạch Dơi nối TP.HCM với Tây Ninh
Cũng tại kỳ họp thứ 5, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường trình HĐND TP.HCM tờ trình về chủ trương giao cơ quan chủ quản thực hiện dự án xây dựng cầu Rạch Dơi nằm trên hai đơn vị hành chính cấp tỉnh là TP.HCM và tỉnh Tây Ninh.
 |
| Phó chủ tịch Nguyễn Mạnh Cường tại cuộc họp HĐND TP.HCM sáng 21/9. Ảnh: Duy Hiệu. |
Cầu Rạch Dơi kết nối tuyến đường Lê Văn Lương - TP.HCM với đường ĐT.826C - tỉnh Tây Ninh, phù hợp định hướng phát triển hạ tầng giao thông tại Quyết định số 1125/QĐ-TTg ngày 11/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đồ án điều chỉnh quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060.
Dự án nhằm thay thế cầu yếu kết nối TP.HCM với tỉnh Long An, nay là tỉnh Tây Ninh; nâng cấp tuyến đường thủy phục vụ các cảng trên sông Soài Rạp; phát triển hạ tầng giao thông khu vực phía Nam thành phố theo quy hoạch.
Dự án cũng nhằm kết nối giao thông đường bộ thông suốt giữa xã Hiệp Phước, TP.HCM với xã Cần Giuộc, tỉnh Tây Ninh; nâng cấp tuyến giao thông đường thủy từ sông Cần Giuộc đến các cảng biển quốc tế trên sông Soài Rạp; kết nối các huyện phía đông và đông nam của tỉnh Tây Ninh với TP.HCM, đẩy mạnh phát triển kinh tế khu vực xã Hiệp Phước và xã Cần Giuộc.
Tổng chiều dài tuyến khoảng 3,3 km, vận tốc thiết kế 80 km/h. Địa điểm đầu tư tại xã Hiệp Phước, TP.HCM - xã Cần Giuộc, tỉnh Tây Ninh.
Sơ bộ tổng mức đầu tư dự kiến là 3.197 tỷ đồng, nguồn vốn đầu tư dự kiến từ ngân sách thành phố. Thời gian triển khai dự kiến từ năm 2026 đến năm 2029.
Khẩn trương triển khai Luật Phát triển đô thị
Sáng 21/9, HĐND TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031 khai mạc kỳ họp thứ 5 (kỳ họp chuyên đề).
Theo chương trình, HĐND TP.HCM sẽ xem xét, quyết nghị 38 nội dung, gồm 29 dự thảo nghị quyết quy phạm pháp luật và 9 dự thảo nghị quyết cá biệt. Trong đó, có 24 dự thảo nghị quyết cụ thể hóa, tổ chức thực hiện Luật Phát triển đô thị, có phạm vi điều chỉnh rộng, chứa đựng nhiều vấn đề mới, chưa có tiền lệ và liên quan đến nhiều lĩnh vực rất quan trọng.
Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh cho biết một trong những nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với TP.HCM trong giai đoạn hiện nay là khẩn trương triển khai Luật Phát triển đô thị đã được Quốc hội thông qua và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/10/2026.
"Đây không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là cơ hội để thành phố tiếp tục đổi mới tư duy quản lý, phương thức quản trị; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; chủ động, sáng tạo giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra trong quá trình phát triển của một đô thị đặc biệt, có quy mô lớn và giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước", ông nhấn mạnh.
Thành phố Hồ Chí Minh - vùng đất chuyên chở ước mơ
Sách Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh - Thành phố của tôi là ấn phẩm kỷ niệm 50 năm ngày Giải phóng Miền Nam, Thống nhất Đất nước. Sách gồm 28 bài viết, là 28 câu chuyện dung dị, thấm đượm tình yêu dành cho vùng đất nghĩa tình, dễ sống và đáng sống. Từ đó, sách khắc họa và lan tỏa những thành tựu phát triển của TP.HCM dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, chính quyền và sự chung tay, góp sức của nhân dân thành phố từ năm 1975 đến nay.
