Huawei xây dựng 'Nvidia của riêng Trung Quốc'

Huawei - từng đối mặt với sức ép lớn từ các lệnh trừng phạt của Mỹ - tuyên bố tham vọng trở thành “Nvidia của Trung Quốc”, đồng thời nổi lên như một hãng tiên phong trong hệ sinh thái công nghệ bán dẫn và trí tuệ nhân tạo của Bắc Kinh. Theo tờ Chosun Daily, hãng đang có màn trở lại ngoạn mục trên tuyến đầu của cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung vốn leo thang trong kỷ nguyên AI.

“Mục tiêu của Huawei trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) và điện toán là trở thành Nvidia. Năng lực cạnh tranh cốt lõi của Huawei nằm ở việc hỗ trợ khách hàng phát triển các mô hình AI vượt trội”, Guo Ping - Chủ tịch Ủy ban Kiểm toán, cơ quan giám sát cao nhất của Huawei - chia sẻ.

Giống cách Nvidia thống trị hệ sinh thái AI toàn cầu dựa trên GPU, Huawei mong muốn biến thành công ty nền tảng hỗ trợ ngành công nghiệp AI và bán dẫn của Trung Quốc.

Huawei thiết kế chất bán dẫn cho điện thoại thông minh và máy chủ AI. Thông qua các đơn đặt hàng lớn, công ty hỗ trợ phát triển các nhà máy sản xuất chip, bộ nhớ, linh kiện và thiết bị trong nước tại Trung Quốc.

Ngoài ra, Huawei còn tối ưu hóa những mô hình AI hàng đầu của Trung Quốc như DeepSeek và Z.AI trên các chip do chính hãng sản xuất để xây dựng hệ sinh thái độc lập. Những bước đi này cho thấy hãng công nghệ dường như định vị mình không chỉ là công ty riêng lẻ mà còn là một doanh nghiệp có vai trò ngày càng lớn trong việc kết nối các mắt xích của chuỗi cung ứng bán dẫn Trung Quốc.

Mỹ trừng phạt, Huawei lại 'hóa rồng'?

Huawei phát triển chip cho thiết bị viễn thông từ những năm 1990. Năm 2004, hãng thành lập HiSilicon - công ty con thiết kế bán dẫn không sở hữu nhà máy sản xuất, và ra mắt chip Kirin cho điện thoại thông minh năm 2014, bộ tăng tốc AI Ascend năm 2018 và bộ xử lý trung tâm dữ liệu Kunpeng năm 2019. Lúc này, việc sản xuất vẫn phụ thuộc vào TSMC của Đài Loan (Trung Quốc), trong khi phần mềm thiết kế và linh kiện cốt lõi dựa vào Mỹ và châu Âu.

Các lệnh trừng phạt của Mỹ đã hoàn toàn đảo lộn cấu trúc này. Mỹ đưa Huawei vào danh sách hạn chế thương mại năm 2019 và, tới năm 2020 cấm các nhà máy sản xuất chip ở nước ngoài sử dụng công nghệ Mỹ sản xuất chip cho Huawei. Điều này chặn đứng hệ thống sản xuất chip của Huawei thông qua TSMC, khiến doanh thu mảng kinh doanh điện thoại giảm một nửa trong vòng một năm.

Dẫu vậy, sự kiện này thành bước ngoặt trong quá trình chuyển mình của Huawei. Công ty bắt đầu đưa các chip và linh kiện nội địa, ban đầu chỉ sử dụng trong trường hợp khẩn cấp, vào sản phẩm thực tế và hợp tác với các doanh nghiệp Trung Quốc khác để đảm bảo nguồn cung còn thiếu.

“(Ngay sau lệnh trừng phạt năm 2019), công ty đã chuẩn bị cho tình thế khắc nghiệt, sẵn sàng cho trường hợp không thể mua được chip bán dẫn và công nghệ từ Mỹ”, ông He Tingbo - cựu đại diện HiSilicon - cho biết.

Chip Kirin 9000S trên điện thoại Huawei Technologies Mate 60 Pro. Ảnh: Bloomberg.

Cốt lõi của chiến lược này là cấu trúc hợp tác, trong đó HiSilicon thiết kế chip và SMIC - một trong những nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới - đảm nhiệm công đoạn cho ra thành phẩm. Huawei - với tư cách là khách hàng lớn nhất của SMIC với tiến trình 7 nm - đã liên tục đặt hàng Kirin và Ascend, đảm bảo khối lượng sản xuất ổn định, giúp SMIC tích lũy kinh nghiệm và cải tiến công nghệ. Nỗ lực này mang lại kết quả vào năm 2023 khi điện thoại Huawei Mate 60 Pro được trang bị chip hiệu năng cao Kirin 9000S thông qua quy trình 7 nm của SMIC.

Các chip theo quy trình 7 nm của SMIC được trang bị các mô hình AI Trung Quốc. Huawei đang tối ưu hóa cấu trúc tính toán và phương pháp truyền thông để đảm bảo các mô hình như DeepSeek và Z.AI hoạt động hiệu quả trên chip Ascend và phần mềm CANN. Giống cách NVIDIA kết nối các nhà phát triển AI toàn cầu với GPU của mình thông qua CUDA, Huawei đang thu hút các mô hình AI Trung Quốc vào hệ sinh thái Ascend.

Góp công vào nỗ lực quốc gia

Theo Financial Times, Huawei cũng dẫn đầu nỗ lực loại bỏ công nghệ nước ngoài khỏi chuỗi cung ứng bán dẫn của Trung Quốc.

Với các công ty sản xuất bộ nhớ, Huawei đóng vai trò là thị trường sơ cấp và thử nghiệm, bằng cách trang bị cho một số điện thoại DRAM của CXMT và NAND của YMTC thay vì sản phẩm của Samsung Electronics hoặc SK Hynix.

Huawei đã đầu tư trực tiếp vào các công nghệ và thiết bị khó mua được trong nước. Thông qua công ty con Hubble Technology Investment thành lập năm 2019, hãng được cho là đã đầu tư vào hơn 60 công ty Trung Quốc trên toàn bộ quy trình sản xuất bán dẫn, gồm tự động hóa thiết kế điện tử (EDA), vật liệu, tấm bán dẫn, đóng gói và giám định, và thiết bị. Các công ty như SICC (sản xuất vật liệu bán dẫn) và Skyverse (sản xuất thiết bị kiểm tra và đo lường chất lượng bán dẫn) nhờ Hubble đã phát triển thành tên tuổi lớn trong ngành công nghiệp bán dẫn Trung Quốc.

Huawei dường như định vị hãng không chỉ là công ty riêng lẻ mà còn là yếu tố dẫn dắt toàn bộ chuỗi cung ứng Trung Quốc. Ảnh: Reuters.

Gần đây, Huawei tham gia phát triển thiết bị khắc quang học, vốn là nút thắt cổ chai lớn nhất trong công nghệ bán dẫn của Trung Quốc. Thiết bị khắc quang học bị hạn chế nhập khẩu vào Trung Quốc vì các biện pháp kiểm soát xuất khẩu do Mỹ dẫn đầu. Huawei đang sử dụng thiết bị DUV của công ty khởi nghiệp Weiliang trong dây chuyền sản xuất của SMIC. Hãng cũng góp mặt vào hàng loạt thỏa thuận hỗ trợ các tập đoàn Trung Quốc phát triển linh kiện quan trọng trong chế tạo DUV.

Nỗ lực của Huawei góp phần hiện thực hóa tham vọng của Trung Quốc trong việc tự chủ công nghệ và ít bị ảnh hưởng bởi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu. Tuy nhiên, Nikkei Asia nhận định những khoảng cách về công nghệ vẫn còn tồn tại. SMIC tụt hậu so với TSMC về năng suất và chi phí sản xuất với các quy trình tiên tiến, và bộ nhớ băng thông cao (HBM) cùng thiết bị bán dẫn của Trung Quốc thiếu tính cạnh tranh. Hệ sinh thái phần mềm cũng yếu hơn so với CUDA của NVIDIA, vốn đã xây dựng nền tảng trong nhiều thập niên.

Theo một nguồn tin, Huawei đang theo đuổi ý tưởng kết nối hàng trăm hoặc hàng nghìn chip có hiệu năng thấp hơn để bù đắp hạn chế về hiệu suất đơn chip.

“Ý tưởng là bù đắp thiếu sót về hiệu năng của chip bằng công nghệ kết nối quy mô lớn và tập hợp các nhà máy sản xuất chip, bộ nhớ, linh kiện và thiết bị dưới sự lãnh đạo của Huawei. Mặc dù việc cạnh tranh với NVIDIA trên thị trường toàn cầu có thể khó khăn, hãng muốn biến thành tập đoàn giám sát toàn bộ hệ sinh thái AI tại thị trường Trung Quốc”, một nguồn tin tiết lộ.