 |
Infantino đã vượt qua nhiều sóng gió trong gần một thập niên đứng đầu FIFA, từ những tranh cãi về quyền lực, tài chính cho tới cách điều hành tổ chức bóng đá lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, lần này thử thách lại đến từ một nơi khó ngờ hơn: chính điều lệ của FIFA.
FairSquare mới đây gửi đơn tới Ủy ban Quản trị, Kiểm toán và Tuân thủ FIFA, đề nghị xác định Infantino không còn đủ điều kiện tranh cử nhiệm kỳ 2027-2031. Theo lập luận của tổ chức này, Infantino đã trải qua ba nhiệm kỳ kể từ khi lên thay Sepp Blatter vào năm 2016, đồng nghĩa đã chạm giới hạn mà điều lệ FIFA cho phép.
Nếu quan điểm đó được chấp nhận, kế hoạch tiếp tục lãnh đạo FIFA của Infantino có thể chấm dứt trước cả khi cuộc bầu cử năm 2027 diễn ra. Nghịch lý nằm ở chỗ những quy định được tạo ra để tránh lặp lại mô hình quyền lực kéo dài dưới thời Blatter giờ có thể trở thành thứ ngăn chính người kế nhiệm ông tiếp tục tại vị.
Ba năm đầu tiên gây tranh cãi
Mấu chốt nằm ở giai đoạn từ tháng 2/2016 đến năm 2019. Infantino được bầu làm Chủ tịch FIFA tại đại hội bất thường sau khi Blatter rời ghế, qua đó tiếp quản phần còn lại của nhiệm kỳ vốn kéo dài tới năm 2019.
Sau đó, Infantino tiếp tục được bầu lại vào năm 2019 rồi năm 2023. Nếu tính mỗi lần ông được bầu làm chủ tịch là một nhiệm kỳ, giai đoạn 2016-2019 là nhiệm kỳ đầu tiên, 2019-2023 là nhiệm kỳ thứ hai và 2023-2027 là nhiệm kỳ thứ ba.
Theo cách hiểu này, Infantino sẽ không còn quyền tranh cử sau năm 2027, bởi điều lệ FIFA giới hạn chủ tịch ở tối đa ba nhiệm kỳ. Đây cũng là cơ sở chính để FairSquare đặt câu hỏi về tính hợp lệ của một chiến dịch tranh cử mới.
FIFA lại có cách tính khác. Cuối năm 2022, Hội đồng FIFA xác định giai đoạn 2016-2019 không được xem là một nhiệm kỳ đầy đủ, bởi Infantino khi ấy chỉ hoàn thành phần thời gian còn lại trong nhiệm kỳ của Blatter.
Cách giải thích này tạo ra khác biệt rất lớn. FIFA coi giai đoạn 2019-2023 mới là nhiệm kỳ đầu tiên của Infantino, còn nhiệm kỳ hiện tại từ 2023 đến 2027 mới là lần thứ hai ông nắm ghế chủ tịch theo cách tính chính thức.
 |
| Tranh cãi tập trung vào giai đoạn 2016-2019, khi FIFA không tính ba năm đầu Infantino nắm quyền là một nhiệm kỳ đầy đủ. |
Nếu quan điểm đó tiếp tục được giữ nguyên, Infantino có thể tranh cử thêm một lần vào năm 2027 và ở lại tới năm 2031 nếu giành chiến thắng. Khi ấy, tổng thời gian ông đứng đầu FIFA sẽ vào khoảng 15 năm, dài hơn đáng kể so với con số 12 năm thường được nhắc tới khi nói về giới hạn ba nhiệm kỳ.
Đó cũng là điểm FairSquare tập trung phản bác. Tổ chức này cho rằng điều lệ FIFA không tạo ra ngoại lệ đủ rõ để loại bỏ hoàn toàn giai đoạn 2016-2019 khỏi phép tính, nhất là khi Infantino vẫn được bầu và thực hiện đầy đủ quyền lực của một chủ tịch trong quãng thời gian đó.
Miguel Maduro, cựu Chủ tịch Ủy ban Quản trị và Rà soát độc lập FIFA, cũng tham gia hỗ trợ lập luận pháp lý cho đơn khiếu nại. Theo ông, giới hạn nhiệm kỳ được đưa vào sau cuộc khủng hoảng năm 2015 để ngăn quyền lực tập trung quá lâu vào một cá nhân, vì vậy việc diễn giải luật theo hướng mở đường cho một chủ tịch tại vị tới 15 năm khó tránh khỏi tranh cãi.
Di sản thời hậu Blatter quay lại với Infantino
Giới hạn nhiệm kỳ không phải một chi tiết nhỏ trong bộ máy FIFA. Nó là một trong những thay đổi quan trọng được đưa ra sau khi tổ chức này chìm trong bê bối tham nhũng năm 2015 và Blatter phải rời chiếc ghế từng nắm giữ suốt nhiều năm.
Mục tiêu của cuộc cải tổ khi đó khá rõ ràng: FIFA cần một cơ chế đủ mạnh để không một chủ tịch nào có thể giữ quyền lực quá lâu. Việc giới hạn số nhiệm kỳ vì thế trở thành biểu tượng cho nỗ lực xây dựng một FIFA minh bạch hơn và tránh lặp lại những gì từng xảy ra dưới thời Blatter.
Infantino lên nắm quyền đúng vào thời điểm những thay đổi ấy được thông qua và trong nhiều năm luôn gắn nhiệm kỳ của mình với hình ảnh về một FIFA đã bước sang thời kỳ mới. Chính vì vậy, nếu ông có thể ở lại từ năm 2016 tới 2031 nhờ cách tính bỏ qua ba năm đầu tiên, câu hỏi về ý nghĩa thực sự của giới hạn nhiệm kỳ sẽ ngày càng khó né tránh.
Tranh cãi càng lớn khi FIFA chưa công khai đầy đủ cơ sở pháp lý đứng sau quyết định năm 2022. FairSquare cho rằng việc chỉ đưa ra kết luận mà không giải thích chi tiết vì sao ba năm đầu của Infantino không được tính là một nhiệm kỳ khiến cách xử lý của FIFA thiếu sức thuyết phục.
Vấn đề vì thế không còn đơn thuần là cách đếm số năm. Điều đáng quan tâm hơn nằm ở việc FIFA có thể tự diễn giải điều lệ của mình đến đâu, đặc biệt khi cách giải thích đó mang lại lợi ích trực tiếp cho người đang đứng đầu tổ chức.
 |
| Những quy định được đưa ra sau thời Sepp Blatter nhằm hạn chế quyền lực của chủ tịch FIFA giờ có thể trở thành thứ chặn đường Infantino. |
Áp lực với Infantino cũng xuất hiện vào thời điểm vị thế của ông không còn hoàn toàn yên ổn như trước. Những tranh cãi gần đây liên quan tới cách FIFA vận hành, mô hình thương mại và mức độ tập trung quyền lực khiến mối quan hệ giữa ban lãnh đạo tổ chức này với một số liên đoàn lớn trở nên căng thẳng hơn.
Dù vậy, Infantino vẫn còn nhiều lợi thế nếu cuộc chiến kéo dài tới năm 2027. Ông sở hữu mạng lưới ủng hộ rộng trong các liên đoàn thành viên, trong khi FIFA từ năm 2022 đã công khai quan điểm rằng giai đoạn 2016-2019 không được tính vào giới hạn ba nhiệm kỳ.
Bởi vậy, câu chuyện sắp tới có thể không bắt đầu bằng việc Infantino giành được bao nhiêu phiếu. Trước khi nghĩ tới kết quả bầu cử, FIFA phải trả lời một câu hỏi cơ bản hơn: ông có còn đủ tư cách xuất hiện trên lá phiếu năm 2027 hay không.
Nếu cách diễn giải năm 2022 tiếp tục được giữ nguyên, con đường ở lại tới năm 2031 của Infantino vẫn rộng mở. Nhưng nếu đơn khiếu nại buộc FIFA phải đọc lại điều lệ theo hướng chặt chẽ hơn, người đã đứng ở trung tâm quyền lực bóng đá thế giới suốt một thập niên có thể bị chặn lại bởi chính bộ luật được tạo ra để ngăn một triều đại kéo dài.
Cuốn sách “Leading: Learning from Life and My Years at Manchester United” được Sir Alex Ferguson viết chung với Michael Moritz xuất bản năm 2015 đem tới kinh nghiệm sống quý báu cho bất kỳ ai.
