Dù sở hữu khả năng tự phục hồi, gan vẫn có thể chịu tổn thương khi phải chống đỡ rượu bia trong thời gian dài. Hiểu đúng giới hạn của gan là bước đầu tiên để nhận diện nguy cơ và chủ động bảo vệ sức khỏe “cỗ máy” đang đảm nhiệm hơn 500 nhiệm vụ mỗi ngày này.
Gan có khả năng tự phục hồi thế nào?
Lá gan vốn sở hữu năng lực “tái sinh” hiếm có trong cơ thể. Ngay cả khi cắt bỏ một phần, gan vẫn có thể khởi động quá trình tự tái tạo để bù đắp phần mất đi, thông qua cơ chế tăng kích thước và tăng sinh tế bào. Tạp chí Phẫu thuật Anh ghi nhận nghiên cứu trên những người cắt bỏ 20-69% gan, gan đã hồi phục 82-99% thể tích ban đầu trong 6 tháng.
Song, điều đó không đồng nghĩa gan sẽ “phục hồi vô hạn” hay “bất khả tổn thương”. Gan mỗi ngày phải điều chỉnh hầu hết hóa chất trong máu, thông qua hơn 500 nhiệm vụ như chuyển hóa glucose, tổng hợp protein, lọc máu, đào thải thuốc, bài tiết mật... Nếu liên tục đưa chất độc hại vào cơ thể, những tổn thương kéo dài vượt quá mức chịu đựng khiến gan dần suy kiệt.
 |
| Những tổn thương kéo dài vượt quá mức chịu đựng, khiến gan dần suy kiệt. |
Trong đó, rượu bia được y khoa quốc tế nhận định là nguyên nhân hàng đầu gây ra những bệnh tật và tử vong do gan có thể phòng ngừa được trên toàn cầu. Điều gì đã xảy ra khi khả năng “tự hồi phục” của gan không còn đủ sức chống đỡ những tổn thương tích lũy của rượu bia theo thời gian?
Uống nhiều rượu bia gây tổn thương gan
Theo Viện Y tế Mỹ, do 90% lượng rượu được chuyển hóa ở gan, nên cơ quan này không chỉ tiếp xúc nhiều với ethanol (cồn) mà còn cả các chất chuyển hóa độc hại từ rượu, dẫn đến những tổn thương gan nghiêm trọng dạng cấp tính và mạn tính.
Tổn thương gan sớm nhất là gan nhiễm mỡ, gặp ở 95-100% người uống nhiều rượu. Khoảng 10-35% người bị gan nhiễm mỡ sẽ tiến triển lên dạng tổn thương nặng hơn, gọi là viêm gan nhiễm mỡ. Ở giai đoạn xơ gan, mô sẹo tích tụ làm cho các mô gan xơ hóa, khó tự phục hồi và suy gan.
 |
| Uống nhiều rượu bia dẫn đến các dạng tổn thương gan khó phục hồi. |
Nghiên cứu năm 2025 trên tạp chí khoa học Nature lý giải tổn thương gan do rượu bia dưới góc độ giải phẫu tế bào. Đó không chỉ là câu chuyện tế bào bị phá hủy nhanh hơn tế bào được tái tạo, mà còn là chuỗi rối loạn trong cơ chế điều phối quá trình tự phục hồi chức năng gan.
Giải pháp giúp gan phục hồi và duy trì sức khỏe lâu dài
Chính bởi khả năng tái tạo của gan có giới hạn, nên hạn chế uống rượu bia ở người khỏe mạnh và kiêng hẳn rượu bia ở người mắc bệnh gan là khuyến cáo hàng đầu của chuyên gia y tế hiện nay.
Thực tế, không ít người uống rượu bia do đặc thù công việc, yêu cầu xã giao... Những người này nên chủ động thăm khám sức khỏe định kỳ, xét nghiệm chức năng gan, phát hiện bệnh sớm và kịp thời điều trị trước khi suy gan xảy ra.
Người hay uống rượu bia cũng cần bảo vệ và chăm sóc lá gan hơn, bằng cách tích cực vận động thể thao, uống đủ nước và dinh dưỡng lành mạnh. Tránh tự ý ăn kiêng quá mức, áp dụng cách “thải độc” truyền miệng thiếu căn cứ, sử dụng thuốc giải độc gan không rõ nguồn gốc.
 |
| Chăm sóc lá gan bằng dinh dưỡng lành mạnh cùng thảo dược hỗ trợ điều trị các bệnh gan. |
Một trong những biện pháp bảo vệ gan có cơ sở khoa học hiện nay, là sử dụng sản phẩm hỗ trợ chăm sóc sức khỏe gan và phục hồi chức năng gan có chiết xuất thảo dược. Nhiều thảo dược được y học cổ truyền công nhận hỗ trợ điều trị các bệnh gan từ lâu đời, có thể kể đến dược liệu quý như nấm linh chi, hà thủ ô đỏ, núc ná, đan sâm... cho đến rau củ quả dân dã như lê ki ma, củ cải, mướp đắng, tỏi, gấc, đu đủ…
Các sản phẩm kết hợp nhiều thành phần thảo dược, cần được chứng minh bằng nghiên cứu khoa học tin cậy, rõ ràng về nguồn gốc và công bố đầy đủ thông tin. Quy trình sản xuất đạt tiêu chuẩn của cơ quan chức năng, ứng dụng công nghệ định chuẩn đúng thành phần có lợi cho gan… sẽ tối ưu hiệu quả bảo vệ.
Những sản phẩm bổ gan không đạt chuẩn và không rõ cơ sở khoa học, có thể gây thêm tổn thương gan. Do đó, người có bệnh gan nên hỏi kỹ bác sĩ, dược sĩ trước khi sử dụng.
TPBVSK Giải độc gan Naturenz là công trình nghiên cứu 20 năm của Viện Công nghệ Sinh học dưới sự phát triển của Dược Hậu Giang. Sản phẩm chiết xuất từ 6 rau củ quả thiên nhiên (lê ki ma, củ cải, mướp đắng, tỏi, gấc, đu đủ) giúp hỗ trợ bổ gan, mát gan, hạ men gan và giảm các dấu hiệu do chức năng gan suy giảm.
TPBVSK Naturenz Gold là phiên bản nâng cấp với 7 dược liệu có tác dụng đặc hiệu lên gan (núc nác, đan sâm, nấm linh chi, hoa marigold, hà thủ ô đỏ, nấm bào ngư, hoài sơn). Sản phẩm hỗ trợ giảm các triệu chứng của viêm gan, giải độc và bảo vệ gan, tăng cường chức năng gan.
Giấy phép quảng cáo 1544/2022/XNQC-ATTP do Cục An toàn Thực phẩm - Bộ Y tế cấp. Các thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.
