Khói mù đặc quánh Singapore và Malaysia, đe dọa giải F1

Theo Bloomberg, dữ liệu từ IQAir cho thấy Singapore và Kuala Lumpur hiện nằm trong nhóm 5 đô thị ô nhiễm nhất thế giới. Tình trạng khô hạn diện rộng cùng gió chủ đạo hướng đông - đông nam dự kiến sẽ tiếp tục đẩy khói mù bao phủ hai quốc gia này trong tuần tới.

Loạt sự kiện trước nguy cơ bị gián đoạn

Malaysia chuẩn bị đăng cai chặng đua Công thức 1 (F1) đầu tiên sau 9 năm vào cuối tuần này tại Đường đua Quốc tế Sepang, diễn ra song song với giải Marathon Standard Chartered tại Kuala Lumpur.

Bầu không khí cay nồng hiện đe dọa trực tiếp đến sức khỏe vận động viên và khán giả. Ban tổ chức giải marathon cho biết đang cân nhắc các phương án dự phòng nếu thời tiết xấu đi, trong khi giải đua xe đạp Le Tour de Langkawi cũng dự kiến khép lại vào Chủ nhật.

“Chúng tôi hy vọng các trận mưa gần đây sẽ làm sạch khói mù vì có tới ba sự kiện lớn diễn ra cuối tuần này. Tính đến thời điểm hiện tại, mọi hoạt động vẫn diễn ra theo kế hoạch”, Bộ trưởng Truyền thông Malaysia Fahmi Fadzil phát biểu.

Cuối tuần trước, chất lượng không khí kém đã buộc ban tổ chức giải bán marathon tại Singapore phải cắt giảm cự ly thi đấu vào phút chót. Đảo quốc này cũng sẽ tổ chức chặng đua Singapore Grand Prix từ ngày 9/10.

“Chất lượng không khí tại Singapore sẽ biến động theo hướng gió và các trận mưa rào cục bộ. Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy chu kỳ thời tiết này sẽ sớm chấm dứt”, ông Fergus Keatinge, Giám đốc WeatherMapping.com, nhận định.

Đỉnh điểm ô nhiễm tại Indonesia

Trong khi khói mù lan rộng khắp khu vực Đông Nam Á, người dân tại Pontianak - thành phố 700.000 dân trên đảo Borneo (Indonesia) - mới chỉ vừa nhận được sự giải tỏa tạm thời nhờ những trận mưa hiếm hoi sau nhiều tuần sống trong không khí độc hại.

Khói bụi từ các đám cháy rừng bao phủ nhiều tỉnh thành ở Indonesia. Ảnh: Reuters.

“Sau trận mưa, tôi lập tức cảm nhận sự khác biệt. Tầm nhìn rõ hơn và không khí dễ thở hơn nhiều”, bà Lilis Suryani (43 tuổi) chia sẻ.

Sinh viên Uray Rosa Febrianti (23 tuổi) coi cơn mưa là “món quà từ Thượng đế” giúp hạ nhiệt cơn khát mưa kéo dài.

Tuy nhiên, cơn mưa ngắn ngủi chưa thể dập tắt cuộc khủng hoảng. Theo IQAir, vào một thời điểm ngày 29/9, nồng độ bụi mịn PM2.5 tại Pontianak vẫn cao hơn 23 lần mức an toàn do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị. Đầu tháng này, con số này có thời điểm vượt 100 lần mức khuyến nghị.

PM2.5 là những hạt bụi có kích thước rất nhỏ, có thể xâm nhập sâu vào phổi, thậm chí đi vào máu và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Trước vấn đề này, các trường học buộc phải đóng cửa và hàng nghìn ca bệnh đường hô hấp đã được ghi nhận.

Khói mù xuyên biên giới là bài toán chu kỳ tại Đông Nam Á, nhưng mùa hè năm nay trở nên tồi tệ nhất trong nhiều năm do hiện tượng El Niño gây hạn hán gắt gao. Hoạt động đốt nương làm rẫy, phát quang đất đồn điền cọ dầu và gỗ trên các vùng đất than bùn bị tháo nước khiến ngọn lửa dễ dàng lan rộng ngoài tầm kiểm soát.

Nền tảng theo dõi cháy rừng thuộc Bộ Lâm nghiệp Indonesia ghi nhận 15.461 điểm nhiệt trong tháng này, vượt mức năm 2019 và chỉ đứng sau năm 2015. Chỉ số dự báo cháy rừng tại phần lớn khu vực Kalimantan và miền nam Sumatra vẫn duy trì ở mức rất cao.

Ông David Gaveau, nhà khoa học môi trường và nhà sáng lập tổ chức bảo tồn TheTreeMap, cho rằng quy mô các vụ cháy hiện nay là hệ quả của “50 năm suy thoái rừng, phá rừng và chuyển đổi đất than bùn”.

Theo ông, hạn hán khiến những vấn đề này nghiêm trọng hơn, khiến “các đám cháy vốn có thể được khống chế lại lan rộng ngoài tầm kiểm soát, thiêu rụi những khu vực lớn hơn nhiều so với dự định ban đầu”.

Mưa lũ tàn phá Nam Á và Đông Nam Á, hàng chục người chết

Trái ngược với tình trạng khô hạn gây cháy rừng tại Indonesia, nhiều quốc gia láng giềng đang gồng mình chống chịu đợt lũ lụt tàn khốc.

Tính đến ngày 29/9, mưa lớn kéo dài gây lũ lụt nghiêm trọng tại Ấn Độ và Nepal đã khiến ít nhất 83 người thiệt mạng.

Đường phố ngập nước tại thành phố Kanpur (Ấn Độ) ngày 28/9. Ảnh: Times of India.

Tại Ấn Độ, mưa lớn liên tục ba ngày ở bang Uttar Pradesh làm ít nhất 62 người chết, 46 người bị thương và hơn 1.000 ngôi nhà hư hỏng. Nhiều khu vực, bao gồm thủ phủ Lucknow, đã cho học sinh nghỉ học để bảo đảm an toàn. Tại bang Odisha, lũ lụt cũng buộc hơn 75.000 người phải sơ tán khẩn cấp.

Tại Nepal, Cơ quan Quản lý Thảm họa Quốc gia ghi nhận 21 người chết, 5 người mất tích và gần 200 ngôi nhà bị hư hại do thiên tai từ ngày 24 đến 27/9.

Tại Campuchia, lũ lụt đã nhấn chìm nhiều khu vực thuộc 10 tỉnh, ảnh hưởng đến gần 45.000 gia đình và buộc khoảng 36.000 người phải rời bỏ nhà cửa. Hơn 50.000 ha lúa bị tàn phá, cùng hàng trăm tuyến đường, trường học và cơ sở y tế bị hư hỏng nặng, tập trung tại hai tỉnh Battambang và Banteay Meanchey.

Thủ tướng Campuchia Hun Manet thăm người dân vùng lũ tỉnh Banteay Meanchey ngày 28/9. Ảnh: AKP.

Khmer Times đưa tin Thủ tướng Campuchia Hun Manet ngày 29/9 đã trực tiếp thị sát vùng lũ, cam kết đẩy mạnh cứu trợ và nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu là bảo vệ tính mạng người dân.

Trong khi đó tại Thái Lan, Cục Khí tượng (TMD) cho biết dù gió mùa tây nam suy yếu giúp giảm mưa diện rộng ở miền Bắc, mưa lớn cục bộ vẫn diễn ra tại các huyện phía tây như Mae Hong Son và Chiang Mai.

Cơ quan này phát đi cảnh báo đợt mưa lớn tiếp theo sẽ tràn vào từ ngày 5 đến 10/10, kéo theo nguy cơ cao về lũ quét, sạt lở đất và ngập úng diện rộng.