Gan đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng trong cơ thể. Cơ quan này tham gia tiêu hóa thức ăn, sản xuất protein cần thiết cho quá trình đông máu, đồng thời loại bỏ độc tố và các chất thải ra khỏi cơ thể.
Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ gan và giúp cơ quan này hoạt động bình thường. Điều này đúng với cả người có gan khỏe mạnh và những người mắc bệnh gan như gan nhiễm mỡ hoặc xơ gan.
Những thực phẩm giàu chất xơ, chất chống oxy hóa hoặc chất béo lành mạnh có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe gan.
Rau họ cải - Nguồn chất xơ và chất chống oxy hóa tốt
Theo GoodRx, bông cải xanh, súp lơ trắng, cải Brussels và cải bẹ xanh là những lựa chọn tốt cho sức khỏe gan.
Nhóm rau này cung cấp nhiều chất xơ, một dưỡng chất có lợi cho chức năng gan. Chúng cũng chứa các chất chống oxy hóa và hợp chất thực vật có khả năng góp phần bảo vệ tế bào, đồng thời có thể giúp giảm nguy cơ một số bệnh lý, trong đó có ung thư gan.
Tỏi - Cung cấp hợp chất lưu huỳnh hỗ trợ hoạt động của gan
Tỏi chứa nhiều hợp chất lưu huỳnh, có thể kích hoạt một số enzyme ở gan tham gia vào quá trình chuyển hóa và loại bỏ các chất không cần thiết khỏi cơ thể.
Tỏi cũng cung cấp selen, một vi chất thiết yếu có đặc tính chống oxy hóa. Selenium góp phần hỗ trợ hoạt động của các enzyme chống oxy hóa tự nhiên, từ đó giúp bảo vệ tế bào gan trước tổn thương do stress oxy hóa.
 |
| Tỏi cung cấp hợp chất lưu huỳnh hỗ trợ hoạt động của gan. Ảnh: Shutterstock. |
Cá béo - Bổ sung omega-3
Các loại cá béo như cá hồi và cá hồi vân là nguồn cung cấp omega-3. Bệnh gan có liên quan đến chế độ ăn quá nhiều chất béo omega-6 và không đủ omega-3. Vì vậy, tăng cường cá béo trong chế độ ăn có thể giúp cân bằng lượng chất béo này. Omega-3 cũng có khả năng làm chậm quá trình tiến triển của bệnh gan, đặc biệt gan nhiễm mỡ.
Cà phê - Thức uống có thể giúp bảo vệ gan
Theo WebMD, cà phê có thể có lợi cho sức khỏe gan nhờ đặc tính chống viêm và chống oxy hóa. Cả cà phê có caffeine và cà phê decaf đều được cho là có lợi.
Một số nghiên cứu cho thấy các hợp chất trong cà phê, trong đó có diterpene, có thể tham gia vào các quá trình chuyển hóa và giải độc của cơ thể, từ đó có khả năng mang lại lợi ích cho người bị xơ hóa gan hoặc xơ gan. Tuy nhiên, nên hạn chế lượng đường thêm vào cà phê bởi tiêu thụ quá nhiều đường không có lợi cho gan.
Trà xanh - Giàu catechin chống oxy hóa
Trà xanh rất giàu một nhóm chất chống oxy hóa gọi là catechin. Nghiên cứu cho thấy các hợp chất này có thể giúp bảo vệ cơ thể trước một số loại ung thư, trong đó có ung thư gan.
Lượng catechin có thể cao hơn khi bạn tự pha trà xanh và uống nóng, trong khi trà xanh đóng chai hoặc trà xanh uống lạnh pha sẵn thường chứa hàm lượng catechin thấp hơn.
Tuy nhiên, nên uống trà xanh ở mức vừa phải và tránh sử dụng chiết xuất trà xanh dạng thực phẩm bổ sung nếu không có chỉ định phù hợp. Chiết xuất trà xanh và, trong một số trường hợp hiếm gặp, việc tiêu thụ lượng trà xanh rất lớn có thể liên quan đến tổn thương gan, thậm chí suy gan.
 |
| Trà xanh là một trong những đồ uống rất có lợi cho gan. Ảnh: Shutterstock. |
Trái cây họ cam quýt - Bổ sung chất chống oxy hóa
Các loại trái cây họ cam quýt có thể hỗ trợ hoạt động của gan, trong đó bưởi được chú ý nhờ chứa naringin và naringenin. Đây là những hợp chất có đặc tính chống oxy hóa, có thể giúp giảm viêm và góp phần bảo vệ gan trước tổn thương.
Tuy nhiên, bưởi có thể tương tác với một số loại thuốc, làm thay đổi cách cơ thể hấp thu hoặc chuyển hóa thuốc. Vì vậy, nếu đang sử dụng thuốc thường xuyên, bạn nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi ăn bưởi với lượng lớn.
Ngoài ra, các loại trái cây họ cam quýt còn giàu vitamin C, dưỡng chất cần thiết cho hệ miễn dịch và sức khỏe tổng thể.
Nếu muốn điều chỉnh chế độ ăn để hỗ trợ gan, việc hạn chế những thực phẩm không có lợi cũng quan trọng không kém. Một số nhóm thực phẩm cần tránh bao gồm:
- Đồ ăn nhanh: Thường chứa nhiều đường, muối và chất béo không lành mạnh.
- Thực phẩm siêu chế biến: Chứa nhiều thành phần khiến gan phải chuyển hóa, đồng thời liên quan đến tình trạng viêm và tích tụ mỡ trong gan.
- Thực phẩm nhiều đường: Lượng đường bổ sung cao có thể tạo thêm gánh nặng cho gan.
- Đồ uống có đường: Không chỉ nước ngọt mà còn bao gồm nước uống thể thao, nước tăng lực và một số loại nước trái cây đóng chai.
- Ngũ cốc tinh chế: Nên hạn chế thực phẩm làm từ bột mì trắng hoặc bột tinh luyện, thay bằng ngũ cốc nguyên hạt.
- Thịt đỏ và thịt chế biến: Thịt bò, thịt lợn và các loại thịt chế biến có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch, bệnh gan và một số loại ung thư.
- Rượu bia: Uống nhiều rượu làm tăng nguy cơ tổn thương gan.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc trong cuộc sống thường ngày chính là “ngắn và cụ thể”. Khi nào bị bệnh thì uống thuốc. Hết bệnh thì nhanh chóng ngừng thuốc. Tuy nhiên, nếu chỉ thay đổi mỗi cách sử dụng thuốc thì chúng ta không thể khỏe mạnh lên. Để thật sự khỏe mạnh, mỗi chúng ta cũng cần thay đổi cả thói quen sống và cách suy nghĩ của mình.
