Kiến trúc ẩn mình giữa thiên nhiên đang dần trở thành xu hướng trong quy hoạch. Ảnh: Tường Vi.

Nhà ở, đình, chùa có mối quan hệ xanh với nhau kể cả về nghĩa đen và nghĩa bóng. Dĩ nhiên đất ở đô thị quý như vàng, một công trình kiến trúc không dễ gì dành đất cho cây xanh, cho sân vườn.

Nhưng trong một quần thể kiến trúc, trong một khu vực đô thị, trong một cộng đồng không thể thiếu vắng những không gian cây xanh mang đầy sức sống, những không gian trống để nhìn thấy bầu trời lồng lộng, không gian mặt nước để lắng dịu đi mọi thứ... một không gian chung thoáng đãng để cho con người tiếp cận với nhau nhiều hơn, tiếp cận với thiên nhiên nhiều hơn, và mối quan hệ đó mang một ý nghĩa xanh đích thực.

Một quần thể kiến trúc, một khu vực đô thị không thể phủ kín bằng bê tông, sắt thép và nhựa đường, mà phải dành những diện tích nhất định cho khoảng không gian xanh.

Trong chuyên môn quy hoạch có một thuật ngữ để chỉ rõ sự thưa dày của kiến trúc trên mặt đất, đó là mật độ xây dựng. Mật độ xây dựng càng thưa thoáng, con người càng dễ sống hơn.

Đất đô thị có hạn, người ta phải làm nhà cao tầng, nhưng nhà càng cao, người càng nhiều thì mặt đất phải càng thưa thoáng. Xung quanh ngôi nhà cao tầng phải là cây xanh, mặt nước, phải thiên nhiên hơn và phải coi đó như là vạch nối giữa những cái nhân tạo với cái tự nhiên.

Từ trước tới nay, khi làm quy hoạch xây dựng thường thì người ta bố trí mạng lưới đường sá rồi các kiến trúc trước, và coi đó như là nhân tố quyết định sự hợp lý của quy hoạch, sau đó mới chen vào những mảng xanh xung quanh các khu chức năng sử dụng hoặc xung quanh các kiến trúc.

Nhưng gần đây, một số chuyên gia quy hoạch đã nêu lên ý tưởng là phải dựa vào địa hình địa lý tự nhiên để bố trí hệ thống mảng xanh trước nhằm làm sao cho con người có thể sống hài hòa với thiên nhiên tốt nhất rồi sau đó mới bố cục mọi thứ khác.

Nghe có vẻ rất lãng mạn và có gì đó không thực tế lắm, nhưng có lẽ đấy là một ý tưởng hay, một quy luật cần có. Cái quy luật ấy sẽ phù hợp với quy luật của tự nhiên hơn.

Kiến trúc xanh, không gian xanh ngày càng trở nên vô cùng quan trọng đối với cuộc sống con người và đối với cuộc sống đô thị khi mà số lượng người càng nhiều lên, khi mà số lượng công trình trên mặt đất càng dày thêm, khi mà thiên nhiên đã bị xâm phạm quá nhiều.

Thế giới vốn đã là một thực thể rất cân bằng âm dương. Cái thế cân bằng ấy ngày càng bị phá vỡ đi, và trách nhiệm của loài người là phải lấy lại sự cân bằng đó, giống như hiện nay trên toàn thế giới đang đấu tranh để giảm bớt hiệu ứng nhà kính vậy.

Xanh không chỉ còn là một khái niệm nữa mà phải là một hành động để cứu vãn con người, để cho con người sống hài hòa với trời đất hơn.