Kinh tế Nhật Bản tăng trưởng chậm hơn dự báo

Tăng trưởng GDP Nhật Bản trong quý II thấp hơn kỳ vọng khi tiêu dùng hộ gia đình giảm lần đầu sau 8 quý. Ảnh: Reuters.

Theo số liệu Chính phủ Nhật Bản công bố ngày 17/8, GDP quý II tăng 1,1% theo tốc độ hàng năm, thấp hơn đáng kể mức dự báo 2% trong khảo sát của Reuters. Tính theo quý, GDP tăng 0,3%, cũng dưới mức kỳ vọng 0,5% và chậm lại so với mức tăng 1,9% của quý trước.

Tiêu dùng tư nhân là điểm yếu lớn nhất. Chi tiêu hộ gia đình giảm 0,02% so với quý trước, trái với dự báo tăng 0,5%, đồng thời ghi nhận lần giảm đầu tiên sau 8 quý. Nhu cầu đối với ôtô và điều hòa từng được thúc đẩy bởi một số thay đổi chính sách, nhưng hiệu ứng này không kéo dài. Các chương trình giáo dục miễn phí và giá thuốc lá tăng cũng gây sức ép lên tổng chi tiêu.

Đầu tư vốn của doanh nghiệp cũng giảm 1,2%, trong khi giới phân tích dự báo tăng 0,4%. Bất ổn liên quan đến xung đột tại Trung Đông và gián đoạn chuỗi cung ứng khiến một số doanh nghiệp thận trọng hơn với kế hoạch đầu tư.

Dù vậy, xuất khẩu tiếp tục nâng đỡ nền kinh tế. Nhu cầu bên ngoài ròng đóng góp 0,5% vào tăng trưởng quý II. Xuất khẩu được hỗ trợ bởi nhu cầu của Mỹ đối với xe hybrid Nhật Bản và làn sóng đầu tư toàn cầu vào trí tuệ nhân tạo, qua đó thúc đẩy xuất khẩu thiết bị và linh kiện bán dẫn.

Kazutaka Maeda, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Meiji Yasuda Research Institute, cho rằng các yếu tố gây thất vọng trong quý II chủ yếu mang tính nhất thời, vì vậy chưa cho thấy nền kinh tế đang suy yếu rõ rệt.

Tuy nhiên, chi phí nhập khẩu vẫn là rủi ro đối với tiêu dùng. Đồng yen yếu và giá dầu thô cao khiến chi phí năng lượng tăng, tạo áp lực để doanh nghiệp nâng giá bán. Takeshi Minami, kinh tế trưởng tại Norinchukin Research Institute, cảnh báo áp lực tăng giá có thể lan rộng hơn từ mùa thu.

Triển vọng quý III cũng chưa sáng rõ. Khảo sát của Japan Center for Economic Research cho thấy 37 chuyên gia kinh tế dự báo GDP chỉ tăng trung bình 0,05% theo tốc độ hàng năm trong giai đoạn tháng 7-9.

Dù vậy, giới phân tích chưa cho rằng số liệu GDP yếu sẽ khiến Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) từ bỏ kế hoạch tăng lãi suất.

Masato Koike, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Sompo Institute Plus, cũng nhận định tiêu dùng yếu chưa chắc lập tức làm chệch hướng kế hoạch tăng lãi suất. Tuy nhiên, diễn biến này có thể khiến BOJ lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn và giãn tốc độ thắt chặt chính sách.

Đây là bài toán ngày càng phức tạp đối với ngân hàng trung ương Nhật Bản. Một mặt, tiền lương tăng và hoạt động xuất khẩu tương đối ổn định cho thấy nền kinh tế vẫn có sức chống chịu. Mặt khác, tiêu dùng và đầu tư trong nước chưa tạo được động lực đủ mạnh, trong khi chi phí nhập khẩu có nguy cơ tiếp tục tăng.

BOJ vì thế phải cân bằng giữa hai mục tiêu: tiếp tục đưa lãi suất ra khỏi vùng thấp kéo dài để tạo dư địa chính sách và tránh thắt chặt quá nhanh khi sức cầu nội địa còn yếu.