Ung thư thường âm thầm phát triển trước khi gây triệu chứng rõ rệt. Ảnh: Shutterstock.

Làm thế nào để chúng ta biết mình bị ung thư?

Đáng buồn là nhiều khi chúng ta lại không biết.

Các dấu hiệu của bệnh ung thư đôi khi mơ hồ hoặc khó phát hiện. Ví dụ, vào thời điểm khối u hình thành, có thể có hàng tỷ tế bào ung thư đang phát triển trong cơ thể. Nếu phát hiện khối u ác tính, gần như ngay lập tức bác sĩ đề nghị phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị.

Tuy nhiên, đôi khi, đã quá muộn.

Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu bạn có thể ngăn chặn sự lây lan của ung thư bằng cách phát hiện các tế bào dị thường trước khi khối u hình thành? Máy tính lượng tử có thể đóng một vai trò quan trọng trong những nỗ lực này.

Ngày nay, trong những lần khám định kỳ tại bệnh viện, chúng ta sẽ xét nghiệm máu và có thể nhận được kết luận của bác sĩ là sức khỏe tốt. Thế rồi sau đó, các dấu hiệu nhận biết bệnh ung thư lại có thể xuất hiện. Vì vậy bạn có thể tự hỏi, tại sao xét nghiệm máu đơn giản lại không thể phát hiện ung thư?

Đó là bởi vì hệ miễn dịch của chúng ta thường không thể phát hiện ra tế bào ung thư. Chúng bay dưới tầm của radar. Tế bào ung thư không phải là những kẻ xâm nhập từ bên ngoài dễ dàng được hệ miễn dịch nhận ra. Chúng là những tế bào của chính chúng ta bị suy biến, và vì vậy có thể lẩn tránh để không bị phát hiện. Do đó, xét nghiệm máu phân tích phản ứng miễn dịch không thể nhận ra sự hiện diện của ung thư.

Từ hơn 100 năm trước, người ta đã biết rằng các khối u ung thư có thể thải tế bào và phân tử vào các dịch của cơ thể. Ví dụ, tế bào và phân tử ung thư có thể được phát hiện trong máu, nước tiểu, dịch não tủy và thậm chí cả nước bọt.

Thật không may, điều này chỉ xảy ra khi đã có hàng tỷ tế bào ung thư đang phát triển trong cơ thể bạn. Khi đó, phẫu thuật thường là cần thiết để loại bỏ khối u. Nhưng gần đây, kỹ thuật di truyền đã mang lại cho chúng ta khả năng phát hiện các tế bào ung thư trôi nổi trong máu hoặc các dịch khác của cơ thể. Một ngày nào đó, phương pháp này có thể trở nên đủ nhạy để phát hiện chỉ vài trăm tế bào ung thư, cho chúng ta nhiều năm để can thiệp trước khi khối u hình thành.

Nhưng, chỉ trong vài năm gần đây, các nhà khoa học mới có thể tạo ra một hệ thống cảnh báo sớm bệnh ung thư cho người bình thường. Một hướng nghiên cứu đầy hứa hẹn được gọi là sinh thiết lỏng (liquid biopsy), phương pháp xét nghiệm ung thư nhanh chóng, tiện lợi và linh hoạt, có thể tạo ra một cuộc cách mạng trong việc phát hiện ung thư.

Liz Kwo và Jenna Aronson viết trên Tạp chí *American Journal of Managed Care*: "Trong những năm gần đây, sự phát triển lâm sàng của sinh thiết lỏng để phát hiện ung thư, một công cụ sàng lọc mang tính cách mạng, đã tạo ra sự lạc quan to lớn."

Hiện nay, sinh thiết lỏng có thể phát hiện tới 50 loại ung thư khác nhau. Cuối cùng, một lần thăm khám chuẩn đã có thể phát hiện bệnh ung thư nhiều năm trước khi chúng trở nên nguy hiểm.

Trong tương lai, ngay cả nhà vệ sinh trong phòng tắm của bạn cũng có thể đủ nhạy để phát hiện dấu hiệu của các tế bào ung thư, enzyme và các gene liên quan đến ung thư lưu thông trong chất dịch của cơ thể bạn, để ung thư không trở nên nguy hiểm hơn bệnh cảm lạnh thông thường. Mỗi lần đi vệ sinh, bạn có thể vô tình bị xét nghiệm ung thư. “Nhà vệ sinh thông minh” có thể là tuyến phòng thủ đầu tiên của chúng ta.

Mặc dù hàng ngàn đột biến khác nhau có thể gây ung thư, nhưng máy tính lượng tử có thể học cách xác định chúng để một xét nghiệm máu đơn giản có thể phát hiện nhiều loại ung thư có thể xảy ra.

Có lẽ bộ gene của chúng ta có thể được đọc hằng ngày hoặc hằng tuần và được quét bởi các máy tính lượng tử từ xa để tìm ra bất kỳ bằng chứng nào về các đột biến có hại. Đây không phải là cách chữa bệnh ung thư, nhưng nó cho phép ngăn chặn bệnh lan rộng nên ung thư khi đó sẽ không nguy hiểm hơn cảm lạnh thông thường.

Nhiều người đặt câu hỏi đơn giản, “Tại sao chúng ta không thể chữa khỏi cảm lạnh thông thường?” Thực tế, chúng ta có thể. Nhưng vì có hơn 300 loại virus rhino có thể gây cảm lạnh và vì chúng liên tục biến đổi nên việc phát triển 300 loại vaccine nhắm đến mục tiêu luôn di động này là vô nghĩa. Chúng ta chỉ đơn giản là sống cùng với nó.

Đây có thể là tương lai của nghiên cứu ung thư. Thay vì là bản án tử hình, cuối cùng nó có thể được coi như một sự phiền toái mà thôi. Vì có rất nhiều gene ung thư nên việc tìm ra phương pháp chữa trị cho tất cả có thể không thực tế.

Nhưng nếu chúng ta có thể phát hiện chúng bằng máy tính lượng tử nhiều năm trước khi chúng lây lan, khi chúng chỉ là tập hợp nhỏ gồm vài trăm tế bào ung thư, thì có thể ngăn chặn được sự tiến triển của chúng.

Nói cách khác, trong tương lai, chúng ta vẫn có thể mắc ung thư, nhưng có lẽ sẽ hiếm khi nó giết chết ai đó.