Sông Sài Gòn và hệ thống kênh rạch là nét đặc biệt của TP.HCM. Ảnh: Quỳnh Danh.

Làm thế nào để tạo được bản sắc riêng? Như ta đều biết mỗi một vùng đất đều có thiên nhiên khác nhau, có lịch sử khác nhau, từ đấy nó tạo ra cho con người ở nơi ấy có những tính cách riêng và từ tính cách riêng đó tạo ra những sản phẩm xã hội phù hợp cho mình.

Thành phố chúng ta vốn đã có sẵn một bản sắc riêng, đó là một không gian thiên nhiên đầy sông nước với mưa thuận gió hòa, rất yên bình, rất khoáng đạt. Đó là những con người rất hiền hòa, rất cởi mở, rất năng động, rất bao dung, rất nghĩa tình...

Xây dựng một thành phố phù hợp được với những yếu tố đó là ta đã tạo ra được bản sắc riêng cho mình. Ngày nay, người ta thường nói đến khái niệm phải “giữ gìn bản sắc”, nhưng theo tôi bản sắc không chỉ là những cái riêng tốt đẹp đã có và đang có cần phải được giữ gìn, cần phải được phát huy, nhân rộng mà bản sắc còn là những cái riêng mới mà chúng ta đang và sẽ tạo ra trên nền tảng của cái bản sắc vốn có.

Vậy bản sắc riêng của Sài Gòn - TP.HCM là gì?

Trước tiên, đây là một thành phố có không gian thiên nhiên đầy sông nước với con sông Sài Gòn uốn lượn như con rồng mà hiếm nơi nào có được, với những dòng kênh ngang dọc đầy nước và gió.

Qua chiến tranh và qua thời kỳ phát triển hỗn độn, những dòng kênh đã trở nên hôi thối với hàng vạn căn nhà lụp xụp của những người nghèo khổ sinh sống ven kênh. Còn sông Sài Gòn thì đầy những con tàu nghênh ngang ngồn ngộn làm cho dòng sông trở nên chật chội, nghẹt thở.

Bây giờ, chúng ta đã và vẫn phải tiếp tục trả lại sự trong xanh vốn có của những dòng kênh, người đã lên bờ, tôm cá đã trở lại, hai bên bờ kênh là những công viên xanh, trên sông Sài Gòn các cảng cũng được di dời dần ra ngoài làm cho dòng sông thoáng đãng hơn, trả lại được cái chất mênh mang thơ mộng cho dòng sông.

Và sau này, chúng ta sẽ phát huy thêm những lợi thế mang đầy tính nhân văn của cái thế sông nước này. Như vậy là chúng ta biết giữ gìn và phát huy bản sắc của mình.