Vài năm trở lại đây, Nguyễn Hương (32 tuổi, phường Láng Hạ, Hà Nội) gần như không có một ngày làm việc chỉ với một công việc. Bên cạnh vị trí marketing toàn thời gian, cô nhận thêm nhiều dự án bên ngoài, từ viết kịch bản quảng cáo, tư vấn marketing đến booking KOL/KOC và hỗ trợ tổ chức sự kiện cuối tuần. Công việc chính mang về khoảng 17 triệu đồng mỗi tháng, trong khi các dự án ngoài giúp Hương có thêm 15-20 triệu đồng.

Nhờ duy trì nhiều nguồn thu, cô có thể tích lũy khoảng 100 triệu đồng mỗi năm. Mục tiêu trước mắt của Hương là dành đủ tiền sửa nhà cho bố mẹ, sau đó mới tính đến các kế hoạch cá nhân.

Không riêng Hương, công việc thứ hai đang được một bộ phận người trẻ xem như cách gia tăng thu nhập và củng cố khả năng tích lũy.

Xét theo thế hệ, Millennials có tỷ lệ làm thêm cao nhất, ở mức 63%, tiếp đến là Gen Z với 59%, Gen X 50% và Baby Boomers 45%. Với Millennials, các động lực phổ biến nhất gồm ứng phó với chi phí sinh hoạt tăng, giảm phụ thuộc vào một nguồn thu nhập và xây dựng mạng lưới an toàn tài chính, lần lượt chiếm 47%, 46% và 43%.

Lịch trình mỗi ngày của Nguyễn Hương thường bắt đầu từ 7h và kết thúc vào khoảng 22h, kéo dài gần như cả tuần. Chỉ những cuối tuần không có sự kiện, cô mới có thời gian nghỉ ngơi trọn vẹn.

Khối lượng công việc lớn khiến thời gian dành cho gia đình ít đi, song Hương cho rằng đây là sự đánh đổi phù hợp với giai đoạn hiện tại.

Hoàng Giang (27 tuổi, phường Yên Sở, Hà Nội) cũng đang đảm nhận cùng lúc 3 công việc. Cô hiện làm chuyên viên marketing cho một chủ đầu tư xây dựng và đã làm công việc này được khoảng 6 tháng. Ngoài giờ hành chính, Giang tiếp tục phụ trách truyền thông cho 2 lĩnh vực khác là thể thao và giáo dục.

Lịch làm việc của cô gần như kín từ đầu tuần đến cuối tuần. Công việc chính chiếm khung giờ 9-17h, từ thứ Hai đến thứ Bảy, sau đó cô tiếp tục xử lý các đầu việc bên ngoài. Song song với đó, Giang vẫn theo học chương trình cao học tại Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Ba nguồn thu mang về cho Giang tổng cộng khoảng 20-25 triệu đồng mỗi tháng. Sau khi chi trả sinh hoạt phí và đầu tư cho việc học, cô duy trì gửi khoảng 10 triệu đồng vào khoản tiết kiệm.

Đến nay, Giang đã xây dựng được một quỹ dự phòng, phân bổ giữa tiền mặt và vàng. Cô coi vàng là một kênh tích lũy phù hợp với mục tiêu dài hạn của bản thân.

Những khoản tiết kiệm hiện tại được Giang chuẩn bị cho cuộc sống hôn nhân trong tương lai gần, xa hơn là kế hoạch xây nhà. Với quan điểm “không để thời gian lãng phí”, cô muốn tận dụng giai đoạn chưa có quá nhiều trách nhiệm gia đình để gia tăng thu nhập và xây dựng nền tảng tài chính.

Việc nhiều người trẻ vẫn duy trì nghề phụ dù thu nhập chưa đáng kể cho thấy tiền bạc không phải động lực duy nhất. Trong bối cảnh thị trường lao động nhiều biến động, họ còn muốn mở rộng kỹ năng, tạo thêm lựa chọn nghề nghiệp và giảm phụ thuộc vào một công việc duy nhất.

Quang Hưng (31 tuổi, phường Dĩ An, TP.HCM) là một trường hợp như vậy. Chia sẻ với Tri Thức - Znews, anh cho biết công việc thứ hai không chỉ mang lại thêm thu nhập mà còn là cơ hội rèn luyện những kỹ năng ít có điều kiện sử dụng trong công việc chính.

Hưng hiện làm IT phần cứng, đồng thời đảm nhận công việc kinh doanh cho một công ty chuyên thiết bị gia dụng và điện gia dụng. Anh bắt đầu công việc thứ hai khoảng 3 năm trước, ban đầu với mục tiêu có thêm thu nhập và mở rộng khả năng nghề nghiệp.

Theo Hưng, IT vẫn là nguồn thu chính và ổn định hơn. Tuy nhiên, khi nhu cầu chi tiêu tăng, anh muốn có thêm một nguồn tiền để chủ động hơn thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lương cố định.

Dù gặt hái nhiều trải nghiệm, Quang Hưng thừa nhận nhịp sống vừa học vừa làm liên tục cũng thu hẹp đáng kể quỹ thời gian nghỉ ngơi. Anh xem đây chỉ là giai đoạn tăng tốc ngắn hạn để tích lũy kinh nghiệm, không phải lối sống nên duy trì lâu dài.

Cùng chung guồng quay, Hương tự khép mình vào lịch làm việc kéo dài từ 7h đến 22h gần như cả tuần. Cường độ này giúp cô nhanh chóng hiện thực hóa mục tiêu sửa nhà cho bố mẹ và xây dựng khoản tích lũy an toàn.

Dự định khi hoàn thành mục tiêu, cô sẽ bớt nhận dự án ngoài để dành thời gian sống chậm lại bên gia đình. Vào những ngày quá tải, Hương chủ động lắng nghe cơ thể, ăn uống chỉn chu hơn, ưu tiên giấc ngủ và kiểm soát khối lượng công việc.

Có thể thấy, đa nhiệm để gia tăng thu nhập là đòn bẩy giúp giới trẻ bứt phá tài chính và kỹ năng. Tuy nhiên, quyết định này cũng mang lại rủi ro về sức khỏe, giấc ngủ.

Từng chia sẻ với Tri Thức - Znews, ThS.BS Nguyễn Thị Cúc, khoa Đột quỵ não, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, nhận định chế độ sinh hoạt và làm việc thiếu khoa học có thể gây tổn hại sức khỏe nhanh chóng. Theo bác sĩ, tình trạng thiếu ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng đến não bộ, đồng thời làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, trong đó có đột quỵ.

Không chỉ sức khỏe thể chất, áp lực kéo dài còn đặt ra nguy cơ đối với sức khỏe tinh thần, nhất là khi người trẻ phải cùng lúc đáp ứng nhiều yêu cầu từ công việc và cuộc sống.

Bác sĩ Nguyễn Mạnh Hoàn, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần Mai Hương, cho biết số người trẻ đến khám và được chẩn đoán burnout có xu hướng gia tăng. Theo ông, người trẻ hiện phải đối mặt với nhiều nguồn áp lực, từ công việc, mạng xã hội đến kỳ vọng của bản thân, gia đình và xã hội.

Ông phân tích thêm rằng khi căng thẳng kéo dài, não bộ và hệ thần kinh liên tục phải phản ứng với áp lực, từ đó có thể dẫn đến kiệt sức.