Lo trở tay không kịp trước đề xuất bỏ thi lớp 10 chuyên theo từng môn

Học sinh TP.HCM tham dự kỳ thi vào lớp 10 chuyên. Ảnh: Duy Hiệu.

Khi con vừa lên lớp 6, gia đình chị Dương Hoa (TP.HCM) đã định hướng cho con ôn tập để thi vào lớp chuyên Toán tại một trường chuyên ở TP.HCM.

Suốt hai năm qua, con chị theo học các lớp bồi dưỡng, nâng cao kiến thức để chuẩn bị cho kỳ thi. Nhưng khi biết Bộ GD&ĐT đề xuất thay đổi cách tổ chức và tuyển sinh trường THPT chuyên, gia đình chị Hoa không khỏi lo lắng.

Hoang mang

Mỗi tháng, nhà chị Hoa chi hơn 4 triệu đồng cho con học thêm Toán và ôn thi vào trường chuyên. Đây là khoản đầu tư không nhỏ, nhưng vợ chồng chị xác định cần chuẩn bị từ sớm vì kỳ thi vào trường chuyên tại TP.HCM có tính cạnh tranh cao. Nếu đợi đến lớp 9 mới bắt đầu, con có thể không đủ thời gian xây dựng nền tảng kiến thức và rèn luyện tư duy giải toán nâng cao.

Điều khiến chị Hoa băn khoăn là nếu phương án này được thông qua, con sẽ phải chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh theo hướng nào. Hiện tại, phần lớn thời gian học tập của con chị dành cho Toán, từ củng cố kiến thức đến rèn luyện các dạng bài nâng cao. Nếu con phải bổ sung nhiều môn để đáp ứng yêu cầu tuyển sinh theo nhóm, thời gian dành cho môn học mà con có thế mạnh sẽ bị thu hẹp.

Tương tự, có con đặt mục tiêu thi chuyên Hóa, chị Nguyễn Hải (phường Hà Đông, Hà Nội) cũng đứng ngồi không yên. Chị kể con đã bắt đầu ôn luyện từ lớp 7, ngoài học thêm còn ôn thi gia sư riêng. Không chỉ Hóa mà cả Toán, Văn, Anh. Có hôm con học ở trường về muộn, chị phải mang cơm đến tận lớp để con ăn rồi đưa thẳng đến trung tâm học tiếp.

Dành nhiều năm chuẩn bị, nên khi biết phương án mới có thể được áp dụng ngay từ năm 2027 hoặc 2028, bản thân chị và nhiều phụ huynh khác rất bức xúc. Vì sợ ảnh hưởng tới tâm lý của con nên người mẹ chưa chia sẻ gì.

Theo chị Hải, cách tuyển sinh mới buộc thí sinh phải dành thời gian cho cả môn Lý, Sinh để thi bài đánh giá năng lực tổng hợp, thay vì thi Toán, Văn, Tiếng Anh và Hóa chuyên (hệ số 2) như trước đây.

Bên cạnh đó, chị Hải cũng đặt câu hỏi về tính công bằng khi Toán được đưa vào bài thi nâng cao và nhân hệ số 2. Theo chị, cách tính này có thể tạo lợi thế cho những học sinh định hướng chuyên Toán.

“Môn chuyên mà con đã miệt mài học suốt mấy năm lại chỉ được tính hệ số 1, ngang với các môn còn lại. Bố mẹ đọc phương án còn thấy áp lực, huống chi các con", chị nói.

Người mẹ cho biết nếu đề xuất áp dụng ngay năm nay và con còn quyết tâm, gia đình vẫn đồng hành cùng con, nhưng mục tiêu cao nhất sẽ là trường công tốp đầu thay vì trường chuyên.

Bộ GD&ĐT đề xuất chuyển từ tuyển sinh theo từng môn chuyên sang tuyển sinh theo khối chuyên. Ảnh minh họa: Thái An.

Học sinh, phụ huynh làm gì?

Chị Dương Hoa hiểu mục tiêu của Bộ GD&ĐT là giúp học sinh có kiến thức rộng hơn, hạn chế tình trạng học lệch và có thêm thời gian lựa chọn môn chuyên sâu sau khi vào trường. Tuy nhiên, theo chị, với những em đã xác định rõ sở trường và mục tiêu theo đuổi một môn học từ sớm, thay đổi này có thể khiến các em phải điều chỉnh cả quá trình học tập.

Với những lo lắng hiện tại, chị Hoa bày tỏ Bộ GD&ĐT cần sớm công bố lộ trình cụ thể, nhất là phương án áp dụng đối với học sinh đang học lớp 8, lớp 9. Phụ huynh cần biết cấu trúc đề thi, nội dung kiến thức, cách đánh giá năng lực và thời điểm áp dụng để có thể định hướng cho con.

"Gia đình tôi không phản đối việc đổi mới mô hình trường chuyên nếu cách làm mới thực sự giúp học sinh phát triển tốt hơn. Tuy nhiên, tôi mong sự thay đổi không khiến những em đã có mục tiêu học tập rõ ràng phải đánh đổi thời gian để làm lại từ đầu", chị Hoa nói.

Đồng quan điểm, chị Nguyễn Hải cho rằng nếu cần đổi mới, Bộ GD&ĐT nên có lộ trình áp dụng theo từng khóa học, thay vì thay đổi đột ngột với những học sinh đã chuẩn bị cho kỳ thi theo quy định cũ. Chẳng hạn, bộ có thể áp dụng quy định mới với những khóa học sinh bắt đầu vào lớp 6 năm nay, để các em và gia đình có đủ thời gian tìm hiểu, thích nghi và xây dựng kế hoạch học tập phù hợp.

Trước lo lắng của phụ huynh, thầy Đinh Đức Hiền, Hiệu trưởng FPT School Bắc Giang, khuyên học sinh lớp 9 bình tĩnh theo dõi thông báo chính thức từ cơ quan quản lý và trường dự định đăng ký. Các em không nên mặc định tất cả trường sẽ áp dụng phương án mới ngay, cũng chưa thể chắc chắn mọi trường đều lùi thời điểm triển khai sang năm học 2028-2029.

Trong thời gian chờ quy định cụ thể, học sinh cần tiếp tục nắm chắc kiến thức chương trình THCS, duy trì thế mạnh ở môn học đã lựa chọn, đồng thời rèn luyện khả năng đọc hiểu, lập luận và phân tích dữ liệu.

“Khi có phương án cụ thể, các em nên cùng giáo viên xác định phần cần điều chỉnh. Không nên bỏ kế hoạch đang thực hiện hoặc đăng ký thêm hàng loạt lớp chỉ vì lo lắng”, thầy Hiền chia sẻ.

Với phụ huynh, hiệu trưởng cho rằng cần giúp con hiểu công sức học tập nghiêm túc không mất đi khi cách thi thay đổi. Kiến thức, tư duy và tính kỷ luật đã hình thành vẫn có giá trị. Điều nên tránh là truyền sự bất an của người lớn sang con, khiến các em nghĩ mọi cố gắng trước đây đều vô ích.

Với các khóa sau, phụ huynh nên tạo điều kiện để con khám phá nhiều lĩnh vực, đồng thời chú ý bồi dưỡng những thế mạnh khi năng khiếu dần bộc lộ. Học nền tảng rộng không có nghĩa là san bằng mọi sở trường; ngược lại, phát triển chuyên sâu cũng không đồng nghĩa với việc bỏ qua những năng lực cần thiết khác.

Thầy Hiền nhấn mạnh trường chuyên là cơ hội tốt với học sinh phù hợp, nhưng không phải con đường duy nhất để phát triển tài năng. Mục tiêu của gia đình nên là tìm môi trường giúp con tiến bộ, giữ được hứng thú học tập và phát triển năng lực lâu dài.

“Một kết quả tuyển sinh ở tuổi 15 không đủ để xác định giới hạn hay tương lai của các em”, thầy nói.