Loài chim có tiếng kêu 'như máy khoan bê tông'

Chim seriema chân đỏ, "ứng viên" cho danh hiệu loài chim có tiếng kêu lớn nhất thế giới.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Massachusetts Amherst (UMass Amherst), Mỹ, phát hiện chim chuông họng trần (bare-throated bellbird) và chim seriema chân đỏ (red-legged seriema) đều phát ra tiếng kêu có cường độ trên 120 decibel.

"Âm thanh gần nhất trong đời sống hàng ngày có thể dùng để so sánh là tiếng máy khoan bê tông", João C.T. Menezes, đồng tác giả nghiên cứu và nhà sinh học tiến hóa, nói với CNN.

Hai loài chim này được xác định có tiếng kêu rất lớn cạnh tranh về mức âm thanh với chim chuông trắng (white bellbird). Năm 2019, loài này được ghi nhận phát ra tiếng kêu lên tới 125 decibel, được Guinness World Records công nhận là loài chim có tiếng kêu lớn nhất.

Chim chuông họng trần là họ hàng gần của chim chuông trắng. Các nhà nghiên cứu "có linh cảm" loài này sẽ nằm trong nhóm có tiếng kêu lớn nhất thế giới. Tiếng kêu của chim chuông họng trần được ghi nhận ở mức 122,4 decibel khi đo từ khoảng cách tiêu chuẩn một mét và lấy trung bình trong khoảng thời gian 20 mili giây.

Chim chuông họng trần, loài có thể trở thành chim có tiếng kêu lớn nhất thế giới.

Theo chuyên gia, danh hiệu "loài chim có tiếng kêu lớn nhất thế giới" còn phụ thuộc vào tiêu chí đo. Xét mức âm thanh cao nhất của từng cá thể, chim chuông họng trần đứng đầu, với tiếng kêu đạt đỉnh gần 131 decibel khi quy đổi về khoảng cách một mét.

Trong khi đó, nếu tính trung bình mức đỉnh mà tiếng kêu của các cá thể đạt được tại bất kỳ thời điểm nào, chim chuông trắng đứng đầu với 127 decibel, dựa trên 6 cá thể.

Nhóm nghiên cứu xác định các tiếng kêu trên sau khi đo âm thanh của 123 loài chim tại Massachusetts và Brazil từ tháng 12/2018 đến tháng 1/2025. Theo Đại học Massachusetts Amherst, tiếng kêu của 113 loài trong số này chưa từng được ghi nhận trước đó.

Trên thực tế, hoạt động đo âm lượng tiếng chim trong tự nhiên gặp nhiều khó khăn. Các nhà nghiên cứu cần xác định chính xác khoảng cách từ thiết bị ghi âm đến con chim bởi khoảng cách ảnh hưởng trực tiếp đến mức âm thanh thu được. Trong nhiều trường hợp, họ có thể nghe thấy chim nhưng không nhìn thấy. Khi phát hiện được con vật, nó có thể bay đi hoặc "ngừng hót hoàn toàn vì nhút nhát".

Một trong những loài có tiếng kêu nhỏ nhất được nhóm ghi nhận là chim chickadee mũ đen (black-capped chickadee), với âm lượng tương đương tiếng máy xay sinh tố.

Chim chickadee mũ đen, một trong những loài có tiếng kêu nhỏ tương đương tiếng máy xay sinh tố.

Sau khi hiệu chỉnh ảnh hưởng của tiếng ồn nền và khoảng cách, các nhà nghiên cứu so sánh số liệu âm thanh với kích thước cơ thể và độ rộng phần mỏ mở của từng loài. Kết quả cho thấy các loài có kích thước lớn hơn và phần miệng mở rộng hơn có xu hướng phát ra tiếng kêu lớn hơn.

"Những con chim lớn có hệ cơ phát triển hơn, có khả năng tạo áp suất bên trong lớn hơn và cuối cùng tạo ra âm thanh lớn hơn. Miệng rộng hơn cũng cho phép nhiều năng lượng âm thanh lan tỏa ra môi trường", Menezes nói.

Tuy nhiên, một số loài chim có thể phát ra âm thanh lớn hơn cả những động vật có kích thước lớn hơn nhiều như voi, sư tử hay bò rừng. Điều này cho thấy có thể tồn tại một cơ chế khác giúp chim tạo ra âm thanh lớn mà các nhà khoa học vẫn chưa xác định được.

Các nhà nghiên cứu cũng chưa thể kết luận chắc chắn những yếu tố môi trường và tiến hóa nào khiến một số loài chim phát ra tiếng kêu lớn hơn các loài khác.

Dù đã ghi nhận cường độ âm thanh của nhiều loài chim, Menezes cho rằng số liệu hiện có vẫn chỉ chiếm "một phần rất nhỏ" trong tổng số các loài chim trên thế giới. Ông cho rằng "vẫn còn rất nhiều câu hỏi cần được giải đáp".