Loài hoa chỉ nở 20 ngày nhưng mang về nguồn thu 1,3 tỷ USD/năm

Mùa hoa mẫu đơn ở Lạc Dương, Trung Quốc. Ảnh: Luoyangtravel

Loài hoa chỉ nở khoảng 20 ngày

Khoảng đầu tháng 4 hằng năm, khi tiết xuân phủ lên cố đô Lạc Dương, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc, những con đường dẫn vào các vườn mẫu đơn bắt đầu ken đặc người. Từ sáng sớm, du khách đã xếp hàng trước cổng Công viên Vương Thành, Viên Minh hay Vườn Quốc Hoa để kịp ngắm những bông mẫu đơn nở rực rỡ nhất.

Mùa hoa chỉ kéo dài khoảng 20 ngày, nhưng đó cũng là quãng thời gian Lạc Dương bước vào mùa làm ăn sôi động nhất.

Ít ai nghĩ một loài hoa có vòng đời ngắn ngủi lại có thể trở thành động lực tăng trưởng của cả một thành phố hơn 7 triệu dân.

Theo số liệu từ Lễ hội Văn hóa Hoa mẫu đơn Lạc Dương lần thứ 43 năm 2026, chỉ trong hơn nửa tháng đầu mùa lễ hội, thành phố đã đón hơn 11,32 triệu lượt khách, thu về khoảng 9,3 tỷ nhân dân tệ (tương đương 1,3 tỷ USD) từ du lịch.

Tính trung bình, mỗi du khách chi khoảng 822 nhân dân tệ (120 USD) cho lưu trú, ăn uống, mua sắm và các hoạt động trải nghiệm.

Những con số này cho thấy giá trị của Lạc Dương nằm ở hệ sinh thái dịch vụ được phát triển quanh mùa hoa, chứ không dừng ở những cánh hoa nở rộ trong vài tuần.

Buổi lễ khai mạc Lễ hội hoa mẫu đơn năm 2026 ở Lạc Dương, Trung Quốc. Ảnh: China Daily

Hoa mẫu đơn đã gắn bó với Lạc Dương hơn 1.500 năm và từ lâu trở thành biểu tượng của sự phồn vinh trong văn hóa Trung Hoa.

Tuy nhiên, điều làm nên giá trị của loài hoa này ngày nay không nằm ở lịch sử hay vẻ đẹp, mà ở cách thành phố khai thác nó.

Bài toán mà Lạc Dương phải giải suốt nhiều năm khá đơn giản nhưng không dễ có lời đáp: làm thế nào để một loài hoa chỉ nở khoảng 20 ngày vẫn có thể tạo ra giá trị trong suốt 365 ngày?

Câu trả lời không phải là kéo dài mùa hoa, mà là kéo dài chuỗi giá trị của hoa. Từ nghiên cứu giống, trồng trọt, chế biến thực phẩm, mỹ phẩm, dược liệu đến phát triển du lịch văn hóa và kinh tế trải nghiệm, Lạc Dương từng bước biến một sản vật mang tính mùa vụ thành một ngành công nghiệp vận hành quanh năm.

Và đó mới là câu chuyện đáng chú ý phía sau những cánh đồng mẫu đơn rực rỡ mỗi độ tháng tư về.

Một bông hoa trở thành cả chuỗi công nghiệp

Nếu phần lớn địa phương chỉ khai thác hoa mẫu đơn như một sản phẩm du lịch theo mùa, Lạc Dương lại chọn cách khai thác gần như toàn bộ giá trị của loài cây này.

Theo Cục Lâm nghiệp và Thảo nguyên Quốc gia Trung Quốc, Lạc Dương từng có khoảng 66.700 ha mẫu đơn, trong đó khoảng 26.700 ha là mẫu đơn lấy hạt - vùng nguyên liệu lớn nhất Trung Quốc cho ngành dầu hạt mẫu đơn.

Điều đó cho phép thành phố mở rộng chuỗi giá trị vượt xa những cánh hoa nở vào mùa xuân.

Hạt được ép thành dầu ăn cao cấp; cánh hoa dùng làm trà, bánh, đồ uống và tinh dầu; rễ trở thành dược liệu Đông y; còn hình ảnh mẫu đơn xuất hiện trên gốm sứ, tranh, đồ lưu niệm và nhiều sản phẩm sáng tạo khác.

Trong số đó, dầu hạt mẫu đơn được xem là sản phẩm có giá trị kinh tế cao nhất. Theo một số nghiên cứu, hạt mẫu đơn chứa khoảng 22-38% dầu, trong đó hơn 90% là axit béo không bão hòa, còn hàm lượng Omega-3 (α-linolenic) đạt khoảng 40-45%.

Trà hoa mẫu đơn ở Trung Quốc. Ảnh: Dragonteahouse

Nhờ đặc tính này, dầu hạt mẫu đơn được Trung Quốc đưa vào nhóm dầu thực vật chất lượng cao và định hướng phát triển cho ngành thực phẩm chức năng.

Song song với chế biến sâu, Lạc Dương đầu tư mạnh vào nghiên cứu giống. Các viện nghiên cứu xây dựng ngân hàng gene, lai tạo nhiều giống mẫu đơn mới với màu sắc, thời gian nở và khả năng thích nghi khác nhau, vừa phục vụ du lịch vừa phát triển thị trường cây giống.

Từ một loài hoa chỉ được trồng để ngắm, mẫu đơn dần trở thành nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp khác nhau.

Giá trị của loài hoa vì thế không còn kết thúc khi mùa xuân qua đi, mà tiếp tục được tạo ra trong các nhà máy, phòng thí nghiệm và dây chuyền chế biến.

Nuôi sống cả thành phố

Sau khi xây dựng được chuỗi công nghiệp, Lạc Dương tiếp tục giải một bài toán khác: Làm thế nào để mỗi du khách chi tiêu nhiều hơn và ở lại lâu hơn.

Thay vì chỉ tổ chức lễ hội hoa, thành phố biến cả khu vực quanh các vườn mẫu đơn thành không gian trải nghiệm văn hóa.

Ban ngày, du khách dạo giữa những cánh đồng hoa; đến tối, họ tiếp tục khám phá phố cổ, xem biểu diễn nghệ thuật, thưởng thức các chương trình tái hiện văn hóa thời Đường và tham gia các hội chợ sáng tạo.

Mỗi năm, Lễ hội hoa mẫu đơn ở Lạc Dương thu hút nhiều khách du lịch đến tham quan, chụp ảnh. Ảnh: Xinhua, People's Daily, Luoyangtravel

Theo ChinAfrica, Lạc Dương đang chuyển từ mô hình "ngắm hoa" sang "trải nghiệm văn hóa". Ngoài chụp ảnh với hoa mẫu đơn, du khách còn thuê trang phục, trang điểm theo phong cách cổ, chụp ảnh, quay video và tham gia các hoạt động nhập vai.

Xu hướng này tạo ra một thị trường dịch vụ hoàn toàn mới. Chỉ trong vài năm, số cửa hàng cho thuê trang phục tại khu phố cổ tăng từ 18 cửa hàng cuối năm 2022 lên hơn 1.300 cửa hàng, kéo theo sự phát triển của các dịch vụ trang điểm, nhiếp ảnh, quay phim và sáng tạo nội dung trên mạng xã hội.

Vé tham quan chỉ chiếm một phần trong nguồn thu từ mùa hoa. Phần lớn doanh thu đến từ hệ thống dịch vụ phục vụ du khách, từ lưu trú, ăn uống, thuê Hán phục, chụp ảnh đến mua sắm các sản phẩm gắn với hoa mẫu đơn.

Mùa hoa kéo dài chưa đầy một tháng, nhưng các hoạt động kinh tế xoay quanh hoa mẫu đơn vẫn tiếp tục sau khi hoa tàn. Các sản phẩm chế biến, dược liệu, mỹ phẩm, cây giống cùng nhiều hoạt động văn hóa và thương mại giúp thành phố duy trì nguồn thu trong suốt cả năm.

Chính cách mở rộng chuỗi giá trị đã giúp hoa mẫu đơn trở thành một ngành kinh tế của Lạc Dương. Từ một loài hoa mang tính mùa vụ, mẫu đơn tạo việc làm, thu hút du khách và đóng góp cho tăng trưởng của thành phố trong nhiều lĩnh vực khác nhau.