Loạt thay đổi sau tuổi 35 của hàng chục triệu phụ nữ Việt

Theo ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế, hơn 13 triệu phụ nữ Việt Nam hiện ở độ tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh. Nếu tính cả nhóm bắt đầu chịu ảnh hưởng của suy giảm nội tiết tố từ sau tuổi 35, con số này lên tới khoảng 25-26 triệu người.

Thông tin này được vị chuyên gia chia sẻ tại Chương trình cộng đồng chăm sóc sức khỏe phụ nữ ngày 25/8.

Theo ông Tuấn, đây là nhóm dân số rất lớn, trong đó nhiều phụ nữ đang là trụ cột của gia đình, cơ quan, doanh nghiệp và có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế. Vì vậy, chăm sóc sức khỏe phụ nữ ở giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh không chỉ là vấn đề y tế mà còn liên quan trực tiếp chất lượng cuộc sống, khả năng lao động và hạnh phúc gia đình.

Hàng loạt thay đổi khi nội tiết tố suy giảm

Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em cho biết tiền mãn kinh và mãn kinh là giai đoạn buồng trứng suy giảm hoạt động, kéo theo sự thay đổi về nội tiết tố. Những biến đổi này có thể biểu hiện ở nhiều cơ quan và mức độ khác nhau.

Ở mức độ nhẹ, phụ nữ có thể gặp tình trạng bốc hỏa, rối loạn vận mạch. Khi tình trạng suy giảm nội tiết diễn tiến, các triệu chứng ở hệ niệu - sinh dục có thể xuất hiện như khô hạn, suy giảm chức năng tình dục và ảnh hưởng đến chức năng sinh sản.

Một số phụ nữ có thể gặp những vấn đề nghiêm trọng hơn như loãng xương, thậm chí gãy xương do loãng xương nặng. Nguy cơ mắc hoặc xuất hiện các vấn đề liên quan đến huyết áp, tiểu đường, tim mạch cũng có thể gia tăng, cùng với những thay đổi về cấu trúc cơ thể.

Ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế, phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Tô Hội.

Sự suy giảm mô liên kết còn có thể dẫn đến tình trạng sa một số cơ quan. Ngoài ra, phụ nữ có thể nhận thấy da khô, rụng tóc và nhiều thay đổi về ngoại hình.

"Thông thường, phụ nữ phải chịu đựng những vấn đề trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh trong thời gian dài. Nhiều người cho rằng đây là những thay đổi đương nhiên phải trải qua", ông Tuấn nói.

Tuy nhiên, theo ông, y học hiện nay đã có nhiều hướng tiếp cận giúp phụ nữ thích nghi với sự biến đổi nội tiết, phòng ngừa các vấn đề do suy giảm nội tiết tố. Trong đó, một số liệu pháp bổ sung nội tiết tố có thể được cân nhắc nhằm hỗ trợ cải thiện một số chức năng và sức khỏe của phụ nữ.

Theo Cục trưởng Đinh Anh Tuấn, trong thời gian dài, y tế chủ yếu tập trung vào khám, chữa bệnh, giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong. Nhưng khi điều kiện kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, việc chăm sóc sức khỏe cần chuyển dần sang phòng bệnh và nâng cao chất lượng cuộc sống.

"Chăm sóc sức khỏe phụ nữ tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn hiện nay", ông Tuấn nhấn mạnh.

Việc này không chỉ giúp phụ nữ duy trì sức khỏe, ngoại hình và tinh thần mà còn góp phần cải thiện khả năng lao động, qua đó đóng góp cho sự phát triển kinh tế và duy trì sự ổn định, hạnh phúc của gia đình.

Những thay đổi không nên bỏ qua

Tại hội nghị, GS.TS Trần Thị Phương Mai, Chủ tịch Hội Chăm sóc Sức khỏe Phụ nữ Mãn kinh Việt Nam, cho rằng phụ nữ có thể chủ động thực hiện nhiều biện pháp để cải thiện chất lượng cuộc sống và hạn chế tác động của suy giảm nội tiết.

Một trong những yếu tố quan trọng là chế độ dinh dưỡng. Phụ nữ cần duy trì chế độ ăn giàu canxi và có thể bổ sung canxi, vitamin D hàng ngày theo nhu cầu và hướng dẫn phù hợp.

Thực phẩm hoặc chế phẩm chứa isoflavon, một hợp chất có nguồn gốc thực vật có trong đậu nành, giá đỗ, các loại hạt nảy mầm, cũng được khuyến nghị tăng cường bổ sung sớm, khoảng từ tuổi 33. Thành phần này có thể hỗ trợ duy trì hoạt động của buồng trứng, đồng thời hỗ trợ vóc dáng, sức khỏe và tinh thần. BS Mai lưu ý việc sử dụng các sản phẩm bổ sung cần phù hợp với từng người và không nên tự ý thay thế các phương pháp điều trị y khoa.

Khoảng 26 triệu phụ nữ Việt có thể đang chịu ảnh hưởng của suy giảm nội tiết. Đây là nhóm dân số lớn nhưng lâu nay chưa được quan tâm đúng mức. Ảnh: Đinh Hà.

Các hoạt động thể thao, văn nghệ, giải trí cũng được khuyến khích nhằm giúp phụ nữ cân bằng tinh thần và thích nghi tốt hơn với những thay đổi tâm lý trong giai đoạn mãn kinh.

Bên cạnh các biện pháp về dinh dưỡng và lối sống, liệu pháp nội tiết tố cũng được xem là một trong những hướng tiếp cận quan trọng trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh.

Theo ông Đinh Anh Tuấn, đây là một bước tiến trong y học, mở thêm lựa chọn để hỗ trợ phụ nữ giảm tác động của suy giảm nội tiết. Tuy nhiên, việc sử dụng liệu pháp này cần được bác sĩ đánh giá, tư vấn và theo dõi để lựa chọn phương pháp phù hợp, cân nhắc lợi ích và nguy cơ đối với từng trường hợp.

Không chỉ dừng ở các phương pháp đang được áp dụng, khoa học cũng tiếp tục nghiên cứu những hướng đi mới trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh.

Một trong số đó là hướng cấy ghép mô buồng trứng. Theo ông Tuấn, về nguyên lý, mô buồng trứng có thể được lấy khi người phụ nữ còn trẻ và lưu trữ trong ngân hàng mô. Khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh hoặc mãn kinh, mô này có thể được lấy ra và cấy trở lại.

Mục tiêu của phương pháp là giúp mô buồng trứng tiếp tục hoạt động và tiết nội tiết tố, từ đó hướng tới hỗ trợ chức năng tình dục, chức năng sinh sản và giảm một số biểu hiện liên quan đến tiền mãn kinh, mãn kinh. Tuy nhiên, đây vẫn là hướng đang ở giai đoạn nghiên cứu.

Với hàng chục triệu phụ nữ có thể chịu ảnh hưởng từ suy giảm nội tiết tố, việc chủ động chăm sóc sức khỏe từ sớm, duy trì lối sống lành mạnh và tiếp cận các phương pháp y khoa phù hợp được xem là chìa khóa giúp phụ nữ bước qua giai đoạn này khỏe mạnh và chủ động hơn.