German Gil dành phần lớn thời gian trong ngày để nhìn vào màn hình. Từ khi chuyển đến vùng Vịnh San Francisco (Mỹ) năm 2015, kỹ sư phần mềm này đã làm việc tại nhiều công ty khởi nghiệp và tập đoàn lớn, trong đó có Netflix, Facebook và GitHub.

Nhưng khi lựa chọn môi trường học tập cho con gái Victoria, Gil muốn con có trải nghiệm khác với công việc hàng ngày của cha. Ông muốn con được sống đúng với tuổi thơ, thay vì gắn với những thiết bị điện tử.

Vợ chồng Gil cho Victoria theo học tại trường tư thục San Francisco Waldorf, nơi chú trọng các hoạt động vui chơi gắn với thiên nhiên. Trong ngày học, Victoria không sử dụng màn hình. Thay vì làm bài trên máy tính Chromebook, học sinh trong lớp làm bài trên giấy.

Để con được học trong môi trường như vậy, gia đình phải trả khoản học phí đáng kể: 40.000 USD/năm ở bậc mẫu giáo, còn bậc THPT gần 60.000 USD/năm. Dù chi phí cao, chương trình của trường vẫn rất được ưa chuộng.

Khi người làm công nghệ muốn con tránh xa màn hình

Thoạt nghe, lựa chọn này có vẻ mâu thuẫn. Những người làm ra công nghệ lại muốn con mình tránh xa nó. Tuy nhiên, theo Guardian, những năm gần đây, nhiều nhân viên công nghệ có thu nhập cao tại Thung lũng Silicon sẵn sàng trả thêm tiền để con không tiếp xúc quá nhiều với các nền tảng mà chính họ góp phần xây dựng.

Lauren Smith, giám đốc điều hành San Francisco Waldorf, cho biết số đơn đăng ký vào các lớp mầm non của trường tăng đáng kể. Nhiều phụ huynh mới làm việc trong ngành công nghệ.

Nhờ kinh nghiệm trong ngành, những phụ huynh này hiểu rõ về công nghệ. “Họ có thể hình dung rõ hơn những sản phẩm đó sẽ phát triển theo hướng nào và tác động tiềm ẩn của chúng đối với giáo dục”, Jennifer Jacobsen, thành viên hội đồng quản trị khu học chính trung học San Mateo, nói.

Những thay đổi diễn trên ra trong bối cảnh ngày càng nhiều lo ngại về tác động của mạng xã hội và các nền tảng số đối với người trẻ.

Khảo sát của New York Times năm 2025 cho thấy 99% giáo viên tham gia khảo sát cho biết học sinh được trường cấp thiết bị điện tử; 81% nói rằng học sinh được sử dụng màn hình ngay từ bậc mẫu giáo. Trong khi đó, một nửa số thanh thiếu niên Mỹ dành ít nhất 4 giờ mỗi ngày trước màn hình, chưa tính thời gian làm bài tập ở trường.

Các chuyên gia cảnh báo việc lạm dụng công nghệ có thể làm suy yếu mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh, đồng thời khiến trẻ ít có cơ hội rèn luyện khả năng vượt qua khó khăn trong học tập. Một số nghiên cứu cũng cho thấy học sinh có thể ghi nhớ tốt hơn khi học bằng bút và giấy so với học trên màn hình.

Nguy cơ khoảng cách giáo dục gia tăng

Trước những lo ngại về công nghệ, phụ huynh và chính quyền tại Mỹ đang xem xét lại cách trẻ sử dụng thiết bị điện tử, cũng như vai trò của công nghệ trong giáo dục. Một số tòa án cũng bắt đầu đồng tình với những lo ngại liên quan đến các nền tảng công nghệ.

Không chỉ lựa chọn trường tư, nhiều phụ huynh đang vận động để các trường công thay đổi cách sử dụng công nghệ. Candice Wei, người thành lập chi nhánh của nhóm Schools Beyond Screens, cho biết một số gia đình quyết định chuyển hướng sau khi đến tham quan trường công và chứng kiến học sinh sử dụng màn hình.

Những phụ huynh khác yêu cầu các khu học chính kiểm tra kỹ các công ty nhận hợp đồng trị giá hàng triệu USD với trường học, đồng thời chứng minh sản phẩm thực sự cải thiện kết quả học tập. Jillian Kolongowski cho rằng nhà trường cần xác định rõ mục tiêu khi sử dụng công nghệ và có phương án nếu không đạt được kết quả mong muốn.

Sức ép đã tạo ra thay đổi tại một số địa phương. Các trường công ở San Mateo ngừng gửi Chromebook về nhà cho học sinh từ mẫu giáo đến lớp 2, đồng thời áp dụng lệnh cấm điện thoại di động đối với học sinh THPT trong toàn khu học chính.

Tại Mountain View, các trường giảm sử dụng i-Ready, chương trình học đọc và toán ứng dụng bị chỉ trích vì bài học lặp lại và bị cáo buộc chia sẻ dữ liệu học sinh khi chưa được đồng ý.

Tuy nhiên, không phải trường nào cũng có điều kiện điều chỉnh chương trình. Trường tư có thể linh hoạt hơn trong việc thay đổi cách dạy và dành nhiều nguồn lực cho giáo viên thay vì ứng dụng công nghệ. Trong khi đó, các khu học chính ở nông thôn có thể thiếu nhân sự để đánh giá phần mềm, thiết bị và hiệu quả của những công cụ do doanh nghiệp giới thiệu.

Jon Valant, giám đốc Trung tâm Brown về Chính sách Giáo dục, cho biết phụ huynh ở nhiều mức thu nhập đều muốn con được học trong môi trường có sự tương tác trực tiếp giữa người với người. Khác biệt nằm ở khả năng chi trả.

Một số trường tư có thể hỗ trợ tài chính cho gia đình khó khăn. GS Antero Garcia, trường Cao học Giáo dục thuộc Đại học Stanford, cảnh báo đây có thể trở thành lựa chọn duy nhất ở một số nơi nếu phụ huynh muốn con học trong môi trường hạn chế màn hình.

Garcia chỉ ra thêm nghịch lý những phụ huynh có đủ điều kiện chuyển con sang trường tư cũng là nhóm có khả năng vận động để cải thiện trường công. Họ có nguồn lực, quan hệ xã hội và hiểu cách làm việc với hệ thống hành chính. Nếu những người này rời đi, các trường công có nguy cơ mất đi cả nguồn kinh phí lẫn tiếng nói có khả năng thúc đẩy thay đổi.