Lý do Nvidia đầu tư vào chính khách hàng mua chip của mình

CEO Nvidia Jensen Huang tương tác với robot tại hội nghị GTC ở Berlin, Đức, ngày 21/10. Ảnh: Reuters.

Ngày 27/10, Nvidia công bố khoản đầu tư 3 tỷ USD vào Meta, cùng thỏa thuận mở rộng hợp tác phát triển trợ lý AI Muse. Giao dịch diễn ra đúng thời điểm công ty mẹ Facebook tìm cách huy động gần 100 tỷ USD để xây dựng trung tâm dữ liệu và mở rộng năng lực điện toán.

Điều đáng chú ý là Nvidia vốn đã cung cấp công nghệ cốt lõi cho hạ tầng AI của Meta. Khoản đầu tư mới khiến quan hệ giữa hai bên vượt ra ngoài hoạt động mua bán chip thông thường: nhà cung cấp thiết bị đồng thời trở thành cổ đông của khách hàng.

Đây là mô hình Nvidia đang mở rộng trong ngành AI. Bằng cách rót vốn vào những doanh nghiệp có nhu cầu điện toán lớn, hãng có thể hỗ trợ khách hàng triển khai dự án sớm hơn, đồng thời tạo thêm cơ hội tiêu thụ chip.

Đầu tư để mở rộng thị trường

Trong mô hình kinh doanh truyền thống, nhà sản xuất chip bán sản phẩm cho các công ty công nghệ và thu tiền. Với AI, quá trình này phức tạp hơn vì một trung tâm dữ liệu cần khoản vốn ban đầu rất lớn, bao gồm chip xử lý, máy chủ, hệ thống mạng, điện và làm mát.

Nhiều doanh nghiệp có khách hàng tiềm năng nhưng chưa đủ khả năng tài chính để xây dựng hạ tầng ở quy mô mong muốn. Việc Nvidia góp vốn có thể giúp họ huy động thêm tiền, đẩy nhanh tiến độ đầu tư và mở rộng nhu cầu sử dụng thiết bị.

Đổi lại, Nvidia có hai nguồn lợi ích tiềm năng. Hãng tiếp tục bán chip, thiết bị mạng và phần mềm, đồng thời có thể hưởng lợi nếu giá trị cổ phần tại doanh nghiệp nhận đầu tư tăng lên.

CEO Meta Mark Zuckerberg (trái) và CEO Nvidia Jensen Huang. Ảnh: SCMP/Instagram Mark Zuckerberg

Trong trường hợp Meta, hai bên sẽ phối hợp cải thiện hiệu suất huấn luyện và vận hành các mô hình Muse. Meta cũng dự kiến mở rộng sử dụng hạ tầng Nvidia, bao gồm nền tảng Vera Rubin, bộ xử lý Vera và các công nghệ mạng Spectrum-X, BlueField-4.

Theo thông cáo ngày 27/10, hợp tác này hướng tới tăng hiệu quả xử lý và giảm tổng chi phí vận hành hệ thống AI.

“Các tác nhân AI đại diện cho một mô hình điện toán mới: phần mềm có thể hiểu mục tiêu của chúng ta, suy luận, sử dụng công cụ và thực hiện công việc thay con người”, CEO Nvidia Jensen Huang nói.

Ông cho biết hai công ty sẽ tối ưu hóa toàn bộ hạ tầng điện toán nhằm phát triển các trợ lý AI có năng lực cao, hoạt động hiệu quả và an toàn.

Meta không phải khách hàng đầu tiên được Nvidia hỗ trợ vốn.

Tháng 1/2026, Nvidia đầu tư thêm 2 tỷ USD vào CoreWeave, công ty chuyên cung cấp năng lực điện toán đám mây phục vụ AI. CoreWeave sử dụng chip Nvidia để xây dựng hạ tầng, sau đó cho những doanh nghiệp khác thuê công suất tính toán.

Quan hệ giữa hai công ty còn bao gồm thỏa thuận trị giá 6,3 tỷ USD, theo đó Nvidia cam kết mua phần công suất điện toán CoreWeave không bán được cho khách hàng.

CEO CoreWeave Michael Intrator phát biểu tại lễ niêm yết cổ phiếu trên sàn Nasdaq, Mỹ, ngày 28/3/2025. Ảnh: Reuters.

Cơ chế này giúp CoreWeave có thêm sự bảo đảm về doanh thu, thuận lợi hơn trong việc tài trợ xây dựng trung tâm dữ liệu. Với Nvidia, thỏa thuận cũng giúp duy trì một đối tác mua thiết bị lớn.

Nvidia còn từng công bố kế hoạch đầu tư vào OpenAI, doanh nghiệp phát triển ChatGPT. Theo Reuters, tháng 2/2026, ông Huang xác nhận hãng dự định tham gia vòng huy động vốn tiếp theo của OpenAI.

Tại hội nghị công nghệ do Goldman Sachs tổ chức tháng 9, ông Huang giải thích rằng số tiền Nvidia đầu tư thường chỉ chiếm một phần nhỏ so với tổng vốn khách hàng huy động và giá trị kinh doanh có thể hình thành sau đó.

“Chúng tôi bỏ vào một phần, rồi 100 phần quay trở lại”, ông nói, nhấn mạnh tác động của một khoản đầu tư nhỏ đối với nhu cầu điện toán lớn hơn nhiều.

Lo ngại dòng tiền quay vòng

Chính cơ chế trên đang gây tranh luận tại Phố Wall.

Theo Reuters, việc Nvidia liên tục đầu tư vào các doanh nghiệp mua chip của mình làm dấy lên lo ngại về những giao dịch tài trợ mang tính vòng tròn. Nhà sản xuất chip cấp vốn cho khách hàng, khách hàng sử dụng nguồn lực tài chính để mở rộng trung tâm dữ liệu, rồi tiếp tục mua thiết bị của nhà sản xuất.

Trong một thị trường tăng trưởng nhanh, mô hình này có thể giúp tháo gỡ nút thắt vốn và đáp ứng nhu cầu thực tế. Nhưng nếu nguồn tiền chủ yếu luân chuyển giữa các doanh nghiệp trong ngành, giới đầu tư sẽ khó đánh giá phần nào của nhu cầu mua chip xuất phát từ doanh thu cuối cùng của các dịch vụ AI.

Các dãy máy chủ, bộ xử lý đồ họa và bộ xử lý trung tâm tại cơ sở dữ liệu AI của Nebius ở Chertsey, Anh, ngày 6/11/2025. Trung tâm này sử dụng thiết bị của Nvidia cùng nhiều hãng công nghệ khác. Ảnh: Reuters.

Vấn đề đặc biệt đáng chú ý đối với những doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu bằng vốn vay. Họ phải chi tiền mua thiết bị và xây dựng cơ sở vật chất trước, trong khi doanh thu thường được thu dần qua các hợp đồng cung cấp dịch vụ.

Nếu khách hàng cắt giảm nhu cầu, công suất không được khai thác hết hoặc chi phí vay tăng, áp lực trả nợ có thể nhanh chóng gia tăng.

CoreWeave là ví dụ cho thấy quy mô vốn cần thiết. Reuters tháng 5 cho biết doanh nghiệp này phải nâng dự báo chi tiêu vốn do giá linh kiện tăng, trong khi vẫn tiếp tục mở rộng hạ tầng điện toán.

Ông Huang bác bỏ cách nhìn nhận rằng các khoản đầu tư của Nvidia chỉ nhằm tạo ra doanh thu bằng dòng tiền quay vòng. Tại hội nghị Goldman Sachs tháng 9, khi được hỏi về lo ngại tài trợ vòng tròn, ông nói: “Nếu như thế được gọi là vòng tròn, hãy làm nhiều hơn nữa”.

Lập luận của Nvidia là nhu cầu điện toán AI đang tăng nhanh, còn các khoản góp vốn giúp doanh nghiệp triển khai dự án và huy động nguồn tài chính lớn hơn. Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn phải đánh giá khả năng tạo doanh thu của từng khách hàng, thay vì coi mọi khoản đầu tư hạ tầng là bằng chứng cho nhu cầu sử dụng thực tế.

Các doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu thường cần vốn lớn ngay từ đầu, trong khi doanh thu được ghi nhận dần theo thời gian. Nếu khách hàng giảm nhu cầu hoặc chi phí vay tăng, họ có thể phải điều chỉnh kế hoạch mua sắm thiết bị, bao gồm cả chip Nvidia.