Tại buổi giao ban về công tác khám sức khỏe toàn dân trên địa bàn TP.HCM tháng 9, diễn ra ngày 8/9, PGS.TS Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết tính đến 7h ngày 7/9, thành phố đã ghi nhận chính thức hơn 4,3 triệu lượt người được khám sức khỏe trên hệ thống dữ liệu. Kết quả này tương đương 31,6% tổng số 12.774.459 người thuộc diện khám sức khỏe hoặc khám sàng lọc theo mục tiêu của thành phố.
Như vậy, TP.HCM còn khoảng 8,7 triệu người cần tiếp tục được tiếp cận, khám và cập nhật dữ liệu. Đây là khoảng cách lớn trong bối cảnh thời gian còn lại của năm không nhiều. Vì vậy, bài toán của thành phố trong những tháng tới không chỉ là duy trì tốc độ khám mà phải tăng tốc ở những nhóm và địa bàn còn tỷ lệ thấp.
Ba tuần gần đây tốc độ khám giảm
Theo lãnh đạo Sở Y tế, kết quả hiện tại cho thấy chương trình đã có bước tiến đáng kể. So với kỳ giao ban trước, sau khoảng 25 ngày, số người được khám tăng thêm khoảng 1 triệu, tương đương tốc độ tăng gần 70% so với tháng trước. Số phường, xã đạt tỷ lệ từ 30% trở lên cũng tăng mạnh, từ 36 địa phương lên 95 địa phương.
Tuy nhiên, đường cong kết quả trên hệ thống theo dõi cho thấy số lượt khám trong ba tuần gần đây có xu hướng giảm. Sở Y tế nhận định nguyên nhân có thể liên quan đợt nghỉ lễ kéo dài 4-5 ngày, sau đó nối tiếp với cuối tuần.
"Nếu nhịp độ này tiếp tục, thành phố sẽ phải tăng tốc trong thời gian tới để bù lại tiến độ", bác sĩ Dũng nói.
Trong 168 phường, xã, đặc khu, hiện có 28 địa phương đạt tỷ lệ người dân được khám từ 50% trở lên; 67 địa phương ở mức 30-50%; 58 địa phương đạt 20-30% và 15 địa phương dưới 20%. Tỷ lệ trung vị chung của thành phố hiện khoảng 31%.
 |
| Người dân vừa được khám vừa được cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử. Ảnh: Duy Hiệu. |
Theo phân tích dữ liệu của Sở Y tế, nhóm 58 địa phương đang có tỷ lệ 20-30% là nhóm có ý nghĩa quyết định đối với kết quả chung trong tháng tới. Nếu các địa phương này tăng tốc, đưa tỷ lệ lên trên 40% trong tháng 9, tỷ lệ trung vị của toàn thành phố sẽ được cải thiện đáng kể.
Ở nhóm dẫn đầu, có 4 địa phương đạt tỷ lệ từ 70% trở lên, thậm chí có nơi vượt 90%. Sở Y tế đề nghị tiếp tục động viên các địa phương này tăng tốc, hướng đến tỷ lệ khoảng 100%. Trong khi đó, 15 địa phương có tỷ lệ từ 19% trở xuống cần được tập trung rà soát, tháo gỡ khó khăn.
Một trong những nhóm mà TP.HCM cần tăng tốc là người lao động chính thức. Đến nay, hơn 600.000 lượt người lao động chính thức đã được ghi nhận trên cổng dữ liệu. Tuy nhiên, tỷ lệ mới chỉ hơn 9% tổng số người lao động chính thức. Sở Y tế xác định đây là nhóm còn nhiều dư địa để cải thiện tỷ lệ bao phủ trong những tháng tới.
Trước thực tế này, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM yêu cầu tất cả sở, ngành, tổng công ty nhà nước và đơn vị sự nghiệp trực thuộc hoàn tất việc khám sức khỏe, cập nhật dữ liệu cho cán bộ, công chức và người lao động nội bộ ngay trong tháng 9.
Ông Cường giao Sở Y tế chủ trì điều phối các cơ sở y tế để tránh quá tải, đồng thời phối hợp Sở Nội vụ, Sở Tài chính và Liên đoàn Lao động nghiên cứu phương án hỗ trợ kinh phí khám cho công nhân tại các doanh nghiệp gặp khó khăn.
UBND các phường, xã, đặc khu cũng phải quản lý chặt nguồn kinh phí, rà soát đúng đối tượng và đôn đốc doanh nghiệp trên địa bàn hoàn thành việc khám sức khỏe theo kế hoạch. Bên cạnh nhóm lao động, hơn 3 triệu học sinh, sinh viên cũng được xem là nguồn lực quan trọng để cải thiện tỷ lệ khám trong tháng 9 và tháng 10.
Trong tháng 8, Sở Y tế đã phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Tài chính, các địa phương cùng một số trường đại học, cao đẳng để tháo gỡ những khó khăn trong tổ chức khám sức khỏe đầu kỳ. Hai ngành sau đó thống nhất ban hành hướng dẫn liên ngành gửi các trường và địa phương.
 |
| Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM chỉ đạo tại buổi giao ban. Ảnh: Nguyễn Thuận. |
Ngày 24/8, Sở Y tế cũng báo cáo lãnh đạo thành phố đề xuất mở rộng đối tượng trong kế hoạch, trong đó có học sinh và một số nhóm khác trên địa bàn. Tại cuộc họp, lãnh đạo thành phố yêu cầu ngành y tế và giáo dục tiếp tục phối hợp, theo dõi kết quả khám của hơn 3 triệu học sinh, sinh viên trong tháng 9 và 10.
Đây được xem là một trong những dư địa lớn nhất để tăng nhanh số người được khám, đồng thời cải thiện tỷ lệ tại các phường, xã.
Hơn 200.000 người đã tự khám trước đó
Trong quá trình chạy đua tiến độ, Sở Y tế cũng phát hiện một nhóm dữ liệu cần được rà soát là những người đã khám sức khỏe hoặc khám sàng lọc nhưng không sử dụng phần kinh phí hỗ trợ của thành phố do đã tự khám trước đó.
Trong những tuần qua, số trường hợp này đã vượt 200.000, tăng khoảng 12 lần so với kỳ giao ban trước, khi chỉ hơn 30.000 trường hợp được ghi nhận. Một số địa phương có số người dân tự khám trước đó lên tới 10.000-16.000 trường hợp.
Sở Y tế đã làm việc trực tiếp với khoảng 9-10 địa phương có tỷ lệ nhóm dữ liệu này tăng cao, đồng thời yêu cầu rà soát lại.
Theo bác sĩ Dũng, từ nay đến giữa tháng 9, các địa phương phải làm rõ những trường hợp còn nhầm lẫn giữa khám chữa bệnh thường quy, khám chữa bệnh từ xa với khám sức khỏe và khám sàng lọc. Những trường hợp không đúng nhóm sẽ không được ghi nhận vào dữ liệu khám sức khỏe. Một số phiếu đo và kết quả đo cũng chưa đúng quy định. Sở đã làm việc với các trạm y tế và địa phương liên quan để chuẩn hóa dữ liệu.
Trong khi mục tiêu là phải tăng tốc, ngành y tế cũng đặt yêu cầu kiểm soát chất lượng, tránh tình trạng chạy theo số lượng mà bỏ qua chất lượng khám. Sở Y tế đã xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng các cơ sở khám chữa bệnh tham gia chương trình. Bộ tiêu chí gồm 48 tiêu chí, chia thành 3 nhóm.
Trong đó, 24 tiêu chí lõi bắt buộc đoàn kiểm tra phải đến tận nơi để kiểm chứng thực tế. Đáng chú ý, 8 tiêu chí được xác định là "điểm liệt". Nếu không đạt một trong các tiêu chí này, cơ sở có thể phải khắc phục ngay, thu hẹp phạm vi hoạt động hoặc tạm ngừng khám sức khỏe.
Các cơ sở dự kiến được phân loại thành 4 nhóm A, B, C và D. Trong đó, nhóm D là những cơ sở có thể phải thu hẹp phạm vi hoặc tạm dừng hoạt động nếu không đáp ứng yêu cầu quan trọng.
Việc đánh giá sẽ được thực hiện liên tục. Trước ngày 15 hàng tháng, từng cơ sở phải tự đánh giá chất lượng trên phần mềm của Sở Y tế. Sau đó, các đoàn kiểm tra sẽ thực hiện giám sát độc lập.
Sở đã thành lập 16 tổ kiểm tra. Từ nay đến cuối năm, mục tiêu là mỗi cơ sở tham gia khám sức khỏe được đánh giá độc lập ít nhất một lần. Những lần tiếp theo sẽ do cơ sở tự đánh giá, với yêu cầu kết quả lần sau phải cao hơn lần trước.
"Đi từng ngõ, gõ từng nhà"
Theo bác sĩ Dũng, với gần 9 triệu người còn lại, TP.HCM sẽ tiếp tục yêu cầu các địa phương rà soát theo phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà", tìm những trường hợp chưa khám, đặc biệt ở các nhóm ưu tiên.
Các địa phương phải đồng thời rà soát những phiếu đã khám nhưng chưa cập nhật dữ liệu, bổ sung những trường hợp còn thiếu và chuẩn hóa lại số liệu. Thành phố cũng đã điều chỉnh dữ liệu dân cư cho các địa phương theo tỷ lệ thực tế trên địa bàn, qua đó giúp việc xác định tỷ lệ khám của từng nơi sát hơn với thực tế.
 |
| Bác sĩ Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn - y tế gia đình thuộc Trạm Y tế phường Xuân Hòa đến khám bệnh cho người dân trên địa bàn. Ảnh: Khương Nguyễn. |
Lãnh đạo thành phố yêu cầu các ngành tiếp tục phối hợp trên tinh thần tự nguyện, tuyệt đối không áp dụng biện pháp cứng nhắc hay ép buộc người dân. Ông Cường cho rằng kết quả hơn 4 triệu người được khám là sự nỗ lực lớn của ngành y tế, các địa phương và các ngành liên quan. Tuy nhiên, với mục tiêu 12.774.459 người, thành phố vẫn còn một chặng đường dài.
Trong những tháng còn lại của năm, trọng tâm sẽ là tăng tốc ở những địa phương có tỷ lệ thấp, tập trung vào nhóm người lao động chính thức, học sinh, sinh viên, đồng thời tận dụng những trường hợp người dân đã tự khám trước đó để hoàn thiện dữ liệu.
Sở Y tế cũng phải điều phối các cơ sở khám chữa bệnh, kiểm soát chất lượng, xử lý phản ánh và khai thác dữ liệu để việc mở rộng quy mô không làm ảnh hưởng chất lượng.
Từ hơn 4,3 triệu lượt khám hiện nay đến mục tiêu 12,774 triệu người là khoảng cách gần 8,7 triệu trường hợp. Vì vậy, bài toán của TP.HCM trong những tháng cuối năm không chỉ là "khám thêm bao nhiêu người", mà còn là làm thế nào để tiếp cận đúng nhóm còn thiếu, cập nhật dữ liệu kịp thời và bảo đảm mỗi lượt khám thực sự tạo ra giá trị cho quản lý sức khỏe người dân.
Nếu có hệ miễn dịch ổn định, cơ thể sẽ sản sinh ra nhiều kháng thể chống lại các bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn, virus gây nên. Bạn sẽ khỏe mạnh mà không cần tới thuốc men. Cuốn sách "Siêu tổ chức con người" của tác giả Rodney Dietert đem tới cho bạn đọc những kiến thức hữu ích để bảo vệ hàng rào đề kháng tự nhiên của cơ thể và xây dựng lối sống lành mạnh.
