|
|
Những mảng màu vàng xuất hiện quanh mắt có thể là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đau tim, đột quỵ. Ảnh: Dreamstime. |
Xơ vữa động mạch - tình trạng các mảng chất béo tích tụ trong thành động mạch khiến dòng máu bị hạn chế - là nguyên nhân của phần lớn trường hợp đau tim và đột quỵ. Tuy nhiên, quá trình này thường diễn ra âm thầm, chậm rãi và không gây triệu chứng cho đến khi xảy ra tình trạng cấp cứu nghiêm trọng.
Vì vậy, các nhà nghiên cứu đang tìm kiếm những dấu hiệu cảnh báo sớm của xơ vữa động mạch, qua đó giúp bác sĩ phát hiện nguy cơ sớm hơn.
Theo Science Alert, nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Atherosclerosis tập trung vào một tình trạng gọi là xanthelasma (u vàng mi mắt), biểu hiện bằng những mảng màu vàng xuất hiện quanh mắt.
Các mảng u vàng hình thành khi những tế bào miễn dịch gọi là đại thực bào tích tụ quá nhiều cholesterol và các chất béo khác. Tình trạng này thường, nhưng không phải lúc nào, cũng liên quan đến nồng độ cholesterol trong máu cao.
Do các chất béo tích tụ cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình xơ vữa động mạch, các nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford đặt câu hỏi liệu hai tình trạng này có mối liên hệ hay không.
 |
| Mảng vàng quanh mí mắt không trực tiếp gây đau tim hay đột quỵ, nhưng đây là dấu hiệu cảnh báo tình trạng rối loạn mỡ máu và xơ vữa động mạch - những yếu tố hàng đầu dẫn đến biến cố tim mạch. Ảnh: Healthgrades. |
"Một số nghiên cứu trước đây từng cho thấy xanthelasma có liên quan đến nguy cơ cao hơn đối với các biến cố tim mạch. Tuy nhiên, vẫn có tranh luận về việc liệu đây có phải là một yếu tố nguy cơ độc lập hay không, sau khi đã tính đến những yếu tố nguy cơ tim mạch truyền thống", nhà nghiên cứu nhãn khoa Negin Yavari cùng các đồng nghiệp tại Đại học Stanford viết trong nghiên cứu được công bố.
Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học muốn đánh giá mối liên hệ giữa xanthelasma và những biến cố tim mạch - mạch máu não nghiêm trọng.
Người có u vàng mi mắt có nguy cơ đau tim, đột quỵ cao hơn
Nghiên cứu phân tích dữ liệu sức khỏe của 17.925 người được chẩn đoán xanthelasma và số lượng tương đương người thuộc nhóm đối chứng. Nhóm đối chứng là những người bị lão thị - tình trạng gây khó khăn khi nhìn gần - được lựa chọn vì họ cũng từng trải qua kiểm tra mắt, qua đó giúp các nhà nghiên cứu chắc chắn rằng họ không có xanthelasma.
Trong năm đầu tiên theo dõi, 1% số người mắc xanthelasma (178 người) bị đau tim, so với 0,35% ở nhóm đối chứng (63 người). Đối với đột quỵ, tỷ lệ tương ứng là 0,95% và 0,3%. Với cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA), hay còn gọi là "đột quỵ nhẹ", tỷ lệ là 0,6% ở nhóm xanthelasma và 0,19% ở nhóm đối chứng.
Mặc dù tỷ lệ tuyệt đối đều tương đối thấp, nguy cơ ở nhóm có xanthelasma cao hơn nhiều lần so với nhóm đối chứng. Khoảng cách giữa hai nhóm thu hẹp phần nào theo thời gian. Tuy nhiên, sau 5 và 10 năm, nguy cơ ở những người có xanthelasma vẫn cao hơn đáng kể.
"Xanthelasma có liên quan đến tỷ lệ xuất hiện các biến cố tim mạch và mạch máu não cao hơn cả trong ngắn hạn lẫn dài hạn, kéo dài tới 10 năm. Điều này cho thấy dấu hiệu này có thể hữu ích trong việc đánh giá nguy cơ tim mạch và xây dựng các biện pháp phòng ngừa", các nhà nghiên cứu nhận định.
Đáng chú ý, tỷ lệ các biến cố tim mạch ở nhóm mắc xanthelasma tương tự nhau bất kể họ có nồng độ chất béo trong máu bất thường hay không. Điều này cho thấy cholesterol hoặc lipid máu cao có thể không phải yếu tố tiềm ẩn duy nhất giải thích mối liên hệ này.
 |
| Mảng vàng do xanthelasma hình thành có chứa cholesterol và nhiều loại chất béo khác. Đồ họa: Atherosclerosis. |
Đừng vội lo nếu xuất hiện mảng vàng quanh mắt
Các mảng màu vàng, hơi phồng quanh mắt đặc trưng cho xanthelasma vốn được xem là lành tính và chủ yếu gây vấn đề về thẩm mỹ. Tuy nhiên, nghiên cứu mới cung cấp thêm bằng chứng cho thấy chúng có thể là dấu hiệu gợi ý một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn khác, trong đó có nguy cơ mắc bệnh tim mạch trong tương lai.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh không có bằng chứng cho thấy chính những mảng vàng ở mí mắt gây ra đau tim hoặc đột quỵ. Thay vào đó, xanthelasma có thể đóng vai trò như một dấu hiệu cảnh báo về các yếu tố nguy cơ tim mạch chưa được phát hiện hoặc chưa được kiểm soát.
Phần lớn người bị xanthelasma thường tìm đến bác sĩ da liễu vì thẩm mỹ. Tuy nhiên, một số người trong số đó có thể đồng thời mắc các yếu tố nguy cơ tim mạch chưa được chẩn đoán hoặc kiểm soát tốt.
Do các mảng xanthelasma khá dễ nhận biết, các nhà nghiên cứu cho rằng đây có thể là dấu hiệu giúp bác sĩ cân nhắc kiểm tra sức khỏe tim mạch sớm hơn. Nếu phát hiện các yếu tố nguy cơ, người bệnh có thể được khuyến nghị điều chỉnh lối sống hoặc sử dụng thuốc phù hợp trước khi xảy ra biến cố nghiêm trọng.
Các nghiên cứu trong tương lai sẽ cần tìm hiểu sâu hơn lý do tại sao người mắc xanthelasma lại có nguy cơ đau tim và đột quỵ cao hơn. Điều này có thể giúp giới khoa học hiểu rõ hơn về quá trình hình thành các bệnh lý tim mạch.
Các nhà nghiên cứu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi sức khỏe thường xuyên. Kiểm soát các yếu tố nguy cơ như chế độ ăn uống, vận động, mỡ máu và huyết áp cao có thể góp phần phòng ngừa các biến cố tim mạch và mạch máu não.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc trong cuộc sống thường ngày chính là “ngắn và cụ thể”. Khi nào bị bệnh thì uống thuốc. Hết bệnh thì nhanh chóng ngừng thuốc. Tuy nhiên, nếu chỉ thay đổi mỗi cách sử dụng thuốc thì chúng ta không thể khỏe mạnh lên. Để thật sự khỏe mạnh, mỗi chúng ta cũng cần thay đổi cả thói quen sống và cách suy nghĩ của mình.
