 |
Một chi tiết đáng chú ý trong vụ việc là nghi phạm được cho là đã nhiều lần thể hiện ý định tự sát. Sau khi bị các hành khách khống chế nhằm ngăn cản việc can thiệp vào hệ thống điều khiển, đối tượng liên tục gào khóc và yêu cầu được kết liễu.
Theo CNN, ông Netanyahu cho rằng nhiều khả năng mục tiêu của nghi phạm là làm máy bay rơi.
Phía Israel đánh giá đây là một vụ tấn công khủng bố. Tuy nhiên, những thông tin được công bố hiện chưa đủ để xác định động cơ tư tưởng của nghi phạm, liệu người này có chủ đích nhắm vào công dân Israel hay có liên hệ với một tổ chức cực đoan hay không.
Kẽ hở nào giúp cơ phó được bay tới Israel?
Nghi phạm mang quốc tịch Oman và hiện chưa được công bố danh tính.
Thủ tướng Netanyahu nhận định nghi phạm đã vượt qua kẽ hở pháp lý nghiêm trọng. Theo quy định hiện hành của Israel, các hãng hàng không không được phép bố trí phi công mang quốc tịch của những quốc gia chưa thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức với Israel tham gia các chặng bay tới nước này.
"Đối tượng là công dân Oman. Chúng tôi có quy định rằng các phi công đến từ những quốc gia chưa có quan hệ ngoại giao với Israel không được phép điều khiển chuyến bay tới đây", ông Netanyahu phát biểu.
Một quan chức Israel xác nhận với CNN rằng do Muscat và Tel Aviv chưa thiết lập quan hệ ngoại giao, viên cơ phó người Oman này về mặt nguyên tắc không đủ điều kiện vận hành chuyến bay.
Ông Netanyahu nhấn mạnh: "Rõ ràng đối tượng đã lọt qua mắt lưới quản lý. Đây là một kẽ hở lớn đòi hỏi chúng ta phải rà soát lại quy trình sàng lọc phi công ngay từ đầu."
Hiện có rất ít thông tin được xác thực về nghi phạm. Theo Times of Israel, một phi công cùng hãng chia sẻ với Channel 12 rằng nghi phạm mới gia nhập Flydubai khoảng 8 tháng trước, có biểu hiện cực đoan, thường xuyên cầu nguyện nhiều lần trong ngày và tuyệt đối từ chối bắt tay phụ nữ. Dù vậy, các báo cáo nhấn mạnh những chi tiết về thực hành tôn giáo này chưa đủ để kết luận về động cơ của vụ tấn công.
Các cơ quan điều tra đang tiếp tục xác minh động cơ cũng như diễn biến dẫn đến việc người này tấn công cơ trưởng và tìm cách can thiệp vào quyền kiểm soát máy bay.
Chuyên gia Farhad Ibragimov, giảng viên Đại học Tài chính thuộc Chính phủ Nga, cho rằng cần phân biệt hai vấn đề trong quá trình điều tra.
Thứ nhất, xét về diễn biến trực tiếp, các dữ liệu hiện có cho thấy chỉ một người tham gia vụ tấn công trong buồng lái.
Thứ hai, vẫn cần làm rõ nghi phạm hành động hoàn toàn đơn độc hay có sự chuẩn bị, hỗ trợ từ một tổ chức bên ngoài.
Theo ông Ibragimov, việc một cá nhân hành động tự phát không loại trừ hoàn toàn khả năng có lực lượng đứng sau. Ngược lại, việc máy bay đang trên đường tới Israel cũng chưa đủ căn cứ để kết luận vụ việc được một tổ chức dàn dựng.
 |
| Các hành khách trên chuyến bay Flydubai đoàn tụ với người thân tại sân bay Ben Gurion. Ảnh: CNA. |
Hai khả năng về hung khí vụ Flydubai
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho rằng có hai khả năng giải thích cách cơ phó trên chuyến bay Flydubai mang hung khí vào buồng lái và tấn công cơ trưởng.
Trao đổi với Fox News, ông Netanyahu cho biết hành khách phải qua máy quét kim loại trước khi lên máy bay, trong khi quy trình kiểm tra đối với phi công có thể khác. Vì vậy, cơ phó có thể đã mang dao hoặc rìu từ bên ngoài lên máy bay.
Khả năng thứ hai là đối tượng đã sử dụng chiếc rìu cứu hộ được trang bị sẵn trong buồng lái. Thủ tướng Israel nhấn mạnh các cơ quan chức năng vẫn đang xác minh và chưa đưa ra kết luận cuối cùng về nguồn gốc hung khí.
Vụ việc khiến Cơ trưởng Smit Machchhar, người Ấn Độ, bị thương nặng và mất nhiều máu khi chống trả kẻ tấn công. Sau khi máy bay hạ cánh khẩn cấp xuống Tabuk, Saudi Arabia, ông Machchhar được đưa đi cấp cứu và hiện trong tình trạng ổn định.
 |
Israel đề nghị dẫn độ nghi phạm về nước xét xử
Ngày 1/10, Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir tuyên bố sẽ đề nghị nội các an ninh thúc đẩy việc dẫn độ cơ phó Flydubai về Israel để xét xử với mức án nghiêm khắc nhất.
Ông Ben-Gvir cáo buộc nghi phạm tìm cách làm rơi máy bay chở khách và cho rằng Israel cần truy cứu trách nhiệm đối với những người tìm cách gây hại cho công dân nước này.
“Bất kỳ ai tìm cách sát hại hoặc làm hại người dân Israel, Nhà nước Israel sẽ truy bắt và trừng phạt kẻ đó ở bất kỳ đâu trên thế giới”, ông nói.
 |
| Hành khách lên máy bay Flydubai tại Sân bay Quốc tế Ben Gurion, sau khi một chuyến bay khác cùng hãng từ UAE đến Israel phải chuyển hướng sang Saudi Arabia vì phát tín hiệu khẩn cấp, ngày 30/9. Ảnh: Reuters. |
Bộ trưởng Israel cho biết sẽ đề nghị Bộ Tư pháp và các cơ quan ngoại giao sử dụng mọi biện pháp cần thiết để thúc đẩy việc dẫn độ nghi phạm.
Vụ việc cũng khiến Israel rà soát các biện pháp an ninh hàng không. Bộ trưởng Giao thông Vận tải Miri Regev yêu cầu tạm dừng các chuyến bay của Flydubai đến Israel, sau khi xuất hiện những nghi vấn liên quan đến sự hiện diện của phi công người Oman trên chuyến bay tới Tel Aviv.
Bà cũng yêu cầu đánh giá lại quy trình ứng phó đối với các máy bay bị nghi vấn khi tiếp cận không phận Israel.
4 hành khách được đề cử Huân chương Anh hùng Dân sự
Cùng ngày, Tổng thống Israel Isaac Herzog tuyên bố đề nghị trao Huân chương Anh hùng Dân sự cho 4 công dân vì hành động dũng cảm trên chuyến bay FZ1073 của Flydubai.
Danh sách đề cử gồm các hành khách Yaniv Hayun, Tzvika Manes, Asaf Rajuan và bác sĩ Shota Musayev.
Hayun, Manes và Rajuan đã lao vào buồng lái, khống chế cơ phó sau khi người này tấn công và làm trọng thương Cơ trưởng Smit Machchhar. Trong khi đó, bác sĩ Musayev nhanh chóng sơ cứu và hỗ trợ duy trì sự sống cho cơ trưởng trong lúc máy bay thực hiện chuyến hạ cánh khẩn cấp xuống Saudi Arabia.
“Hayun, Manes và Rajuan là những người đầu tiên lao vào buồng lái khống chế kẻ tấn công, chấp nhận nguy hiểm đến tính mạng. Hayun cũng kiên cường giữ chặt cần điều khiển. Sau khi kẻ tấn công bị khuất phục, bác sĩ Musayev khẩn trương cấp cứu cho cơ trưởng, giúp ông duy trì sự sống cho đến khi máy bay hạ cánh khẩn cấp xuống Saudi Arabia”, Tổng thống Herzog nói.
 |
| Những người hùng giải cứu chuyến bay FZ1073 của hãng Flydubai. |
Ông Herzog cho biết đã trực tiếp nói chuyện và gửi lời cảm ơn tới 4 công dân vì bản lĩnh, lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm trong tình huống nguy hiểm.
Tổng thống Israel cũng biểu dương bà Tali, vợ của ông Manes, vì là người đầu tiên phát hiện sự cố trong buồng lái và báo động cho những hành khách khác. Ông đồng thời cảm ơn Cơ trưởng Machchhar vì đã kiên cường chống trả và góp phần bảo vệ 174 hành khách trên máy bay.
Huân chương Anh hùng Dân sự của Tổng thống là một trong những phần thưởng cao quý của Israel dành cho hành động dũng cảm của công dân. Giải thưởng được Tổng thống Herzog thành lập sau sự kiện ngày 7/10/2023.
Sách hay về hàng không
The Great Air Race - John Lancaster kể câu chuyện về những người đã đánh đổi mạng sống của mình để ngày nay chúng ta có thể xách vali lên, bay từ nước này sang nước khác.
Trong cuốn sách, tác giả giới thiệu với độc giả những cảnh tượng xa lạ với các chuyến bay ngày nay. Máy bay tham gia cuộc đua không có phanh hoặc dù. Các cụm từ mô tả kịch tính như “một màng lửa cuộn phía sau động cơ” xuất hiện trong hàng chục đoạn, xuyên suốt cuốn sách.
