Nghịch lý Hoàng Đức ở tuyển Việt Nam

Phút 49 trận tranh hạng ba với Malaysia chiều 5/10, Hoàng Đức nhận bóng giữa vòng vây rồi vượt qua ba cầu thủ đối phương. Đường chuyền sau đó cho Ngô Đăng Khoa hơi nhẹ nên cơ hội trôi qua, nhưng chỉ khoảng một phút sau, tiền vệ số 14 lại bấm bóng cho Hai Long xâm nhập phía sau hàng thủ Malaysia.

Hai tình huống liên tiếp cho thấy một vấn đề quen thuộc của tuyển Việt Nam tại FIFA ASEAN Cup. HLV Kim Sang-sik có thể đổi tiền đạo, xoay hai biên, thay cặp tiền vệ trung tâm hay đưa thêm những gương mặt mới vào đội hình, nhưng khi cần một cầu thủ nhận bóng dưới áp lực, đưa bóng vượt qua tuyến giữa hoặc tạo ra một đường chuyền khác biệt, Hoàng Đức vẫn là lựa chọn nổi bật nhất.

Điều đáng chú ý là anh bước vào giải với thể trạng không lý tưởng. Hoàng Đức bị rách nhẹ cơ háng từ trận chung kết ASEAN Cup với Thái Lan, trải qua hơn ba tuần điều trị và chỉ trở lại tập cùng toàn đội ngay trước trận ra quân gặp Philippines.

Với một cầu thủ vừa bình phục chấn thương, HLV thường có lý do để giảm tải hoặc sử dụng thận trọng. Nhưng càng đi sâu vào giải, tuyển Việt Nam càng cần Hoàng Đức nhiều hơn.

Thay người dễ hơn thay vai trò

HLV Kim đã thử khá nhiều nhân sự ở tuyến giữa. Thành Long, Minh Khoa, Tài Lộc, Hoàng Hên đều được sử dụng ở những thời điểm khác nhau. Phía trên, Đình Bắc, Hai Long, Williams Minh Hoàng hay Đăng Khoa cũng lần lượt được trao cơ hội.

Số lượng lựa chọn tăng lên, nhưng số người có thể đảm nhiệm vai trò của Hoàng Đức lại không nhiều.

Ở trận mở màn gặp Philippines, Hoàng Đức ngồi dự bị khi chưa đạt thể trạng tốt nhất. Việt Nam vẫn thắng 1-0 nhờ tình huống Thành Long chọc khe cho Williams Minh Hoàng trước khi Đình Bắc ghi bàn, nhưng khả năng kiểm soát thế trận và đưa bóng qua tuyến giữa chưa thực sự ổn định.

Trận gặp Thái Lan tiếp tục cho thấy vấn đề ấy. Hoàng Đức một lần nữa xuất phát từ ghế dự bị, trong khi Việt Nam bị Sarach Yooyen chọc thủng lưới từ phút 10. Sau bàn thua, đội gặp khó khi cần đẩy nhịp tấn công và đưa bóng vào khu vực nguy hiểm. Hoàng Đức cùng Đình Bắc được tung vào sân, tạo ra một số tình huống đáng chú ý, nhưng không đủ giúp Việt Nam xoay chuyển thế trận trước khi nhận bàn thua thứ hai ở phút bù giờ.

Hoàng Đức vẫn là một trong số ít cầu thủ tuyển Việt Nam có khả năng nhận bóng dưới áp lực và đưa thế trận tiến lên phía trước.

Đến trận Pakistan, Hoàng Đức được đá chính và vai trò của anh rõ ràng hơn. Việt Nam trải qua hiệp một chậm, thiếu đường chuyền xuyên tuyến và còn bị đối thủ dẫn bàn. Sang hiệp hai, HLV Kim tung Đình Bắc vào sân, tốc độ tấn công được cải thiện và phút 57, chính Đình Bắc kéo bóng rồi trả ngược để Hoàng Đức dứt điểm một chạm từ ngoài vùng cấm, đưa Việt Nam vượt lên 2-1.

Bàn thắng là chi tiết dễ nhìn thấy nhất, nhưng giá trị của Hoàng Đức không chỉ nằm ở cú sút ấy. Anh thường là người nhận đường chuyền đầu tiên khi đội muốn thoát pressing, giữ bóng thêm một nhịp để đồng đội di chuyển hoặc tự kéo bóng lên phía trước khi khoảng trống xuất hiện.

Tuyển Việt Nam có những tiền vệ tranh chấp tốt, giàu năng lượng hoặc có khả năng xâm nhập vùng cấm. Tuy nhiên, HLV Kim chưa tìm được nhiều người có thể cùng lúc xử lý các nhiệm vụ như Hoàng Đức.

Vì thế, bài toán không nằm ở chuyện đưa một cầu thủ khác vào vị trí của anh. Khó khăn lớn hơn là tìm người đủ khả năng giữ cho cách chơi của tuyển Việt Nam không thay đổi quá nhiều khi Hoàng Đức vắng mặt.

Làm mới đội hình nhưng vẫn phụ thuộc trục cũ

Trận Malaysia khiến nghịch lý này hiện rõ hơn. Việt Nam xuất phát với nhiều gương mặt mới, song phần lớn những pha bóng có khả năng phá vỡ cấu trúc phòng ngự đối phương vẫn gắn với Hoàng Đức.

Ngay đầu trận, anh có cú sút xa bị hậu vệ Malaysia chặn lại. Sang đầu hiệp hai, Hoàng Đức vượt qua ba cầu thủ rồi chuyền cho Đăng Khoa, sau đó tiếp tục bấm bóng để Hai Long thoát xuống. Trong một thế trận khá cân bằng, tiền vệ số 14 vẫn là một trong số ít cầu thủ có thể tự tạo ra khoảng trống thay vì chỉ đưa bóng sang vị trí khác.

Việt Nam cuối cùng thua 0-1 bởi bàn của Fergus Tierney ở phút 62. HLV Kim tiếp tục thay người trong phần còn lại, nhưng đội không tìm được bàn gỡ và khép giải ở vị trí thứ tư.

HLV Kim Sang-sik sử dụng nhiều phương án ở tuyến giữa, nhưng chưa tìm được người có thể chia sẻ đầy đủ vai trò tổ chức với Hoàng Đức.

Không thể quy thất bại ấy cho việc tuyển Việt Nam phụ thuộc Hoàng Đức. Điều đáng bàn nằm ở chiều ngược lại: sau nhiều đợt bổ sung lực lượng và hàng loạt thử nghiệm, đội vẫn chưa giảm được mức độ cần tiền vệ này.

Sự vắng mặt của Quang Hải tại giải khiến gánh nặng tổ chức càng dồn về Hoàng Đức. Khi thiếu một cầu thủ khác có khả năng nhận bóng giữa các tuyến và tạo đường chuyền quyết định, HLV Kim phải dùng những phương án khác để bù đắp. Thành Long giúp tăng khả năng tranh chấp, Minh Khoa mang lại năng lượng, còn các cầu thủ tấn công phía trên có tốc độ và khả năng di chuyển.

Nhưng khi tuyển Việt Nam cần đưa bóng từ khu vực an toàn sang khu vực có thể gây nguy hiểm, Hoàng Đức vẫn là người làm việc này tốt nhất.

FIFA ASEAN Cup vì thế cho thấy một vấn đề khác về chiều sâu lực lượng. Một đội tuyển có thể sở hữu nhiều tiền vệ trung tâm, nhưng vẫn thiếu người cho một vai trò cụ thể. Việt Nam hiện không thiếu cầu thủ có thể chơi ở giữa sân, song số người đủ bình tĩnh nhận bóng dưới áp lực, xoay sở trong phạm vi hẹp rồi đưa bóng lên phía trước vẫn hạn chế.

HLV Kim đã mở rộng nguồn nhân sự ở nhiều vị trí. Williams Minh Hoàng mang đến tốc độ và tiềm năng, Đình Bắc ngày càng quan trọng trên hàng công, Adou Minh bổ sung thêm lựa chọn cho hàng thủ. Việc sử dụng Đăng Khoa cũng cho thấy nhà cầm quân Hàn Quốc sẵn sàng thử những gương mặt mới.

Tuyến giữa lại chưa xuất hiện một cầu thủ có thể tạo sức ép thực sự lên vị trí và vai trò của Hoàng Đức.

Sau khi trở lại từ chấn thương, Hoàng Đức nhanh chóng lấy lại vai trò quan trọng trong cách vận hành của tuyển Việt Nam tại FIFA ASEAN Cup.

Ở tuổi 28, tiền vệ này đang bước vào giai đoạn chín của sự nghiệp. Việc một đội bóng dựa vào cầu thủ tốt nhất không phải chuyện bất thường. Vấn đề chỉ xuất hiện khi khoảng cách giữa lựa chọn số một và phương án phía sau quá lớn.

FIFA ASEAN Cup giúp HLV Kim nhìn rõ khoảng cách ấy. Khi Hoàng Đức chưa đạt thể trạng tốt nhất, khả năng kiểm soát tuyến giữa của Việt Nam giảm. Khi thế trận bế tắc, đội chờ anh kéo bóng hoặc tìm đường chuyền khác biệt. Khi cần bàn thắng trước Pakistan, anh cũng xuất hiện ở rìa vùng cấm để thay đổi tỷ số.

HLV Kim không cần tìm người để loại Hoàng Đức khỏi đội hình. Việc quan trọng hơn là xây một hệ thống trong đó Hoàng Đức không phải xử lý quá nhiều công việc cùng lúc, đồng thời tìm thêm một tiền vệ đủ sức chia sẻ vai trò tổ chức.

Tuyển Việt Nam có thể tiếp tục bổ sung cầu thủ và thay đổi đội hình, nhưng nếu phần lớn ý tưởng ở trung tuyến vẫn phải đi qua Hoàng Đức, quá trình làm mới mới chỉ dừng ở con người chứ chưa chạm tới cấu trúc vận hành.