Tại Vietnam Championship 2026, giải Vô địch Rubik quốc gia diễn ra ở Hà Nội ngày 14-16/8, Lê Hà Phong (sinh năm 2002, sống tại TP.HCM) tham dự với tư cách thí sinh.
Ngoài ra, anh còn được phân công làm trọng tài cho một số lượt thi, trong đó có phần thi của Timofei Tarasenko - VĐV người Nga đang thuộc nhóm hàng đầu thế giới ở nhiều nội dung. Tại giải, Tarasenko giành chức vô địch 6x6 và Megaminx, đồng thời đứng thứ hai ở nội dung 7x7.
Lần đầu trực tiếp ngồi ở vị trí trọng tài và chứng kiến Tarasenko thi đấu ở khoảng cách gần, Phong không giấu được sự bất ngờ.
"Cảm xúc đầu tiên của tôi là 'sao bạn ấy có thể làm như vậy được'. Tôi cũng đã có cơ hội chứng kiến các VĐV top thế giới thi đấu, nhưng Timofei có một kỹ thuật ngón tay rất đặc biệt. Nhìn trực tiếp mới thấy tốc độ và cách xử lý của bạn ấy khác biệt như thế nào", chàng trai 24 tuổi kể với Tri Thức - Znews.
Sau khi hoàn thành vai trò trọng tài, Phong trở lại với vị trí thí sinh. Anh giành danh hiệu vô địch Việt Nam ở nội dung 3x3 One-Handed (giải rubik 3x3 bằng một tay) với thành tích trung bình 9,99 giây và lượt giải nhanh nhất 8,70 giây. Đây cũng là nội dung Phong đang giữ vị trí số 1 Việt Nam theo bảng xếp hạng của World Cube Association (WCA) ở thành tích trung bình.
Niềm đam mê từ khối rubik 15.000 đồng
Năm 2010, khi đang học lớp 3, Phong được mẹ mua cho một khối rubik 3x3 tại một nhà sách với giá 15.000 đồng. Ban đầu, đó chỉ là món đồ chơi. Chàng trai tự tìm cách giải và mất khoảng 2 tiếng để hoàn thành một mặt màu vàng.
"Lúc đó, tôi thực sự thấy rất vui", anh nhớ lại.
Trong 1-2 tháng tiếp theo, Phong tiếp tục tìm hiểu từ nhiều nguồn và có thể giải được đến tầng thứ 2. Tuy nhiên, phải khoảng một năm sau, anh mới biết cách hoàn thành cả 6 mặt của khối rubik.
Thời điểm đó, việc tìm tài liệu về rubik, đặc biệt là các phương pháp nâng cao, chưa thuận tiện như hiện nay. Sau khi biết giải hoàn chỉnh, Phong không duy trì việc luyện tập một cách nghiêm túc. Anh vẫn chơi rubik nhưng chủ yếu xem đó là một trò giải trí.
Bước ngoặt đến vào năm 2015, khi người bạn thân và người em họ Hà Khang đưa Phong trở lại với rubik. Lúc này, Phong bắt đầu nhận ra giải rubik không chỉ là việc lần lượt đưa sáu mặt về đúng màu. Nếu muốn rút ngắn thời gian, người chơi phải học các phương pháp, thuật toán và kỹ thuật xử lý khác nhau.
 |
| Từ khối rubik 15.000 đồng năm lớp 3, Phong theo đuổi bộ môn này hơn một thập kỷ. |
Phong cùng Hà Khang tìm hiểu CFOP, một trong những phương pháp phổ biến trong thi đấu rubik 3x3 tốc độ. Từ việc chơi để giải trí, anh bắt đầu luyện tập theo hướng chuyên sâu.
Khoảng 3 tháng sau, Phong đạt thành tích sub 20, tức thời gian giải trung bình dưới 20 giây. Rubik từ đó dần trở thành bộ môn anh theo đuổi nghiêm túc.
Đồng hành với Phong từ những ngày đầu chơi Rubik, Hà Khang ấn tượng với tinh thần học hỏi và sự kiên trì theo đuổi bộ môn này của anh. "Anh Phong luôn không ngừng học hỏi để tiến bộ mỗi ngày và kiên trì theo đuổi đam mê đến cùng. Đó là lý do anh ấy có được như ngày hôm nay", Khang chia sẻ thêm.
Trong hai năm 2016-2017, Phong duy trì luyện tập và bắt đầu hướng đến các giải đấu. Tháng 8/2017, anh cùng Hà Khang lần đầu tham dự một giải rubik chuyên nghiệp tại WCA Ho Chi Minh City Open. Cả hai lọt vào vòng chung kết nội dung 3x3.
Ở vòng chung kết, Phong có lượt giải nhanh nhất 8,79 giây, thành tích giúp anh lọt top 15 Việt Nam ở thời điểm đó.
Một năm sau, tại Ho Chi Minh Open 2018, Phong tạo dấu mốc đáng chú ý khi phá kỷ lục Việt Nam nội dung 3x3 One-Handed với thành tích trung bình 13,86 giây. Đây là lần đầu anh vươn lên vị trí số 1 Việt Nam ở nội dung này.
Những năm sau đó, Phong tiếp tục cải thiện thành tích và nhiều lần phá kỷ lục Việt Nam của chính mình. Theo dữ liệu WCA, chuỗi kỷ lục quốc gia của anh ở nội dung 3x3 One-Handed kéo dài qua các giải đấu từ năm 2018 đến 2024, trước khi thành tích được cải thiện xuống mức 9,81 giây ở giải cubingHCM 3x3 Winter 2024.
 |
| Phong (ở giữa) dành nhiều năm thi đấu tại các giải rubik, từ những sân chơi đầu tiên đến các giải vô địch cấp quốc gia. |
Mục tiêu chinh phục thế giới
Sau nhiều năm thi đấu, rubik với Hà Phong không còn chỉ xoay quanh những lần bấm đồng hồ và tìm cách rút ngắn vài phần mười giây.
Anh hiện làm hướng dẫn viên, giúp những người chơi rubik muốn cải thiện thành tích. Trong quá trình này, kinh nghiệm thi đấu trở thành một phần trong cách Phong hướng dẫn học viên. Anh không áp dụng một cách luyện tập giống nhau cho tất cả mà điều chỉnh theo tốc độ tiếp thu và điểm yếu của từng cá nhân.
Có người bắt đầu từ những bước cơ bản, sau một thời gian có thể đạt những thành tích mà trước đó họ cho là khó.
"Tôi thấy vui khi học trò vượt qua được thành tích của chính mình. Những lúc đó tôi cảm nhận được rằng những kinh nghiệm mình tích lũy được từ việc thi đấu và tập luyện có thể giúp ích cho người khác", chàng trai TP.HCM chia sẻ.
Cùng với thi đấu và giảng dạy, Phong còn tham gia hỗ trợ các giải đấu. Vietnam Championship 2026 là một ví dụ khi anh vừa là VĐV, vừa đảm nhận vai trò trọng tài.
  |
Rubik 3x3 một tay là nội dung Phong dành nhiều năm luyện tập và liên tục cải thiện thành tích. |
Hai vị trí này đòi hỏi những cách tập trung khác nhau. Một bên là áp lực của thành tích cá nhân, bên còn lại là trách nhiệm bảo đảm lượt thi diễn ra đúng quy định.
Với Phong, việc được quan sát một VĐV ở đẳng cấp thế giới không chỉ là trải nghiệm thú vị mà còn giúp anh có thêm góc nhìn về kỹ thuật thi đấu. Khi đứng ở vị trí trọng tài, anh có thể tập trung quan sát từng thao tác thay vì chỉ chú ý đến thành tích của bản thân.
"Khi được đứng gần và quan sát họ thi đấu, tôi có thể học thêm về cách sử dụng ngón tay, cách xử lý khối và cả cách giữ nhịp trong một lượt giải", anh nói.
Khi còn ngồi trên giảng đường, Phong phải cân đối giữa việc học, công việc và luyện rubik. Anh thường hoàn thành những phần việc cần thiết trước, sau đó mới dành thời gian tập luyện. Khi chuẩn bị cho một giải quan trọng, Phong tăng thời lượng tập nhưng vẫn duy trì các công việc khác.
Sau nhiều năm thi đấu, anh hình thành thói quen phân tích từng lượt giải để tìm ra điểm có thể cải thiện. Với những mục tiêu chỉ chênh nhau vài phần mười giây, Phong xem lại từng bước, xác định mình mất thời gian ở đâu rồi điều chỉnh cách xử lý.
Với anh, luyện rubik vì thế không chỉ là lặp lại các động tác, mà còn là quá trình liên tục tìm ra vấn đề và sửa từng chi tiết nhỏ.
"Điều quan trọng nhất mà rubik dạy tôi có lẽ là sự kiên trì. Có những giai đoạn tập rất nhiều nhưng thành tích gần như không cải thiện. Nếu không kiên nhẫn thì rất dễ bỏ cuộc", Phong nói.
Ở tuổi 24, Phong vẫn tiếp tục theo đuổi nội dung 3x3 One-Handed. Bảng xếp hạng WCA hiện ghi nhận anh đứng số 1 Việt Nam ở thành tích trung bình với 9,81 giây; ở thành tích đơn, anh đứng thứ hai với 7,55 giây.
Mục tiêu tiếp theo của Phong vẫn là cải thiện thành tích ở nội dung một tay, hướng tới những cột mốc cao hơn. Xa hơn, anh muốn thử sức với mục tiêu chinh phục kỷ lục thế giới.
"Tôi chưa muốn giới hạn bản thân chỉ ở việc phá một kỷ lục. Nếu một ngày thực sự có thể chinh phục kỷ lục thế giới ở nội dung 3x3 One-Handed thì đó chắc chắn là một cột mốc rất lớn. Nhưng trước mắt, tôi muốn tập trung vào việc mỗi ngày mình đều tiến bộ hơn một chút", Phong chia sẻ.
 |
| Sau nhiều năm thi đấu, Phong hướng đến những cột mốc mới, trong đó có mục tiêu chinh phục kỷ lục thế giới. |
Phong cách phỏng vấn lập dị của Steve Jobs
Jobs đặt ra những khuôn phép chặt chẽ trong quy trình tuyển dụng. Ông thường hỏi những câu kỳ cục sở trường để xem xét ứng cử viên phản ứng thế nào trong tình huống bất ngờ. Mục tiêu là thu nhận đúng người, những con người sáng tạo, thông minh tinh quái và một chút nổi loạn.
