Những điểm đến hư cấu vẫn hút khách

Ở thành phố Verona của Italy, du khách vẫn đều đặn tìm đến một khoảng sân nhỏ trên phố Via Cappello. Phần lớn đều làm một việc quen thuộc: ngước lên chiếc ban công bằng đá, giơ điện thoại chụp ảnh rồi nhớ tới câu chuyện tình Romeo và Juliet.

Đó là Casa di Giulietta, hay Nhà Juliet, một trong những điểm tham quan nổi tiếng nhất Verona.

Ngôi nhà của nhân vật không có thật

Juliet Capulet chưa từng sống trong ngôi nhà này. Cô là nhân vật văn học, xuất hiện trong câu chuyện Italy từ thế kỷ XVI và được William Shakespeare đưa vào vở Romeo và Juliet. Mối liên hệ giữa ngôi nhà ở Verona với Juliet vì thế mang tính văn học, thay vì lịch sử.

Bản thân tòa nhà có từ thời Trung cổ và từng thuộc gia đình Dal Cappello. Thành phố Verona mua lại công trình năm 1905, sau đó cải tạo theo phong cách Trung cổ vào năm 1939-1940. Chiếc ban công nổi tiếng ngày nay cũng được gắn lên mặt tiền trong lần cải tạo này, sử dụng một số phần đá có từ thế kỷ XIV.

Dù vậy, Nhà Juliet vẫn trở thành một trong những địa điểm được ghé thăm nhiều nhất Verona. Du khách đến đây để đứng dưới ban công, tham quan căn nhà và tìm lại những hình ảnh gắn với câu chuyện tình nổi tiếng.

Ban công Casa di Giulietta là địa điểm nhiều khách du lịch ưa thích. Ảnh:

Cách Verona không xa, tại Arcugnano ở miền Bắc Italy, doanh nhân Franco Malosso từng đón khách tới tham quan một nơi được giới thiệu như đấu trường Hy Lạp cổ.

Khung cảnh khá thuyết phục. Khu vực rộng khoảng 5.000 m2 có những hàng cột được tạo hình cầu kỳ, một hồ nước đẹp và nhiều góc có thể chụp ảnh. Trên TripAdvisor, địa điểm này còn nhận được một số đánh giá 5 sao. Mỗi người phải trả 46 USD để vào tham quan.

Nhưng “đấu trường cổ” thực chất do Malosso xây dựng trong thời hiện đại. Một số chi tiết của công trình thậm chí sử dụng xốp để tạo dáng vẻ cổ kính.

Trong hơn một thập kỷ, Malosso còn tự làm hướng dẫn viên, dẫn khách đi quanh khu vực và kể về địa điểm này.

Ảnh chụp từ trên cao của Anfiteatro Porto degli Angeli ở Arcugnano với các bậc khán đài và hồ nước nhân tạo. Ảnh: Batch

Hoạt động này kéo dài hơn 10 năm trước khi Malosso bị bắt. Ông bị cáo buộc một số tội danh, trong đó có làm giả.

Trường hợp ở Arcugnano khác hẳn Nhà Juliet. Casa di Giulietta không che giấu việc địa điểm gắn với một nhân vật văn học hư cấu. Du khách đến Verona vẫn tìm tới đây bởi câu chuyện Romeo và Juliet đã trở thành một phần hình ảnh của thành phố.

Nhưng cả hai đều có một điểm khiến nhiều người lần đầu nhìn ảnh dễ nhầm lẫn: vẻ cổ kính bên ngoài không nói lên tuổi thật của nơi họ đang nhìn thấy.

Những “phố cổ” sinh ra để chụp ảnh

Tại Trung Quốc, những địa điểm mang dáng vẻ xưa cũ nhưng được xây dựng sau này lại trở thành một loại điểm tham quan riêng.

CNN nhắc tới các khu fanggu (phỏng cổ) - những ngôi làng, khu phố được dựng theo phong cách kiến trúc truyền thống. Điển hình như Cổ Bắc Thủy Trấn, dự án trị giá 4,5 tỷ nhân dân tệ (600 triệu USD), kết hợp cảnh quan thủy trấn với vị trí dưới chân đoạn Vạn Lý Trường Thành Tư Mã Đài ở ngoại ô Bắc Kinh. Khu du lịch mang dáng dấp một thủy trấn truyền thống nhưng được xây dựng trong thời hiện đại và mở cửa năm 2014.

Nhìn qua ảnh, du khách có thể bắt gặp những mái nhà, dãy phố và công trình mang dáng vẻ cổ xưa. Tuy nhiên, đây không nhất thiết là những khu dân cư đã tồn tại hàng trăm năm rồi được bảo tồn đến ngày nay.

Nhiều nơi được xây mới. Điều này không khiến chúng vắng khách. Theo CNN, một số khu fanggu đã trở thành điểm đến được yêu thích, trong đó có những du khách tìm đến vì thích khung cảnh làm nền cho ảnh đăng trên mạng xã hội.

Cổ Bắc Thủy Trấn dưới chân điểm du lịch Tư Mã Đài - Vạn Lý Trường Thành ở Bắc Kinh. Ảnh: Gubei water town

Vị trí cũng là một lợi thế. Một số khu được xây gần các thành phố lớn nên khách có thể dễ dàng ghé thăm mà không cần dành nhiều thời gian di chuyển.

Thay vì mất cả ngày tới một ngôi làng cổ nằm xa thành phố, họ có thể dành vài giờ dạo quanh những con phố mang phong cách truyền thống, ăn uống và chụp ảnh rồi tiếp tục lịch trình.

Với những chuyến đi ngắn, sự thuận tiện ấy khiến các điểm đến xây mới vẫn có chỗ trong lịch trình của du khách.

Đi tìm suối nước nóng không tồn tại

Nếu những ngôi làng ở Trung Quốc hay Nhà Juliet ít nhất vẫn là những nơi du khách có thể thực sự đặt chân tới, một câu chuyện tại Australia lại đi xa hơn.

Năm ngoái, khách du lịch bắt đầu tìm kiếm những suối nước nóng tự nhiên trên đảo Tasmania.

Thông tin về điểm đến nghe khá hấp dẫn: những suối nước nóng giữa thiên nhiên trên một hòn đảo vốn nổi tiếng với cảnh quan hoang sơ.

Chỉ có điều, tìm mãi cũng không thấy. Những suối nước nóng được giới thiệu với du khách không hề tồn tại.

Hình ảnh “Weldborough Hot Springs” từng xuất hiện trên website Tasmania Tours. Du khách sau đó tìm tới thị trấn Weldborough mới phát hiện suối nước nóng này không tồn tại. Ảnh AI.

Theo CNN, địa điểm này xuất hiện từ một lần AI “ảo giác” - tình trạng công cụ trí tuệ nhân tạo tạo ra thông tin sai nhưng trình bày như một dữ kiện có thật. Thông tin sau đó được đưa lên một website du lịch.

Từ đó, một địa điểm vốn chỉ tồn tại trong nội dung do AI tạo ra lại lọt vào kế hoạch của những người đang chuẩn bị chuyến đi ngoài đời thực.

Việc du khách tìm đến những nơi được dựng lại hoặc lấy cảm hứng từ hư cấu không phải hiện tượng mới trong ngành du lịch.

Trong một nghiên cứu đăng trên Annals of Tourism Research, học giả Ning Wang cho rằng trải nghiệm của một chuyến đi không nhất thiết phụ thuộc vào việc địa điểm hay công trình trước mắt có hoàn toàn nguyên bản hay không.

Ông dùng khái niệm “cảm giác chân thực trong trải nghiệm” để lý giải những chuyến đi mà điều du khách cảm nhận, làm cùng bạn bè hay người thân có thể trở thành một phần quan trọng của trải nghiệm.

“Cảm giác chân thực trong trải nghiệm có thể đến từ một nguồn khác, bất kể những gì du khách tham quan có thực sự nguyên bản hay không”, học giả Ning Wang viết.

Trước đó, nhà xã hội học Mỹ Dean MacCannell cũng dành nhiều năm nghiên cứu câu chuyện “thật - giả” trong du lịch. Ông nhận thấy các điểm tham quan thường tạo dựng không gian để đáp ứng những gì du khách muốn nhìn thấy và trải nghiệm.

“Những điểm tham quan có thể được sắp đặt để khiến du khách tin rằng họ đang được tiếp cận một nơi chân thực, dù thực tế không hẳn như vậy”, MacCannell viết. Nghiên cứu của ông về “tính chân thực được dàn dựng” đã trở thành một khái niệm quen thuộc trong nghiên cứu du lịch.

Thực tế, Nhà Juliet vẫn là một trong những điểm tham quan nổi tiếng tại Verona. Tại Trung Quốc, nhiều khu fanggu xây mới cũng thu hút khách nhờ nằm gần các thành phố lớn, thuận tiện để tham quan và chụp ảnh. CNN cho rằng với một bộ phận du khách, trải nghiệm tại điểm đến quan trọng hơn việc công trình ở đó có thực sự lâu đời hay không.