Ninh Bình 'về đích'

Trong 9 tháng, Ninh Bình đón gần 21 triệu lượt khách, vượt 4,79% kế hoạch năm, với tổng thu gần 22.000 tỷ đồng, vượt 9,89% chỉ tiêu, theo số liệu công bố ngày 23/9. Không chỉ lượng khách tăng, các chỉ số về lưu trú và doanh thu cũng cải thiện so với cùng kỳ.

Khách lưu trú tăng hơn 30%, số ngày lưu trú tăng hơn 26%, trong khi tổng thu tăng 23,54%. Cơ cấu doanh thu trải rộng ở nhiều nhóm dịch vụ, từ nhà hàng, vận chuyển, bán hàng hóa và quà lưu niệm đến lưu trú, vé tham quan.

Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình nhận định kết quả 9 tháng cho thấy quy mô du lịch tiếp tục mở rộng và giá trị dịch vụ tăng lên.

Khách lưu trú và số ngày lưu trú tăng nhanh hơn tổng lượng khách cho thấy dư địa không chỉ nằm ở khả năng thu hút thêm du khách, mà còn ở việc kéo dài thời gian và gia tăng mức chi tiêu trong mỗi chuyến đi.

Bùng nổ

Một trong những yếu tố tạo nên kết quả trên là kỳ nghỉ Quốc khánh kéo dài 5 ngày, tạo đợt cao điểm khách du lịch trên địa bàn.

Lượng khách tập trung tại các điểm đến chủ lực như Quần thể danh thắng Tràng An, Tam Cốc - Bích Động, Cố đô Hoa Lư, chùa Bái Đính, Khu du lịch sinh thái Thung Nham, Phố cổ Hoa Lư, chùa Tam Chúc, công viên nước, Vườn quốc gia Xuân Thủy.

Nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, thể thao được tổ chức trong dịp này, bổ sung hoạt động cho du khách và góp phần phân tán nhu cầu khỏi các sản phẩm tham quan đơn thuần.

Sau kỳ nghỉ, thị trường khách duy trì tương đối ổn định và có xu hướng tăng vào cuối tuần. Mưa, dông, nóng ẩm trong một số ngày giữa tháng 9 ảnh hưởng nhất định đến hoạt động ngoài trời, nhất là các tour đường thủy.

Các sản phẩm du lịch di sản, sinh thái, văn hóa, nghỉ dưỡng và trải nghiệm ẩm thực tiếp tục được khai thác để đáp ứng các nhóm nhu cầu khác nhau.

Không gian du lịch của Ninh Bình đang được mở rộng khỏi các điểm đến truyền thống. Trong tháng 9, tỉnh công nhận Vườn quốc gia Xuân Thủy và Khu chứng tích biến đổi khí hậu Nhà thờ biển Hải Lý là điểm du lịch.

Hai điểm bổ sung dư địa phát triển các sản phẩm gắn với sinh thái, cảnh quan, văn hóa và môi trường, qua đó mở rộng không gian khai thác du lịch của tỉnh.

Nhà thờ đổ Hải Lý với tháp chuông đứng sát mép sóng vừa được UBND tỉnh Ninh Bình công nhận Điểm du lịch Khu chứng tích biến đổi khí hậu. Ảnh: Đông Giang.

Đến nay, toàn tỉnh có 15 khu, điểm du lịch được công nhận và gần 60 khu, điểm, địa điểm tiềm năng phát triển du lịch; 86 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành và 665 thẻ hướng dẫn viên du lịch còn hoạt động.

Hệ thống điểm đến cơ bản duy trì hoạt động ổn định, doanh nghiệp lữ hành tiếp tục đa dạng hóa sản phẩm và nâng chất lượng phục vụ. Đây là nền tảng về nhân lực và dịch vụ để Ninh Bình khai thác không gian du lịch rộng hơn sau hợp nhất.

Bài toán của Ninh Bình trong Nghị quyết 26

Tuy nhiên, khi lượng khách đã vượt kế hoạch ngay từ quý III, bài toán trong những tháng còn lại không còn đơn thuần là tiếp tục tăng số người đến.

Dư địa tăng trưởng sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng khai thác giá trị từ mỗi chuyến đi như kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức sử dụng dịch vụ và mở rộng lợi ích tới doanh nghiệp, cộng đồng và địa phương.

Định hướng này phù hợp với yêu cầu chuyển mô hình phát triển du lịch từ số lượng sang chất lượng, nâng giá trị gia tăng và sức cạnh tranh được nêu trong Nghị quyết 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết xác định du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, có tính liên ngành, liên vùng và yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phương thức quản trị từ "số lượng" sang "chất lượng".

Du khách đổ về Quần thể danh thắng Tràng An dịp nghỉ lễ 30/4-1/5. Ảnh: Đinh Hà.

Từ đó, Ninh Bình đã ban hành Chương trình hành động số 41-CTr/TU thực hiện Nghị quyết 26, cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp vào điều kiện của địa phương sau hợp nhất.

Điểm cốt lõi là chuyển cách tiếp cận từ khai thác tài nguyên để tăng lượng khách sang xây dựng hệ sinh thái du lịch dựa trên di sản, dịch vụ, văn hóa, công nghệ và cộng đồng.

Chương trình xác định phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa trên nền tảng bảo tồn, phát huy bền vững giá trị di sản; bảo vệ giá trị nổi bật toàn cầu, tính toàn vẹn và tính xác thực của các di sản thế giới cũng như các giá trị di sản tiêu biểu của tỉnh.

Du lịch cũng được đặt trong mối liên hệ với thương mại, dịch vụ, nông nghiệp, kinh tế số và kinh tế ban đêm, thay vì được xem như một lĩnh vực tách biệt. Mục tiêu là tăng liên kết giữa các ngành để giá trị từ một chuyến đi được phân bổ rộng hơn trong nền kinh tế địa phương.

Ninh Bình định hướng tái cơ cấu ngành theo hướng chất lượng, nâng sức cạnh tranh của thương hiệu du lịch, tăng thời gian lưu trú, mức chi tiêu và chất lượng nguồn nhân lực, gắn phát triển du lịch với việc làm và an sinh xã hội.

Trong kịch bản phát triển ngành du lịch gắn với mục tiêu tăng trưởng "2 con số", Ninh Bình thuộc nhóm 11 địa phương trọng điểm du lịch và được giao mục tiêu đón 3 triệu lượt khách quốc tế năm 2026, tăng 36,3% so với năm 2025.

Để thực hiện mục tiêu này, Ninh Bình xác định thế mạnh từ nguồn tài nguyên đa dạng cùng khả năng kết nối các điểm đến trong không gian mở rộng sau hợp nhất.

Bên cạnh Tràng An, hệ thống di sản văn hóa, tín ngưỡng, lễ hội và làng nghề tạo nền tảng cho các sản phẩm văn hóa, tâm linh và cộng đồng. Cảnh quan rừng, sông, hồ, đất ngập nước và vùng ven biển mở thêm dư địa cho du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, đường thủy và biển.

Sự đa dạng này tạo điều kiện phát triển đồng thời du lịch văn hóa, tâm linh, cộng đồng, sinh thái, nghỉ dưỡng, đường thủy và biển. Nhưng để biến tài nguyên thành giá trị kinh tế, các sản phẩm cần được kết nối thành hành trình thay vì tồn tại như những điểm đến riêng lẻ.

Du khách khám phá Thung Ui dịp Tết Nguyên đán 2026. Ảnh: Đinh Hà.

Mục tiêu 30 triệu lượt khách

Đến năm 2030, Ninh Bình hướng tới trở thành trung tâm du lịch di sản, sinh thái, văn hóa và tôn giáo, đồng thời là nơi tổ chức các sự kiện tầm cỡ quốc gia và quốc tế. Công nghiệp văn hóa và du lịch được kỳ vọng đóng góp khoảng 10% GRDP của tỉnh.

Các khu, điểm du lịch phấn đấu đón trên 30 triệu lượt khách, trong đó 4-4,5 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu từ du lịch đạt trên 45.000 tỷ đồng, tạo việc làm cho khoảng 120.000 lao động.

Hệ thống lưu trú được định hướng mở rộng lên trên 2.000 cơ sở với 30.000 buồng, trong đó có ít nhất 30 khách sạn, khu nghỉ dưỡng đạt tiêu chuẩn 4-5 sao, cung cấp khoảng 4.500 buồng cao cấp. Số khách nghỉ tại các cơ sở lưu trú phấn đấu vượt 10 triệu lượt.

Du khách xếp hàng, chờ mua vé đi thuyền Tràng An dịp nghỉ lễ 30/4-1/5. Ảnh: Đinh Hà.

Cùng với mở rộng quy mô, Ninh Bình xác định bảo vệ giá trị nổi bật toàn cầu, tính toàn vẹn và tính xác thực của các khu di sản thế giới là nhiệm vụ cốt lõi; hoàn thiện hồ sơ đề cử 2 di tích, danh thắng tiêu biểu trình UNESCO xem xét ghi danh là di sản thế giới.

Về dài hạn, địa phương hướng tới xây dựng đô thị sáng tạo toàn cầu, được UNESCO công nhận là điểm đến xanh, thông minh, giàu bản sắc và có sức cạnh tranh cao.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Ninh Bình xác định 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp:

• Đổi mới tư duy, nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu trong phát triển du lịch, coi đây là nhiệm vụ kinh tế tổng hợp thay vì chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành du lịch.
• Hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo điều kiện huy động và khơi thông nguồn lực phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản và phát triển bền vững.
• Bảo tồn, phát huy giá trị di sản thế giới gắn với phát triển du lịch bền vững.
• Phát triển hạ tầng đồng bộ, hình thành trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao, tăng khả năng kết nối và hiệu quả khai thác các khu, điểm du lịch.
• Phát triển thị trường, sản phẩm du lịch chất lượng cao và nâng hiệu quả kinh tế du lịch.

Du khách khám phá Thung Ui dịp Tết Nguyên đán 2026. Ảnh: Đinh Hà.

• Nâng cao hiệu quả quảng bá, xúc tiến và xây dựng thương hiệu du lịch Ninh Bình.
• Phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp và cộng đồng du lịch đáp ứng yêu cầu mới.
• Đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển du lịch thông minh.
• Đổi mới phương thức quản trị du lịch, nâng chất lượng điểm đến theo hướng xanh, thông minh, an toàn và bền vững.
• Tăng cường liên kết vùng, phát huy vai trò của Ninh Bình trong không gian phát triển mới.

"Trong những tháng cuối năm, chúng tôi tiếp tục nâng chất lượng sản phẩm, dịch vụ, phát triển du lịch đặc thù, biển và xanh; tăng cường quản lý điểm đến, bảo đảm môi trường, an ninh và văn minh du lịch. Qua đó kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và giá trị kinh tế từ mỗi chuyến đi", đại diện Sở Du lịch nhấn mạnh.