105.000 đồng là giá một hộp An Cung Ngưu Hoàng hoàn được các đối tượng mua về, nhưng khi đến tay người bệnh, sản phẩm được bán với giá gần 3 triệu đồng.

Những viên hoàn này còn được quảng cáo trên mạng xã hội như sản phẩm có nguồn gốc Hàn Quốc, có công dụng phòng, chống đột quỵ.

Những viên thuốc được trao cùng một lời hứa

Đằng sau mức giá chênh lệch hàng chục lần là một vụ sản xuất, buôn bán An Cung giả vừa bị Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá. Khoảng 10.000 hộp cùng hơn 1 triệu viên hoàn chưa thành phẩm bị thu giữ. Điều đáng lo là những sản phẩm được nhắm tới nhóm người vốn đang lo sợ bệnh tật và tìm kiếm một cách phòng hoặc chữa bệnh nhanh chóng. Vụ án đã được khởi tố, 9 bị can bị điều tra về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm.

Đây không phải vụ việc duy nhất tại Thanh Hóa. Đầu năm 2026, công an tỉnh này cũng phát hiện vụ sản xuất, buôn bán thuốc đông y giả quy mô lớn. Hoàng Văn Toàn, Giám đốc Công ty TNHH Hoàng Minh Đường, Lê Đình Tiến cùng 10 người khác bị khởi tố về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Các đối tượng tự chế sản phẩm, quảng bá dưới danh nghĩa “bài thuốc gia truyền 3 đời”, bán 87.000 đơn hàng và bị cáo buộc chiếm đoạt 227 tỷ đồng của người bệnh.

Một hộp thực phẩm chức năng chỉ có giá sỉ vài chục nghìn đồng nhưng khi tới tay người tiêu dùng đã lên tới hàng trăm nghìn đồng, thậm chí tiền triệu. Ảnh: L.D.

Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Hà Nội) từng tiếp nhận bệnh nhân 76 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, đã mua 2 viên An Cung Ngưu Hoàng hoàn (An Cung) sau khi nghe quảng cáo phòng đột quỵ. Sau đó, ông mệt mỏi, ăn uống kém, tiểu ít, nhịp tim chậm, hoa mắt, chóng mặt. Bác sĩ chẩn đoán suy thận cấp kèm tăng kali huyết trên nền suy tim và tăng huyết áp, nghi liên quan tác dụng phụ của thuốc.

Bệnh nhân L.V.L. (70 tuổi, Định Công, Hoàng Mai, Hà Nội) cũng nhập Bệnh viện Hữu nghị trong tình trạng hôn mê sau khi sử dụng An Cung với mục đích phòng tai biến.

Trước đó khoảng một tuần, ông L. bị ngã, sau đó đau đầu, chóng mặt. Lo sợ người thân bị tai biến mạch máu não, gia đình cho ông uống 4 liều An Cung để dự phòng.

Sau khi uống thuốc, bệnh nhân xuất hiện những biểu hiện bất thường rồi rơi vào hôn mê. Khi nhập viện, các bác sĩ nhanh chóng chỉ định chụp CT và phát hiện ông bị xuất huyết não, có khối máu tụ dưới màng cứng.

Những trường hợp này cho thấy tâm lý lo lắng, muốn khỏi bệnh nhanh hoặc tìm giải pháp thay thế điều trị có thể khiến người bệnh dễ tin vào quảng cáo "thuốc gia truyền", "thuốc bí truyền", "thần dược".

Cái giá người bệnh phải trả không chỉ là số tiền mua thuốc, mà đôi khi là những nỗi đau không thành lời. Một sản phẩm giả, không rõ nguồn gốc hoặc không phù hợp có thể khiến người bệnh trì hoãn việc khám và điều trị đúng. Trong một số bệnh cấp tính, khoảng thời gian bị bỏ lỡ có thể đồng nghĩa với việc bệnh tiến triển nặng hơn.

Cơ quan chức năng thu giữ số lượng lớn thuốc Đông y đóng gói cùng máy móc, phương tiện phục vụ việc sản xuất. Ảnh: Công an nhân dân.

Theo Bộ Y tế, dù các địa phương đã tăng cường đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, tình trạng kinh doanh dược liệu, thuốc cổ truyền không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng kém chất lượng vẫn còn tồn tại.

Đừng để lúc tuyệt vọng, người bệnh rơi vào bẫy thuốc

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, trước khi lựa chọn thuốc, bác sĩ cần biết người bệnh đau ở đâu, kéo dài bao lâu, có sốt hay chấn thương không, đang sử dụng thuốc gì và mắc bệnh nào khác. Tùy trường hợp, người bệnh cần được khám trực tiếp hoặc thực hiện xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh.

Đáng lo hơn, với những sản phẩm được giới thiệu là "thuốc nam", "viên hoàn gia truyền", người mua thường không biết chính xác bên trong có gì. Một số chế phẩm không rõ nguồn gốc có thể bị pha thêm thuốc giảm đau hoặc chống viêm. Người bệnh thấy đau giảm nhanh và tưởng rằng thuốc "hợp", trong khi thực tế có thể đang sử dụng một hoạt chất mạnh mà không biết và không được theo dõi tác dụng không mong muốn.

"Corticoid là một ví dụ. Đây là nhóm thuốc có ích khi được sử dụng đúng chỉ định. Nhưng nếu bị trộn vào sản phẩm không công bố thành phần và dùng kéo dài, corticoid có thể gây tăng đường huyết, giữ nước, loãng xương hoặc suy giảm hoạt động của tuyến thượng thận", vị chuyên gia nhấn mạnh.

Người đã sử dụng những sản phẩm này trong thời gian dài cũng không nên tự ý ngừng đột ngột mà cần được bác sĩ đánh giá trước.

Với người mắc đái tháo đường, những lời quảng cáo kiểu "uống thảo dược để bỏ thuốc bệnh viện" càng đáng cảnh giác. Điều trị phải dựa trên tình trạng cụ thể của từng người và được theo dõi bằng các chỉ số phù hợp.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam. Ảnh: BSCC.

Báo cáo được cung cấp cũng cảnh báo về trường hợp phenformin bị pha vào sản phẩm quảng cáo điều trị đái tháo đường. Điều này cho thấy chữ "thiên nhiên" trên nhãn không đủ để bảo đảm một sản phẩm an toàn. Người mua không thể nhận biết thành phần thật của một viên thuốc chỉ bằng mắt thường.

Tương tự, đau bụng, rối loạn đại tiện hoặc các triệu chứng tiêu hóa kéo dài không nên chỉ được xử lý bằng thuốc mua theo lời mời trên mạng. Thuốc có thể khiến triệu chứng dịu xuống nhưng không xác định được nguyên nhân. Việc trì hoãn thăm khám có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm phát hiện bệnh lý nghiêm trọng.

Với An Cung, thạc sĩ, bác sĩ Trần Quyết Thắng, chuyên khoa Y học Cổ truyền, cho biết đây là thuốc y học cổ truyền có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Theo công thức được nêu trong Dược điển Trung Quốc, bài thuốc có các thành phần như ngưu hoàng, thủy ngưu giác, xạ hương hoặc xạ hương nhân tạo, trân châu, chu sa, hùng hoàng, hoàng liên, hoàng cầm, chi tử, uất kim, băng phiến và mật ong tinh luyện.

Theo y học cổ truyền, bài thuốc có công năng thanh nhiệt, giải độc, trấn kinh, khai khiếu, được sử dụng trong một số trường hợp nhiệt bệnh, sốt cao co giật, hôn mê, mê sảng theo chỉ định chuyên môn.

Bác sĩ Thắng nhấn mạnh An Cung không thể thay thế thuốc hoặc phương pháp điều trị đã được bác sĩ chỉ định, đồng thời người dân không nên tự mua thuốc dự trữ trong nhà để sử dụng khi có biểu hiện bất thường.

Theo thông tin được cung cấp, đến nay chưa có đơn vị nào được cấp phép nhập khẩu An Cung chính thống, khiến các sản phẩm trôi nổi, hàng giả, hàng nhái có nguy cơ xuất hiện trên thị trường.

Do đó, người dân cần đặc biệt thận trọng với sản phẩm không xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm, nguồn gốc xuất xứ hoặc được quảng cáo quá mức về công dụng.

"Quan trọng hơn cả việc phân biệt thật - giả là xác định sản phẩm có nguồn gốc hợp pháp và có phù hợp với tình trạng sức khỏe của người sử dụng hay không. Đặc biệt, khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, mất thăng bằng đột ngột, người bệnh cần được đưa đi cấp cứu ngay", bác sĩ Thắng nói.

ThS.BS Trần Quyết Thắng khuyến cáo không tự ý cho người bệnh đột quỵ uống An Cung để chờ thuốc phát huy tác dụng. Nếu người bệnh có rối loạn ý thức hoặc khó nuốt, gia đình cũng không nên cho ăn, uống vì nguy cơ sặc.

Trong tình huống ấy, điều người bệnh cần nhất không phải một viên thuốc được truyền tai là "phòng tai biến", mà là được đánh giá và cấp cứu đúng cách, càng sớm càng tốt.