 |
Ngay sau khi đặt chân tới Washington ngày 23/9, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gửi thông điệp cho Mỹ, nhấn mạnh hai nước “nên là đối tác thay vì đối thủ”.
Trong bài phát biểu bằng văn bản được Tân Hoa Xã đăng tải sau khi ông Tập tới thủ đô Mỹ, nhà lãnh đạo Trung Quốc cho rằng người dân hai nước từ lâu duy trì giao lưu hữu nghị, trong khi lợi ích của Trung Quốc và Mỹ “đan xen sâu sắc”.
Theo ông Tập, mục tiêu “phục hưng vĩ đại dân tộc Trung Hoa” và khẩu hiệu “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” của Tổng thống Donald Trump có thể cùng tồn tại, thậm chí “củng cố lẫn nhau và mang lại lợi ích cho thế giới”.
Ông kêu gọi hai bên xây dựng “mối quan hệ ổn định, lấy hợp tác làm nền tảng”, trong đó cạnh tranh được duy trì ở mức vừa phải và những khác biệt có thể kiểm soát. Hai cường quốc, theo ông, cần tìm ra con đường phù hợp để cùng tồn tại.
Chủ tịch Trung Quốc cho biết ông mong muốn có những cuộc trao đổi sâu rộng với Tổng thống Trump, đồng thời mở rộng không gian hợp tác giữa hai nước trên nhiều lĩnh vực. Ông kỳ vọng nỗ lực chung của hai bên sẽ giúp chuyến thăm đạt kết quả thiết thực, cải thiện đời sống người dân hai nước và “mang lại hy vọng mới cho hòa bình thế giới”.
 |
| Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân Bành Lệ Viên xuống máy bay khi đến căn cứ liên hợp Andrews, Maryland (Mỹ) ngày 23/9. Ảnh: Reuters. |
Mức độ trọng thị đặc biệt
Chiều 23/9 theo giờ Mỹ, Tổng thống Donald Trump có động thái hiếm thấy khi trực tiếp tới Căn cứ Liên hợp Andrews để đón Chủ tịch Tập Cận Bình, mở đầu chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 3 ngày.
Thông thường, các nguyên thủ nước ngoài được Tổng thống Mỹ đón tại Nhà Trắng với nghi thức chào mừng chính thức. Tuy nhiên, lần này ông Trump cùng Đệ nhất phu nhân Melania Trump đã có mặt tại căn cứ từ trước khi chuyên cơ chở ông Tập và phu nhân Bành Lệ Viên hạ cánh.
Ngay sau khi ông Tập bước xuống máy bay, hai nhà lãnh đạo bắt tay nhau trước sự chứng kiến của hai phu nhân. Sau nghi lễ, ông Trump mỉm cười và vỗ nhẹ lên vai ông Tập. Hai người cũng nhiều lần trao đổi thông qua phiên dịch trong lúc thực hiện nghi thức đón tiếp.
Sau khi tiễn ông Tập lên xe, ông Trump và bà Melania lên chiếc xe bọc thép chuyên dụng dành cho tổng thống Mỹ, thường được gọi là “The Beast”. Ông Trump sau đó lên trực thăng Marine One để trở về Nhà Trắng.
Graham Allison, cựu hiệu trưởng Trường Quản lý Nhà nước Kennedy thuộc Đại học Harvard, cho rằng việc ông Trump trực tiếp tới Căn cứ Liên hợp Andrews đón ông Tập thể hiện “sự tôn trọng vô song” dành cho nhà lãnh đạo Trung Quốc. “Tổng thống Trump là một bậc thầy về nghệ thuật trình diễn”, ông Allison viết trên mạng xã hội.
Julian Gewirtz, học giả tại Đại học Columbia và chuyên nghiên cứu lịch sử quan hệ Mỹ - Trung, cũng nhận định ông Trump đang dành cho ông Tập “một mức độ trọng thị đặc biệt”, đồng thời giảm nhẹ những mối đe dọa đối với lợi ích của Mỹ. Bắc Kinh khó có thể mong đợi một chủ nhà nào cởi mở hơn”.
Theo New York Times, các quan chức Nhà Trắng cho biết chương trình nghị sự giữa ông Trump và ông Tập sẽ bao gồm nhiều vấn đề như trí tuệ nhân tạo, fentanyl và thời hạn sắp kết thúc của thỏa thuận đình chiến thương mại.
Mỹ - Trung gia hạn đình chiến thương mại
Trong lúc ông Trump đón ông Tập, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington và Bắc Kinh đã nhất trí kéo dài thỏa thuận đình chiến thương mại thêm 2 tháng so với thời hạn dự kiến vào tháng 11. Thỏa thuận mới kéo dài đến ngày 10/1/2027, Reuters đưa tin.
Theo ông Bessent, thỏa thuận đình chiến được thiết lập sau các cuộc đàm phán tại Hàn Quốc năm ngoái, trong bối cảnh Tổng thống Trump áp mức thuế cao đối với hàng hóa Trung Quốc và hai nước rơi vào vòng xoáy trả đũa thương mại.
Trong khuôn khổ thỏa thuận, Mỹ đình chỉ một số mức thuế và biện pháp hạn chế đối với nền kinh tế Trung Quốc. Đổi lại, Bắc Kinh cam kết duy trì nguồn cung đất hiếm ổn định cho các nhà máy Mỹ sản xuất ôtô, chất bán dẫn, máy bay, dụng cụ điện và nhiều sản phẩm khác.
“Chúng tôi cần thêm thời gian để xem có thể làm được gì trên mặt trận kinh tế”, ông Bessent nói về quyết định gia hạn.
 |
| Bộ trưởng Thương mại Mỹ Scott Bessent. Ảnh: Reuters. |
Bộ trưởng Tài chính Mỹ cũng cho biết ông đã gặp lại Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong trong ngày 23/9, sau cuộc gặp hôm 20/9, nhằm tìm kiếm một “thỏa thuận lớn hơn”.
Theo ông Bessent, hai bên đang thảo luận khả năng giảm thuế đối với khoảng 30 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ mỗi nước. Washington và Bắc Kinh cũng có thể đưa ra các thông báo liên quan đến dịch vụ tài chính và hoạt động mua nông sản.
Ông Bessent thừa nhận Trung Quốc đang “chậm tiến độ” trong một số cam kết mua nông sản của Mỹ và cho biết Washington đang thúc giục Bắc Kinh đẩy nhanh các hoạt động mua hàng.
Về đề xuất thiết lập cơ chế thông báo đối với các vấn đề an ninh quốc gia liên quan đến AI mà ông Bessent công bố cuối tuần trước, Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho biết ông tin Trung Quốc sẽ đồng ý. Theo ông, Bắc Kinh “rất mong muốn” tăng cường trao đổi với Washington về AI.
Hai nước đang thảo luận cách xác định những rủi ro AI quan trọng nhất, trong đó có các tác nhân AI hoạt động ngoài tầm kiểm soát và nguy cơ chủ thể phi nhà nước sử dụng AI để tiến hành tấn công mạng hoặc phát triển vũ khí sinh học. Reuters trước đó cho biết hai bên đã thảo luận về một cơ chế đối thoại và thông báo sự cố liên quan đến an toàn AI.
Ông Bessent kỳ vọng Mỹ và Trung Quốc có thể trao đổi về những sự cố AI đã xảy ra, đặc biệt những vụ việc có tác động hoặc vượt qua biên giới quốc gia.
Đọc để hiểu rõ hơn lịch sử nước Mỹ
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Lẽ thường" - cuốn sách của tác giả Thomas Paine được xuất bản lần đầu vào năm 1776 và đã có vai trò quan trọng trong thời kỳ lập quốc của Mỹ. Cho đến hôm nay, cuốn sách vẫn còn nguyên giá trị lịch sử đối với những ai quan tâm đến lịch sử nước Mỹ.
