Ung thư đại trực tràng không chỉ liên quan đến chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt mà tiền sử gia đình cũng là yếu tố cảnh báo quan trọng không thể bỏ qua.
Một phụ nữ 53 tuổi thường xuyên bị đau bụng, sụt cân, chán ăn và cơ thể suy nhược. Qua kiểm tra, bác sĩ phát hiện bà đã mắc ung thư đại trực tràng giai đoạn 4, đồng thời tế bào ung thư đã di căn đến gan. Đáng chú ý, cha, anh trai và chị gái của người phụ nữ này đều từng mắc ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, bản thân bà chưa từng thực hiện nội soi đại tràng.
 |
| Ở giai đoạn sớm, ung thư đại trực tràng thường tiến triển hoàn toàn âm thầm và hầu như không có triệu chứng rõ rệt, rất dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các rối loạn tiêu hóa thông thường. Ảnh minh họa: Magnific. |
Theo China Times, đây là trường hợp được bác sĩ Ngô Văn Kiệt, chuyên khoa gan mật và tiêu hóa tại Bệnh viện Trung Sơn, Đài Loan (Trung Quốc), chia sẻ.
Bệnh nhân khoảng 53 tuổi đến khám vì bị đau bụng kéo dài, sụt cân, chán ăn và cơ thể suy nhược. Khi thăm khám, bác sĩ nhận thấy bệnh nhân có cảm giác đau khi ấn ở nhiều vị trí trên bụng.
Khai thác thêm tiền sử bệnh, bác sĩ phát hiện cha, anh trai và chị gái của bệnh nhân đều từng mắc ung thư đại trực tràng. Điều này cho thấy bệnh nhân thuộc nhóm có nguy cơ cao do ung thư đại trực tràng tập trung trong gia đình. Tuy nhiên, trước đó bệnh nhân chưa từng nội soi đại tràng.
Bác sĩ nhanh chóng chỉ định nội soi đại tràng. Kết quả cho thấy một khối u nghiêm trọng ở phía bên phải đại tràng. Sau khi thực hiện chụp CT và siêu âm, bác sĩ xác định tế bào ung thư đã di căn đến gan. Bệnh nhân được chẩn đoán mắc ung thư đại trực tràng giai đoạn 4.
Sau đó, người em trai của bệnh nhân cũng quyết định thực hiện nội soi đại tràng lần đầu trong đời. Kết quả phát hiện một polyp lớn, kích thước khoảng 3-4 cm. May mắn, polyp chưa có dấu hiệu ung thư hóa và đã được loại bỏ kịp thời. Bác sĩ cảnh báo nếu trì hoãn thêm 1-2 năm, tổn thương này có thể tiến triển thành ung thư đại trực tràng.
 |
| Các triệu chứng đau bụng kéo dài, sụt cân và chán ăn có thể cảnh báo nguy cơ ung thư đại trực tràng cao. Ảnh: Shutterstock. |
Người có tiền sử gia đình nên bắt đầu tầm soát từ khi nào?
Bác sĩ Ngô Văn Kiệt cho biết thông thường, mọi người được khuyến nghị bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng định kỳ từ khoảng 50 tuổi. Tuy nhiên, trường hợp trên cho thấy tiền sử gia đình là một yếu tố cảnh báo đặc biệt quan trọng.
Nếu trong gia đình, đặc biệt là người thân trực hệ, từng mắc ung thư đại trực tràng, nguy cơ mắc bệnh của các thành viên khác có thể cao hơn đáng kể so với dân số chung. Vì vậy, thời điểm tầm soát cần được đẩy lên sớm hơn.
Thông thường, những người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng được khuyến nghị bắt đầu tầm soát sớm hơn 10 năm so với tuổi người thân trẻ nhất được chẩn đoán bệnh, hoặc bắt đầu từ khoảng 40 tuổi, thậm chí sớm hơn tùy trường hợp.
Đừng chờ xuất hiện 4 triệu chứng này mới đi kiểm tra
Bác sĩ cũng nhấn mạnh không nên chờ đến khi cơ thể xuất hiện triệu chứng bất thường mới đi khám.
Mục đích quan trọng của nội soi đại tràng là phát hiện sớm các polyp và những tổn thương tiền ung thư khi người bệnh chưa có triệu chứng rõ ràng, từ đó có thể loại bỏ tổn thương trước khi chúng tiến triển thành ung thư.
Ngược lại, nếu chờ đến khi xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, chán ăn và cơ thể suy nhược, bệnh có thể đã tiến triển đến giai đoạn 3 hoặc 4. Khi đó, việc điều trị thường khó khăn hơn và tiên lượng sống cũng kém hơn.
Trường hợp của gia đình người phụ nữ 53 tuổi là lời cảnh báo đặc biệt đối với những người có người thân từng mắc ung thư đại trực tràng. Không nên chủ quan chỉ vì bản thân chưa có triệu chứng. Việc tầm soát đúng thời điểm có thể giúp phát hiện và loại bỏ tổn thương tiền ung thư trước khi chúng trở thành ung thư.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.
